{"id":3165,"date":"2025-05-25T18:19:23","date_gmt":"2025-05-25T18:19:23","guid":{"rendered":"https:\/\/www.care-platform.eu\/?post_type=mathima&p=3165"},"modified":"2025-05-25T18:34:21","modified_gmt":"2025-05-25T18:34:21","slug":"typologie-uposledzenia-wzroku","status":"publish","type":"mathima","link":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/typologie-uposledzenia-wzroku\/","title":{"rendered":"Typologie upo\u015bledzenia wzroku"},"content":{"rendered":"

<\/a>Co jest czym: typologie<\/span><\/span><\/h2>\n

Najwa\u017cniejszym warunkiem procesu widzenia jest podstawowy element: \u015bwiat\u0142o, forma energii elektromagnetycznej, kt\u00f3re wpada do naszych oczu i wchodzi w interakcj\u0119 z receptorami \u015bwiat\u0142oczu\u0142ymi umieszczonymi na siatk\u00f3wce. Ta interakcja inicjuje sekwencj\u0119 zdarze\u0144, w kt\u00f3rych generowane s\u0105 impulsy nerwowe. Impulsy te przemierzaj\u0105 skomplikowane szlaki i sieci w m\u00f3zgu odpowiedzialne za widzenie, okre\u015blane zbiorczo jako kora wzrokowa. Przychodz\u0105ce \u015bwiat\u0142o jest dalej kierowane na tyln\u0105 powierzchni\u0119 siatk\u00f3wki przez soczewk\u0119, kt\u00f3ra jest znana jako soczewka krystaliczna. Receptory siatk\u00f3wki wykrywaj\u0105 t\u0119 energi\u0119 \u015bwietln\u0105 i, w procesie zwanym transdukcj\u0105, przekszta\u0142caj\u0105 j\u0105 w potencja\u0142y czynno\u015bciowe. Potencja\u0142y te s\u0105 nast\u0119pnie przesy\u0142ane wzd\u0142u\u017c nerwu wzrokowego.<\/span><\/p>\n

W dziedzinie zdrowia wzroku dr Ananya Mandal definiuje upo\u015bledzenie wzroku jako “ograniczenie funkcjonalne wp\u0142ywaj\u0105ce na oko lub oczy lub ca\u0142y uk\u0142ad wzrokowy”. Upo\u015bledzenie to prowadzi do szeregu skutk\u00f3w, w tym:<\/span><\/p>\n

Zmniejszenie ostro\u015b\u0107 widzenia, powoduj\u0105ce, \u017ce dana osoba postrzega obiekty mniej ostro ni\u017c osoba widz\u0105ca, <\/span>
\nZmniejszenie pola widzenia, w kt\u00f3rym dana osoba nie mo\u017ce obserwowa\u0107 tak szerokiego obszaru, jak przeci\u0119tna osoba, bez przesuwania wzroku lub odwracania g\u0142owy,<\/span>
\nFotofobie, niezdolno\u015b\u0107 do tolerowania lub patrzenia na \u015bwiat\u0142o,<\/span>
\nDiplopi\u0119, powszechnie okre\u015blana jako podw\u00f3jne widzenie,<\/span>
\nZniekszta\u0142cenia wizualne, polegaj\u0105ce na deformacji obraz\u00f3w,<\/span>
\nWyzwania zwi\u0105zane z percepcj\u0105 wzrokow\u0105 lub interpretacj\u0105 informacji wizualnych,<\/span>
\nKombinacje cech.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Zgodnie z orzeczeniami \u015awiatowej Organizacji Zdrowia (WHO), osoba jest klasyfikowana jako powa\u017cnie s\u0142abowidz\u0105ca lub niewidoma, gdy ostro\u015b\u0107 wzroku w jej najlepszym oku – u\u017cywanym do postrzegania szczeg\u00f3\u0142\u00f3w – pozostaje poni\u017cej 1\/20, nawet przy najskuteczniejszej korekcji. Z drugiej strony, osoba jest klasyfikowana jako s\u0142abowidz\u0105ca lub niewidoma, je\u015bli jej ostro\u015b\u0107 wzroku mie\u015bci si\u0119 w przedziale od 3\/10 do 1\/20. Jednak ten system klasyfikacji pochodzi sprzed dw\u00f3ch dekad. Niedawno Mi\u0119dzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chor\u00f3b i Problem\u00f3w Zdrowotnych (ICD-10) – wersja WHO na rok 2016 wprowadzi\u0142a nowy schemat klasyfikacji. Ten zaktualizowany schemat przedstawia pi\u0119\u0107 odr\u0119bnych kategorii w rozdziale VII: Choroby oczu I przydatk\u00f3w oka (H00-H59), koncentruj\u0105c si\u0119 w szczeg\u00f3lno\u015bci na zaburzeniach widzenia i \u015blepocie (H53-H54).<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

H 53.0 <\/strong>\u2013 Niedowidzenie z nieu\u017cywania oka<\/span><\/p>\n

Niedowidzenie w: r\u00f3\u017cnowzroczno\u015bci, deprywacji sensorycznej, zezie<\/span><\/p>\n

H53.1 <\/strong>– Subiektywne zaburzenia widzenia<\/span><\/p>\n

Astenopia, \u015blepota dzienna, \u015blepota zmierzchowa, zniekszta\u0142cenie obrazu, \u015bwiat\u0142owstr\u0119t, mroczki ruchome, nag\u0142a utrata wzroku, wzrokowe halo<\/span><\/p>\n

H53.2 <\/strong>\u2013 Dwojenie<\/span><\/p>\n

Podw\u00f3jne widzenie<\/span><\/p>\n

H53.3 <\/strong>– Inne zaburzenia widzenia obuocznego<\/span><\/p>\n

Nieprawid\u0142owa korespondencja siatk\u00f3wki, fuzja bez stereopsji, Jednoczesna percepcja bez fuzji, upo\u015bledzenie widzenia obuocznego<\/span><\/p>\n

H53.4 – <\/strong>Zmiany w polu widzenia<\/span><\/p>\n

Poszerzenie plamki \u015blepej, uog\u00f3lnione zaw\u0119\u017cenie pola widzenia, niedowidzenie po\u0142owicze (jednoimienne) (r\u00f3\u017cnoimienne), ubytek kwadrantowy. Mroczek: \u0142ukowaty, bjerruma, \u015brodkowy, pier\u015bcieniowaty<\/span><\/p>\n

H53.5 – <\/strong>Zaburzenia widzenia barw<\/span><\/p>\n

Ca\u0142kowita \u015blepota na barwy, nabyte zaburzenie widzenia barwnego, \u015blepota na barwy, cz\u0119\u015bciowa \u015blepota na barw\u0119 zielon\u0105, \u015blepota na barw\u0119 zielon\u0105, cz\u0119\u015bciowa \u015blepota na barw\u0119 czerwon\u0105, \u015blepota na barw\u0119 czerwon\u0105, cz\u0119\u015bciowa \u015blepota na barw\u0119 niebiesk\u0105, \u015alepota na barw\u0119 niebiesk\u0105<\/span><\/p>\n

H53.6 – <\/strong>\u015alepota zmierzchowa<\/span><\/p>\n

H53.7 \u2013 <\/strong>Inne zaburzenia widzenia<\/span><\/p>\n

H53.8 – <\/strong>Zaburzenia widzenia, nieokre\u015blone<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

H54 \u015alepota i upo\u015bledzenie widzenia<\/span><\/h3>\n

 <\/p>\n

H54.0- <\/strong>\u015alepota obuoczna<\/span><\/p>\n

Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 3; 4; 5 w obu oczach<\/span><\/p>\n

H54.1 – <\/strong>\u015alepota jednego oka, upo\u015bledzenie widzenia drugiego oka<\/span><\/p>\n

Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 3, 4, 5 w jednym oku i kategorii 1 lub 2 w drugim oku.<\/span><\/p>\n

H54.2 – <\/strong>Upo\u015bledzenie wzroku obuoczne<\/span><\/p>\n

Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 1 lub 2 w obu oczach<\/span><\/p>\n

H54.3 – <\/strong>Nieokre\u015blona utrata wzroku, obuoczna<\/span><\/p>\n

Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 9 w obu oczach<\/span><\/p>\n

H54.4- <\/strong>\u015alepota jednego oka<\/span><\/p>\n

Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 3, 4, 5 w jednym oku [prawid\u0142owe widzenie w drugim oku]<\/span><\/p>\n

H54.5 – <\/strong>Upo\u015bledzenie widzenia jednego oka<\/span><\/p>\n

Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 1 lub 2 w jednym oku [prawid\u0142owe widzenie w drugim oku]<\/span><\/p>\n

H54.6 – <\/strong>Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 1 lub 2 w jednym oku [prawid\u0142owe widzenie w drugim oku] Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 9 w jednym oku [prawid\u0142owe widzenie w drugim oku]<\/span><\/p>\n

H54.7 – <\/strong>Nieokre\u015blona utrata wzroku<\/span><\/p>\n

Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 9 BNO<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Jak przedstawiono na stronie internetowej WHO, tabela przedstawia kategoryzacj\u0119 ci\u0119\u017cko\u015bci upo\u015bledzenia wzroku, kt\u00f3ra zosta\u0142a zatwierdzona przez rezolucj\u0119 Mi\u0119dzynarodowej Rady Okulistyki oraz wytyczne przedstawione przez WHO Consultation on “Development of Standards for Characterization of Vision Loss and Visual Functioning”.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Kategoryzacja ci\u0119\u017cko\u015bci upo\u015bledzenia wzroku<\/span><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
 <\/p>\n

Kategoria<\/strong><\/span><\/td>\n

Obecna zdolno\u015b\u0107 dobrego widzenia na dystans<\/strong><\/span><\/td>\n<\/tr>\n
Gorzej ni\u017c<\/strong><\/span><\/td>\nR\u00f3wny lub lepszy ni\u017c<\/strong><\/span><\/td>\n<\/tr>\n
 <\/p>\n

0 Brak zaburzenia widzenia lub<\/span><\/p>\n

\u0142agodne zaburzenia widzenia<\/span><\/td>\n

<\/td>\n6\/18<\/span><\/p>\n

3\/10 (0.3)<\/span><\/p>\n

20\/70<\/span><\/td>\n<\/tr>\n

1 Umiarkowane zaburzenie widzenia<\/span><\/td>\n6\/18<\/span><\/p>\n

3\/10 (0.3)<\/span><\/p>\n

20\/70<\/span><\/td>\n

6\/60<\/span><\/p>\n

1\/10 (0.1)<\/span><\/p>\n

20\/200<\/span><\/td>\n<\/tr>\n

2 Ci\u0119\u017ckie zaburzenie widzenia<\/span><\/td>\n6\/60<\/span><\/p>\n

1\/10 (0.1)<\/span><\/p>\n

20\/200<\/span><\/td>\n

3\/60<\/span><\/p>\n

1\/20 (0.05)<\/span><\/p>\n

20\/400<\/span><\/td>\n<\/tr>\n

 <\/p>\n

3 \u015alepota<\/span><\/td>\n

 <\/p>\n

3\/60<\/span><\/p>\n

1\/20 (0.05)<\/span><\/p>\n

20\/400<\/span><\/td>\n

 <\/p>\n

1\/60 *<\/span><\/p>\n

1\/50 (0.02)<\/span><\/p>\n

5\/300 (20\/1200)<\/span><\/td>\n<\/tr>\n

 <\/p>\n

4. \u015alepota<\/span><\/td>\n

1\/60 *<\/span><\/p>\n

1\/50 (0.02)<\/span><\/p>\n

5\/300 (20\/1200)<\/span><\/td>\n

 <\/p>\n

Poczucie \u015bwiat\u0142a<\/span><\/td>\n<\/tr>\n

5 \u015alepota<\/span><\/td>\nBrak poczucia \u015bwiat\u0142a<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
9<\/span><\/td>\nNieokre\u015blona i niemo\u017cliwa do ustalenia<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\n*liczy palce z odleg\u0142o\u015bci 1 metra<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Rysunek<\/em> 1:<\/em> kategoryzacja<\/em> ci\u0119\u017cko\u015bci<\/em> upo\u015bledzenia<\/em> wzroku<\/em> (\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/em> (<\/em>ICD-10 Version:2016,<\/em> n.d.))<\/em><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

“Uwaga: Termin upo\u015bledzenie wzroku w kategorii H54 obejmuje kategori\u0119 0 dla \u0142agodnego upo\u015bledzenia wzroku lub jego braku, kategori\u0119 1 dla umiarkowanego upo\u015bledzenia wzroku, kategori\u0119 2 dla powa\u017cnego upo\u015bledzenia wzroku, kategorie 3, 4 i 5 dla \u015blepoty oraz kategori\u0119 9 dla niewykwalifikowanego upo\u015bledzenia wzroku. Termin “s\u0142abowidzenie” zawarty w poprzedniej wersji zosta\u0142 zast\u0105piony kategoriami 1 i 2, aby unikn\u0105\u0107 pomy\u0142ek z osobami wymagaj\u0105cymi opieki nad s\u0142abowidz\u0105cymi”. <\/em>(Wersja ICD-10:2016<\/em>, b.d.)<\/span><\/p>\n

Upo\u015bledzenie wzroku stanowi du\u017cy parasol obejmuj\u0105cy wszystkie poprzednie kategorie (\u015blepota i cz\u0119\u015bciowe widzenie) w H54. Jednak zawi\u0142o\u015bci ka\u017cdego przypadku s\u0105 r\u00f3\u017cne. Tylko mniejszo\u015b\u0107 os\u00f3b zarejestrowanych jako niewidome lub s\u0142abowidz\u0105ce nie ma \u017cadnej formy widzenia, podczas gdy r\u00f3\u017cne stany oczu r\u00f3\u017cnie reaguj\u0105 na czynniki, takie jak zmiany o\u015bwietlenia. Niekt\u00f3re osoby mog\u0105 mie\u0107 zdolno\u015b\u0107 czytania, ale wymagaj\u0105 pomocy w bezpiecznym poruszaniu si\u0119. Niezale\u017cnie od stanu, najlepszym podej\u015bciem do ustalenia zdolno\u015bci widzenia danej osoby jest zapytanie jej, gdy jest sama i om\u00f3wienie z ni\u0105, w jaki spos\u00f3b wola\u0142aby uzyska\u0107 wsparcie” (VISION<\/em>, n.d.).<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

<\/a>Wirtualne <\/span>przyk\u0142ady<\/span><\/span><\/h2>\n

Zanim przejdziemy do dostarczenia instrukcji i wytycznych dotycz\u0105cych anga\u017cowania uczni\u00f3w z dysfunkcj\u0105 wzroku (V.I.) zar\u00f3wno w systemie edukacji, jak i w warsztatach ceramicznych, wydaje si\u0119 w\u0142a\u015bciwe, aby zaoferowa\u0107 widz\u0105cym u\u017cytkownikom tego programu szkoleniowego wgl\u0105d (poprzez przyk\u0142ady) w potencjalne do\u015bwiadczenia wizualne os\u00f3b z r\u00f3\u017cnymi rodzajami dysfunkcji wzroku.<\/span><\/p>\n

Poni\u017csze slajdy, opracowane przez zesp\u00f3\u0142 SIGMA, ilustruj\u0105, w jaki spos\u00f3b osoby z okre\u015blonymi schorzeniami oczu mog\u0105 postrzega\u0107 dan\u0105 sytuacj\u0119 inaczej ni\u017c osoby w pe\u0142ni widz\u0105ce. Wa\u017cne jest, aby przyzna\u0107, \u017ce nie mo\u017cemy dok\u0142adnie zrozumie\u0107 do\u015bwiadcze\u0144 wizualnych innych os\u00f3b, a te slajdy s\u0142u\u017c\u0105 jako przybli\u017cenie. Jak wspomniano powy\u017cej, spos\u00f3b, w jaki ludzie rozumiej\u0105 obiekt, zale\u017cy nie tylko od ich danych wizualnych, ale tak\u017ce od tego, jak ich m\u00f3zg przetwarza i interpretuje informacje wizualne.<\/span><\/p>\n

Poni\u017cej znajduje si\u0119 og\u00f3lne wprowadzenie do r\u00f3\u017cnych rodzaj\u00f3w wizji:<\/span><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
1<\/strong><\/span><\/td>\nPe\u0142ne widzenie<\/strong><\/span><\/td>\n\u017badnych problem\u00f3w \u2013 czysty obraz, bez zaburze\u0144 ruchomo\u015bci ga\u0142ek, potrafi dostrzec detale i oceni\u0107 odleg\u0142o\u015b\u0107<\/strong><\/span><\/td>\n–\u00a0 bez chor\u00f3b oczu<\/strong><\/span><\/p>\n

–\u00a0 kr\u00f3tko lub dalekowzroczno\u015b\u0107 mo\u017cliwa do korekcji okularowej<\/strong><\/span><\/td>\n<\/tr>\n

2<\/strong><\/span><\/td>\nWidzenie tunelowe<\/span><\/td>\nDobre widzenie centralne, brak widzenia peryferyjnego, do znalezienia przedmiotu, oceny przestrzeni wymagane s\u0105 ruchy g\u0142ow\u0105 lub ga\u0142kami ocznymi<\/span><\/td>\n–\u00a0 jaskra<\/span><\/p>\n

–\u00a0 zwyrodnienie barwnikowe siatk\u00f3wki<\/span><\/td>\n<\/tr>\n

3<\/strong><\/span><\/td>\nWidzenie peryferyjne<\/span><\/td>\nDobre widzenie peryferyjne (na bokach) lecz brak widzenia centralnego \u2013 potrzeba umiejscowienia celu w sektorze prawid\u0142owego widzenia<\/span><\/td>\n–\u00a0 choroby plamki<\/span><\/p>\n

–\u00a0 Zesp\u00f3\u0142 Stargarda<\/span><\/td>\n<\/tr>\n

4<\/strong><\/span><\/td>\nNiejednolite widzenie<\/span><\/td>\nZaburzenia pola widzenia polegaj\u0105ce na nieregularnych ubytkach w polu widzenia.<\/span><\/p>\n

Wymagane umiejscowienia celu w sektorze prawid\u0142owego widzenia<\/span><\/td>\n

–\u00a0 retinopatia cukrzycowa<\/span><\/p>\n

–\u00a0 zanik nerwu wzrokowego<\/span><\/td>\n<\/tr>\n

5<\/strong><\/span><\/td>\nNieostre widzenie<\/span><\/p>\n

(oczopl\u0105s)<\/span><\/td>\n

Niewyra\u017ane widzenie b\u0119d\u0105ce skutkiem mimowolnych ruch\u00f3w ga\u0142ek ocznych w osiach poziomych\/pionowych lub rotacyjnych. Mo\u017ce potrzebowa\u0107 czasu do zogniskowania celu.<\/span><\/td>\n– oczopl\u0105s<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
6<\/strong><\/span><\/td>\nZmniejszona ostro\u015b\u0107 widzenia z powodu z\u0142ego kontrastu lub jasno\u015bci<\/span><\/td>\nProblemy z rozpoznawaniem detali i obiekt\u00f3w na odleg\u0142o\u015b\u0107. Mo\u017ce potrzebowa\u0107 wi\u0119cej czasu i lepszego o\u015bwietlenia<\/span><\/td>\n– za\u0107ma<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
7<\/strong><\/span><\/td>\nZmniejszona ostro\u015b\u0107 widzenia z powodu nadwra\u017cliwo\u015bci na \u015bwiat\u0142o<\/span><\/td>\nProblemy z rozpoznawaniem szczeg\u00f3\u0142\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Mo\u017ce wymaga\u0107 zaciemnienia\/ przyciemnienia, ciemnych okular\u00f3w lub siedzenia ty\u0142em do \u017ar\u00f3d\u0142a \u015bwiat\u0142a<\/span><\/td>\n

– fotofobia (\u015bwiat\u0142owstr\u0119t)<\/span><\/p>\n

– albinizm<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Rysunek 2: P\u00f3\u017aniejsze choroby oczu wed\u0142ug grupy slajd\u00f3w (stan) (\u017ar\u00f3d\u0142o: (<\/em>VISION, b.d.).<\/em><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

W oparciu o te r\u00f3\u017cne rodzaje wizji i upo\u015bledzenia wzroku, jakie s\u0105 g\u0142\u00f3wne bariery, kt\u00f3re napotykaj\u0105, b\u0119d\u0105c cz\u0119\u015bci\u0105 grupy i wchodz\u0105c w interakcje z innymi?<\/span><\/p>\n

Jakie s\u0105 g\u0142\u00f3wne bariery, kt\u00f3re zwykle napotykaj\u0105 podczas poruszania si\u0119 w nowych przestrzeniach i podczas uczenia si\u0119 przez do\u015bwiadczenie (wykorzystuj\u0105c w ten spos\u00f3b 5 zmys\u0142\u00f3w) podczas warsztat\u00f3w ceramicznych?<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n\n\n\n
Bariery w budowaniu zespo\u0142u podczas warsztat\u00f3w <\/strong>ceramicznych.<\/strong><\/span><\/p>\n

Dla m\u0142odych V.I. trudno\u015bci w tej sytuacji mog\u0105 obejmowa\u0107:<\/span><\/p>\n

Zidentyfikowanie swojego zespo\u0142u i jego pozycji, ale tak\u017ce zrozumienie uczu\u0107 innych z powodu niemo\u017cno\u015bci rozpoznania mimiki twarzy i ruch\u00f3w cia\u0142a \/ gest\u00f3w itp. Jest to wi\u0119c du\u017cy problem zwi\u0105zany z interakcjami spo\u0142ecznymi.<\/span><\/p>\n

Poruszanie si\u0119 po pomieszczeniu, omijanie przeszk\u00f3d i barier fizycznych, ale tak\u017ce bezpiecze\u0144stwo zwi\u0105zane z u\u017cyciem niebezpiecznych materia\u0142\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Bie\u017c\u0105ce informowanie o zmianach cz\u0142onk\u00f3w zespo\u0142u, takich jak odej\u015bcie lub do\u0142\u0105czenie do zespo\u0142u.<\/span><\/p>\n

Wiedz\u0119 o tym, kiedy wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w dyskusji lub zaj\u0119ciach.<\/span><\/p>\n

Konieczno\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119cenia dodatkowego czasu na dost\u0119p do materia\u0142\u00f3w wizualnych, takich jak karty na slajdach prezentacji. Konieczno\u015b\u0107 zapewnienia dost\u0119pno\u015bci wszystkich materia\u0142\u00f3w w dost\u0119pnych formatach (tekst elektroniczny lub Brail), unikaj\u0105c standardowych materia\u0142\u00f3w drukowanych.<\/span><\/p>\n

Wykorzystywanie technologii wspomagaj\u0105cej, na przyk\u0142ad korzystania z czytnik\u00f3w ekranu i wy\u015bwietlaczy brajlowskich. Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, zdecydowanie zalecane s\u0105 do\u015bwiadczenia dotykowe i wielozmys\u0142owe. Procesy te umo\u017cliwiaj\u0105 osobom niewidomym i s\u0142abowidz\u0105cym konstruowanie i opracowywanie spersonalizowanych wzorc\u00f3w i struktur w celu \u0142atwiejszego zapami\u0119tywania informacji.<\/span><\/td>\n

\"\"<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n\n\n\n\n
Widzenie tunelowe – utrata <\/strong>widzenia peryferyjnego<\/span>
\n\"\"<\/span><\/td>\n		Widzenie peryferyjne – <\/strong>brak widzenia centralnego<\/span>
\n\"\"<\/span><\/td>\n		Niejednolite widzenie – <\/strong>brakuj\u0105ce obszary<\/span>
\n\"\"<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
Niewyra\u017ane widzenie <\/strong>– oczopl\u0105s<\/span>
\n\"\"<\/span><\/td>\n		Zmniejszona ostro\u015b\u0107 widzenia – <\/strong>s\u0142aby kontrast<\/span>
\n\"\"<\/span><\/td>\n		Ograniczone widzenie – <\/strong>zbyt du\u017co \u015bwiat\u0142a<\/span>
\n\"\"<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n\n\n\n
Bariery zwi\u0105zane z zarz\u0105dzaniem przestrzeni\u0105 i rozpoznawaniem <\/strong>obiekt\u00f3w w warsztacie ceramicznym<\/strong><\/span><\/p>\n

Dla m\u0142odzie\u017cy z V.I. trudno\u015bci mog\u0105 obejmowa\u0107:<\/span><\/p>\n

Wykrywanie i rozpoznawanie obiekt\u00f3w. Aby przezwyci\u0119\u017cy\u0107 ten problem, osoby niewidome cz\u0119sto po prostu wykorzystuj\u0105 swoj\u0105 pami\u0119\u0107 i systemy etykietowania, aby pom\u00f3c im zlokalizowa\u0107 i rozpozna\u0107 obiekty w przestrzeni.<\/span><\/p>\n

Rozpoznawanie\u00a0 obiekt\u00f3w\u00a0 o\u00a0 podobnych\u00a0 kszta\u0142tach\u00a0 lub rozpoznawanie liniowych wzor\u00f3w obiekt\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Postrzeganie prawid\u0142owych kszta\u0142t\u00f3w obiekt\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Zwr\u00f3\u0107 uwag\u0119:<\/u><\/em><\/span><\/p>\n

    \n
  1. Dla osoby s\u0142abowidz\u0105cej wiedza o przestrzeni i znajduj\u0105cych si\u0119 w niej obiektach zak\u0142ada mentaln\u0105 reprezentacj\u0119, kt\u00f3ra jest budowana poprzez d\u0142ugi i pracoch\u0142onny proces gromadzenia i przetwarzania danych (wykorzystuj\u0105c w ten spos\u00f3b pami\u0119\u0107 i zdolno\u015bci umys\u0142owe) i b\u0119dzie zdobywana g\u0142\u00f3wnie poprzez eksploracj\u0119 dotykow\u0105.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n

    Dla os\u00f3b s\u0142abowidz\u0105cych lokalizacja obiekt\u00f3w jest bardzo wa\u017cna. Upewnij si\u0119, \u017ce obiekty w salach lekcyjnych zawsze znajduj\u0105 si\u0119 w tym samym miejscu, aby uczniowie z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzroku nie musieli stale zmienia\u0107 nabytych odniesie\u0144 (pod wzgl\u0119dem lokalizacji obiektu), reorganizowa\u0107 uzyskanych wcze\u015bniej informacji i zmienia\u0107 swojej przestrzennej mapy odniesienia.<\/span><\/td>\n

\"\"<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n\n\n\n\n
Widzenie tunelowe – <\/strong>utrata widzenia peryferyjnego<\/span>
\n\"\"<\/span><\/td>\n		Widzenie peryferyjne – <\/strong>brak widzenia centralnego<\/span>
\n\"\"<\/span><\/td>\n		Niejednolite widzenie – <\/strong>brakuj\u0105ce obszary<\/span>
\n\"\"<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
Niewyra\u017ane widzenie <\/strong>– oczopl\u0105s<\/span>
\n\"\"<\/span><\/td>\n		Zmniejszona ostro\u015b\u0107 widzenia – <\/strong>s\u0142aby kontrast<\/span>
\n\"\"<\/span><\/td>\n		Ograniczone widzenie – zbyt <\/strong>du\u017co \u015bwiat\u0142a<\/span>
\n\"\"<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Tabela podsumowuj\u0105ca dla nauczycieli, jak prawid\u0142owo post\u0119powa\u0107, aby zaspokoi\u0107 potrzeby m\u0142odzie\u017cy dysfunkcj\u0105 wzroku.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Przedstaw \u015brodowisko uczenia si\u0119 i ludzi w nim przebywaj\u0105cych!<\/strong><\/span><\/p>\n

Przedstaw si\u0119 jako nauczyciel.<\/span><\/p>\n

Wyja\u015bnij swoj\u0105 rol\u0119 w zapewnianiu indywidualnego wsparcia i pomocy emocjonalnej w razie potrzeby (zapytaj osob\u0119 s\u0142abowidz\u0105c\u0105, czy potrzebuje Twojej pomocy).<\/span><\/p>\n

Wyja\u015bnij uczniom z klasy V.I \u015brodowisko uczenia si\u0119 (gdzie znajduj\u0105 si\u0119 przedmioty, z ilu os\u00f3b sk\u0142ada si\u0119 zesp\u00f3\u0142, poinformuj o mo\u017cliwych barierach I sposobach jak unikn\u0105\u0107 niebezpiecze\u0144stw podczas poruszania si\u0119 w nowej przestrzeni).<\/span><\/p>\n

Upewnij si\u0119, \u017ce wszyscy s\u0105 prawid\u0142owo poinformowani o mo\u017cliwych zagro\u017ceniach i \u015brodkach bezpiecze\u0144stwa, z kt\u00f3rymi nale\u017cy si\u0119 zmierzy\u0107!<\/strong><\/span><\/p>\n

Pozw\u00f3l im si\u0119 z Tob\u0105 skontaktowa\u0107, je\u015bli potrzebuj\u0105 Twojej pomocy.<\/span><\/p>\n

B\u0105d\u017a \u00bd kroku przed nimi, aby mogli \u0142atwo za Tob\u0105 pod\u0105\u017ca\u0107.<\/span><\/p>\n

Spaceruj\u0105c z osobami s\u0142abowidz\u0105cymi, rozmawiaj z nimi swobodnie i informuj ich o<\/span><\/p>\n

budynkach i znakach.<\/span><\/p>\n

Aby opisa\u0107 przestrze\u0144, u\u017cyj s\u0142\u00f3w takich jak prz\u00f3d-ty\u0142, lewo lub prawo.<\/span><\/p>\n

Kiedy odchodzisz, powiniene\u015b to og\u0142osi\u0107.<\/span><\/p>\n

Zapewnij wsparcie emocjonalne i promuj pozytywne relacje w grupie!<\/strong><\/span><\/p>\n

Zapytaj bezpo\u015brednio, o ich preferencje i hobby lub o cokolwiek chcesz ich zapyta\u0107, bior\u0105c pod uwag\u0119 ich niepe\u0142nosprawno\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

Zbadaj swoje wewn\u0119trzne uczucia aby m\u00f3c zrozumie\u0107 mo\u017cliwe konflikty lub emocje kt\u00f3re mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 podczas warsztat\u00f3w.<\/span><\/p>\n

M\u00f3w do nich naturalnym tonem g\u0142osu, unikaj\u0105c stresu i niepokoju. Postaraj si\u0119 przyj\u0105\u0107 pozytywn\u0105 mow\u0119 behawioraln\u0105 i motywacyjn\u0105.<\/span><\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}}},"class_list":["post-3165","mathima","type-mathima","status-publish","hentry","course-r2_pl"],"yoast_head":"\nTypologie upo\u015bledzenia wzroku - C.A.R.E.<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/typologie-uposledzenia-wzroku\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Typologie upo\u015bledzenia wzroku - C.A.R.E.\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Co jest czym: typologie Najwa\u017cniejszym warunkiem procesu widzenia jest podstawowy element: \u015bwiat\u0142o, forma energii elektromagnetycznej, kt\u00f3re wpada do naszych oczu i wchodzi w interakcj\u0119 z receptorami \u015bwiat\u0142oczu\u0142ymi umieszczonymi na siatk\u00f3wce. Ta interakcja inicjuje sekwencj\u0119 zdarze\u0144, w kt\u00f3rych generowane s\u0105 impulsy nerwowe. Impulsy te przemierzaj\u0105 skomplikowane szlaki i sieci w m\u00f3zgu odpowiedzialne za widzenie, okre\u015blane zbiorczo jako kora wzrokowa. Przychodz\u0105ce \u015bwiat\u0142o jest dalej kierowane na tyln\u0105 powierzchni\u0119 siatk\u00f3wki przez soczewk\u0119, kt\u00f3ra jest znana jako soczewka krystaliczna. Receptory siatk\u00f3wki wykrywaj\u0105 t\u0119 energi\u0119 \u015bwietln\u0105 i, w procesie zwanym transdukcj\u0105, przekszta\u0142caj\u0105 j\u0105 w potencja\u0142y czynno\u015bciowe. Potencja\u0142y te s\u0105 nast\u0119pnie przesy\u0142ane wzd\u0142u\u017c nerwu wzrokowego. W dziedzinie zdrowia wzroku dr Ananya Mandal definiuje upo\u015bledzenie wzroku jako “ograniczenie funkcjonalne wp\u0142ywaj\u0105ce na oko lub oczy lub ca\u0142y uk\u0142ad wzrokowy”. Upo\u015bledzenie to prowadzi do szeregu skutk\u00f3w, w tym: Zmniejszenie ostro\u015b\u0107 widzenia, powoduj\u0105ce, \u017ce dana osoba postrzega obiekty mniej ostro ni\u017c osoba widz\u0105ca, Zmniejszenie pola widzenia, w kt\u00f3rym dana osoba nie mo\u017ce obserwowa\u0107 tak szerokiego obszaru, jak przeci\u0119tna osoba, bez przesuwania wzroku lub odwracania g\u0142owy, Fotofobie, niezdolno\u015b\u0107 do tolerowania lub patrzenia na \u015bwiat\u0142o, Diplopi\u0119, powszechnie okre\u015blana jako podw\u00f3jne widzenie, Zniekszta\u0142cenia wizualne, polegaj\u0105ce na deformacji obraz\u00f3w, Wyzwania zwi\u0105zane z percepcj\u0105 wzrokow\u0105 lub interpretacj\u0105 informacji wizualnych, Kombinacje cech.   Zgodnie z orzeczeniami \u015awiatowej Organizacji Zdrowia (WHO), osoba jest klasyfikowana jako powa\u017cnie s\u0142abowidz\u0105ca lub niewidoma, gdy ostro\u015b\u0107 wzroku w jej najlepszym oku – u\u017cywanym do postrzegania szczeg\u00f3\u0142\u00f3w – pozostaje poni\u017cej 1\/20, nawet przy najskuteczniejszej korekcji. Z drugiej strony, osoba jest klasyfikowana jako s\u0142abowidz\u0105ca lub niewidoma, je\u015bli jej ostro\u015b\u0107 wzroku mie\u015bci si\u0119 w przedziale od 3\/10 do 1\/20. Jednak ten system klasyfikacji pochodzi sprzed dw\u00f3ch dekad. Niedawno Mi\u0119dzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chor\u00f3b i Problem\u00f3w Zdrowotnych (ICD-10) – wersja WHO na rok 2016 wprowadzi\u0142a nowy schemat klasyfikacji. Ten zaktualizowany schemat przedstawia pi\u0119\u0107 odr\u0119bnych kategorii w rozdziale VII: Choroby oczu I przydatk\u00f3w oka (H00-H59), koncentruj\u0105c si\u0119 w szczeg\u00f3lno\u015bci na zaburzeniach widzenia i \u015blepocie (H53-H54).     H 53.0 \u2013 Niedowidzenie z nieu\u017cywania oka Niedowidzenie w: r\u00f3\u017cnowzroczno\u015bci, deprywacji sensorycznej, zezie H53.1 – Subiektywne zaburzenia widzenia Astenopia, \u015blepota dzienna, \u015blepota zmierzchowa, zniekszta\u0142cenie obrazu, \u015bwiat\u0142owstr\u0119t, mroczki ruchome, nag\u0142a utrata wzroku, wzrokowe halo H53.2 \u2013 Dwojenie Podw\u00f3jne widzenie H53.3 – Inne zaburzenia widzenia obuocznego Nieprawid\u0142owa korespondencja siatk\u00f3wki, fuzja bez stereopsji, Jednoczesna percepcja bez fuzji, upo\u015bledzenie widzenia obuocznego H53.4 – Zmiany w polu widzenia Poszerzenie plamki \u015blepej, uog\u00f3lnione zaw\u0119\u017cenie pola widzenia, niedowidzenie po\u0142owicze (jednoimienne) (r\u00f3\u017cnoimienne), ubytek kwadrantowy. Mroczek: \u0142ukowaty, bjerruma, \u015brodkowy, pier\u015bcieniowaty H53.5 – Zaburzenia widzenia barw Ca\u0142kowita \u015blepota na barwy, nabyte zaburzenie widzenia barwnego, \u015blepota na barwy, cz\u0119\u015bciowa \u015blepota na barw\u0119 zielon\u0105, \u015blepota na barw\u0119 zielon\u0105, cz\u0119\u015bciowa \u015blepota na barw\u0119 czerwon\u0105, \u015blepota na barw\u0119 czerwon\u0105, cz\u0119\u015bciowa \u015blepota na barw\u0119 niebiesk\u0105, \u015alepota na barw\u0119 niebiesk\u0105 H53.6 – \u015alepota zmierzchowa H53.7 \u2013 Inne zaburzenia widzenia H53.8 – Zaburzenia widzenia, nieokre\u015blone     H54 \u015alepota i upo\u015bledzenie widzenia   H54.0- \u015alepota obuoczna Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 3; 4; 5 w obu oczach H54.1 – \u015alepota jednego oka, upo\u015bledzenie widzenia drugiego oka Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 3, 4, 5 w jednym oku i kategorii 1 lub 2 w drugim oku. H54.2 – Upo\u015bledzenie wzroku obuoczne Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 1 lub 2 w obu oczach H54.3 – Nieokre\u015blona utrata wzroku, obuoczna Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 9 w obu oczach H54.4- \u015alepota jednego oka Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 3, 4, 5 w jednym oku [prawid\u0142owe widzenie w drugim oku] H54.5 – Upo\u015bledzenie widzenia jednego oka Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 1 lub 2 w jednym oku [prawid\u0142owe widzenie w drugim oku] H54.6 – Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 1 lub 2 w jednym oku [prawid\u0142owe widzenie w drugim oku] Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 9 w jednym oku [prawid\u0142owe widzenie w drugim oku] H54.7 – Nieokre\u015blona utrata wzroku Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 9 BNO   Jak przedstawiono na stronie internetowej WHO, tabela przedstawia kategoryzacj\u0119 ci\u0119\u017cko\u015bci upo\u015bledzenia wzroku, kt\u00f3ra zosta\u0142a zatwierdzona przez rezolucj\u0119 Mi\u0119dzynarodowej Rady Okulistyki oraz wytyczne przedstawione przez WHO Consultation on “Development of Standards for Characterization of Vision Loss and Visual Functioning”.   Kategoryzacja ci\u0119\u017cko\u015bci upo\u015bledzenia wzroku   Kategoria Obecna zdolno\u015b\u0107 dobrego widzenia na dystans Gorzej ni\u017c R\u00f3wny lub lepszy ni\u017c   0 Brak zaburzenia widzenia lub \u0142agodne zaburzenia widzenia 6\/18 3\/10 (0.3) 20\/70 1 Umiarkowane zaburzenie widzenia 6\/18 3\/10 (0.3) 20\/70 6\/60 1\/10 (0.1) 20\/200 2 Ci\u0119\u017ckie zaburzenie widzenia 6\/60 1\/10 (0.1) 20\/200 3\/60 1\/20 (0.05) 20\/400   3 \u015alepota   3\/60 1\/20 (0.05) 20\/400   1\/60 * 1\/50 (0.02) 5\/300 (20\/1200)   4. \u015alepota 1\/60 * 1\/50 (0.02) 5\/300 (20\/1200)   Poczucie \u015bwiat\u0142a 5 \u015alepota Brak poczucia \u015bwiat\u0142a 9 Nieokre\u015blona i niemo\u017cliwa do ustalenia *liczy palce z odleg\u0142o\u015bci 1 metra Rysunek 1: kategoryzacja ci\u0119\u017cko\u015bci upo\u015bledzenia wzroku (\u0179r\u00f3d\u0142o: (ICD-10 Version:2016, n.d.))     “Uwaga: Termin upo\u015bledzenie wzroku w kategorii H54 obejmuje kategori\u0119 0 dla \u0142agodnego upo\u015bledzenia wzroku lub jego braku, kategori\u0119 1 dla umiarkowanego upo\u015bledzenia wzroku, kategori\u0119 2 dla powa\u017cnego upo\u015bledzenia wzroku, kategorie 3, 4 i 5 dla \u015blepoty oraz kategori\u0119 9 dla niewykwalifikowanego upo\u015bledzenia wzroku. Termin “s\u0142abowidzenie” zawarty w poprzedniej wersji zosta\u0142 zast\u0105piony kategoriami 1 i 2, aby unikn\u0105\u0107 pomy\u0142ek z osobami wymagaj\u0105cymi opieki nad s\u0142abowidz\u0105cymi”. (Wersja ICD-10:2016, b.d.) Upo\u015bledzenie wzroku stanowi du\u017cy parasol obejmuj\u0105cy wszystkie poprzednie kategorie (\u015blepota i cz\u0119\u015bciowe widzenie) w H54. Jednak zawi\u0142o\u015bci ka\u017cdego przypadku s\u0105 r\u00f3\u017cne. Tylko mniejszo\u015b\u0107 os\u00f3b zarejestrowanych jako niewidome lub s\u0142abowidz\u0105ce nie ma \u017cadnej formy widzenia, podczas gdy r\u00f3\u017cne stany oczu r\u00f3\u017cnie reaguj\u0105 na czynniki, takie jak zmiany o\u015bwietlenia. Niekt\u00f3re osoby mog\u0105 mie\u0107 zdolno\u015b\u0107 czytania, ale wymagaj\u0105 pomocy w bezpiecznym poruszaniu si\u0119. Niezale\u017cnie od stanu, najlepszym podej\u015bciem do ustalenia zdolno\u015bci widzenia danej osoby jest zapytanie jej, gdy jest sama i om\u00f3wienie z ni\u0105, w jaki spos\u00f3b wola\u0142aby uzyska\u0107 wsparcie” (VISION, n.d.).     Wirtualne przyk\u0142ady Zanim przejdziemy do dostarczenia instrukcji i wytycznych dotycz\u0105cych anga\u017cowania uczni\u00f3w z dysfunkcj\u0105 wzroku (V.I.) zar\u00f3wno w systemie edukacji, jak i w warsztatach ceramicznych, wydaje si\u0119 w\u0142a\u015bciwe, aby zaoferowa\u0107 widz\u0105cym u\u017cytkownikom tego programu szkoleniowego wgl\u0105d (poprzez przyk\u0142ady) w potencjalne do\u015bwiadczenia wizualne os\u00f3b z r\u00f3\u017cnymi rodzajami dysfunkcji wzroku. Poni\u017csze slajdy, opracowane przez zesp\u00f3\u0142 SIGMA, ilustruj\u0105, w jaki spos\u00f3b osoby z okre\u015blonymi schorzeniami oczu mog\u0105 postrzega\u0107 dan\u0105 sytuacj\u0119 inaczej ni\u017c osoby w pe\u0142ni widz\u0105ce. Wa\u017cne jest, aby przyzna\u0107, \u017ce nie mo\u017cemy dok\u0142adnie zrozumie\u0107 do\u015bwiadcze\u0144 wizualnych innych os\u00f3b, a te slajdy s\u0142u\u017c\u0105 jako przybli\u017cenie. Jak wspomniano\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/typologie-uposledzenia-wzroku\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"C.A.R.E.\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-05-25T18:34:21+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Picture3.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"535\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"371\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"11 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/typologie-uposledzenia-wzroku\/\",\"url\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/typologie-uposledzenia-wzroku\/\",\"name\":\"Typologie upo\u015bledzenia wzroku - C.A.R.E.\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/typologie-uposledzenia-wzroku\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/typologie-uposledzenia-wzroku\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Picture3.jpg\",\"datePublished\":\"2025-05-25T18:19:23+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-25T18:34:21+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/typologie-uposledzenia-wzroku\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/typologie-uposledzenia-wzroku\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/typologie-uposledzenia-wzroku\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Picture3.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Picture3.jpg\",\"width\":535,\"height\":371},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/typologie-uposledzenia-wzroku\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Typologie upo\u015bledzenia wzroku\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/\",\"name\":\"C.A.R.E.\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/#organization\",\"name\":\"C.A.R.E.\",\"url\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/cropped-cropped-logo-1-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/cropped-cropped-logo-1-1.png\",\"width\":127,\"height\":153,\"caption\":\"C.A.R.E.\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Typologie upo\u015bledzenia wzroku - C.A.R.E.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/typologie-uposledzenia-wzroku\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Typologie upo\u015bledzenia wzroku - C.A.R.E.","og_description":"Co jest czym: typologie Najwa\u017cniejszym warunkiem procesu widzenia jest podstawowy element: \u015bwiat\u0142o, forma energii elektromagnetycznej, kt\u00f3re wpada do naszych oczu i wchodzi w interakcj\u0119 z receptorami \u015bwiat\u0142oczu\u0142ymi umieszczonymi na siatk\u00f3wce. Ta interakcja inicjuje sekwencj\u0119 zdarze\u0144, w kt\u00f3rych generowane s\u0105 impulsy nerwowe. Impulsy te przemierzaj\u0105 skomplikowane szlaki i sieci w m\u00f3zgu odpowiedzialne za widzenie, okre\u015blane zbiorczo jako kora wzrokowa. Przychodz\u0105ce \u015bwiat\u0142o jest dalej kierowane na tyln\u0105 powierzchni\u0119 siatk\u00f3wki przez soczewk\u0119, kt\u00f3ra jest znana jako soczewka krystaliczna. Receptory siatk\u00f3wki wykrywaj\u0105 t\u0119 energi\u0119 \u015bwietln\u0105 i, w procesie zwanym transdukcj\u0105, przekszta\u0142caj\u0105 j\u0105 w potencja\u0142y czynno\u015bciowe. Potencja\u0142y te s\u0105 nast\u0119pnie przesy\u0142ane wzd\u0142u\u017c nerwu wzrokowego. W dziedzinie zdrowia wzroku dr Ananya Mandal definiuje upo\u015bledzenie wzroku jako “ograniczenie funkcjonalne wp\u0142ywaj\u0105ce na oko lub oczy lub ca\u0142y uk\u0142ad wzrokowy”. Upo\u015bledzenie to prowadzi do szeregu skutk\u00f3w, w tym: Zmniejszenie ostro\u015b\u0107 widzenia, powoduj\u0105ce, \u017ce dana osoba postrzega obiekty mniej ostro ni\u017c osoba widz\u0105ca, Zmniejszenie pola widzenia, w kt\u00f3rym dana osoba nie mo\u017ce obserwowa\u0107 tak szerokiego obszaru, jak przeci\u0119tna osoba, bez przesuwania wzroku lub odwracania g\u0142owy, Fotofobie, niezdolno\u015b\u0107 do tolerowania lub patrzenia na \u015bwiat\u0142o, Diplopi\u0119, powszechnie okre\u015blana jako podw\u00f3jne widzenie, Zniekszta\u0142cenia wizualne, polegaj\u0105ce na deformacji obraz\u00f3w, Wyzwania zwi\u0105zane z percepcj\u0105 wzrokow\u0105 lub interpretacj\u0105 informacji wizualnych, Kombinacje cech.   Zgodnie z orzeczeniami \u015awiatowej Organizacji Zdrowia (WHO), osoba jest klasyfikowana jako powa\u017cnie s\u0142abowidz\u0105ca lub niewidoma, gdy ostro\u015b\u0107 wzroku w jej najlepszym oku – u\u017cywanym do postrzegania szczeg\u00f3\u0142\u00f3w – pozostaje poni\u017cej 1\/20, nawet przy najskuteczniejszej korekcji. Z drugiej strony, osoba jest klasyfikowana jako s\u0142abowidz\u0105ca lub niewidoma, je\u015bli jej ostro\u015b\u0107 wzroku mie\u015bci si\u0119 w przedziale od 3\/10 do 1\/20. Jednak ten system klasyfikacji pochodzi sprzed dw\u00f3ch dekad. Niedawno Mi\u0119dzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chor\u00f3b i Problem\u00f3w Zdrowotnych (ICD-10) – wersja WHO na rok 2016 wprowadzi\u0142a nowy schemat klasyfikacji. Ten zaktualizowany schemat przedstawia pi\u0119\u0107 odr\u0119bnych kategorii w rozdziale VII: Choroby oczu I przydatk\u00f3w oka (H00-H59), koncentruj\u0105c si\u0119 w szczeg\u00f3lno\u015bci na zaburzeniach widzenia i \u015blepocie (H53-H54).     H 53.0 \u2013 Niedowidzenie z nieu\u017cywania oka Niedowidzenie w: r\u00f3\u017cnowzroczno\u015bci, deprywacji sensorycznej, zezie H53.1 – Subiektywne zaburzenia widzenia Astenopia, \u015blepota dzienna, \u015blepota zmierzchowa, zniekszta\u0142cenie obrazu, \u015bwiat\u0142owstr\u0119t, mroczki ruchome, nag\u0142a utrata wzroku, wzrokowe halo H53.2 \u2013 Dwojenie Podw\u00f3jne widzenie H53.3 – Inne zaburzenia widzenia obuocznego Nieprawid\u0142owa korespondencja siatk\u00f3wki, fuzja bez stereopsji, Jednoczesna percepcja bez fuzji, upo\u015bledzenie widzenia obuocznego H53.4 – Zmiany w polu widzenia Poszerzenie plamki \u015blepej, uog\u00f3lnione zaw\u0119\u017cenie pola widzenia, niedowidzenie po\u0142owicze (jednoimienne) (r\u00f3\u017cnoimienne), ubytek kwadrantowy. Mroczek: \u0142ukowaty, bjerruma, \u015brodkowy, pier\u015bcieniowaty H53.5 – Zaburzenia widzenia barw Ca\u0142kowita \u015blepota na barwy, nabyte zaburzenie widzenia barwnego, \u015blepota na barwy, cz\u0119\u015bciowa \u015blepota na barw\u0119 zielon\u0105, \u015blepota na barw\u0119 zielon\u0105, cz\u0119\u015bciowa \u015blepota na barw\u0119 czerwon\u0105, \u015blepota na barw\u0119 czerwon\u0105, cz\u0119\u015bciowa \u015blepota na barw\u0119 niebiesk\u0105, \u015alepota na barw\u0119 niebiesk\u0105 H53.6 – \u015alepota zmierzchowa H53.7 \u2013 Inne zaburzenia widzenia H53.8 – Zaburzenia widzenia, nieokre\u015blone     H54 \u015alepota i upo\u015bledzenie widzenia   H54.0- \u015alepota obuoczna Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 3; 4; 5 w obu oczach H54.1 – \u015alepota jednego oka, upo\u015bledzenie widzenia drugiego oka Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 3, 4, 5 w jednym oku i kategorii 1 lub 2 w drugim oku. H54.2 – Upo\u015bledzenie wzroku obuoczne Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 1 lub 2 w obu oczach H54.3 – Nieokre\u015blona utrata wzroku, obuoczna Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 9 w obu oczach H54.4- \u015alepota jednego oka Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 3, 4, 5 w jednym oku [prawid\u0142owe widzenie w drugim oku] H54.5 – Upo\u015bledzenie widzenia jednego oka Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 1 lub 2 w jednym oku [prawid\u0142owe widzenie w drugim oku] H54.6 – Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 1 lub 2 w jednym oku [prawid\u0142owe widzenie w drugim oku] Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 9 w jednym oku [prawid\u0142owe widzenie w drugim oku] H54.7 – Nieokre\u015blona utrata wzroku Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 9 BNO   Jak przedstawiono na stronie internetowej WHO, tabela przedstawia kategoryzacj\u0119 ci\u0119\u017cko\u015bci upo\u015bledzenia wzroku, kt\u00f3ra zosta\u0142a zatwierdzona przez rezolucj\u0119 Mi\u0119dzynarodowej Rady Okulistyki oraz wytyczne przedstawione przez WHO Consultation on “Development of Standards for Characterization of Vision Loss and Visual Functioning”.   Kategoryzacja ci\u0119\u017cko\u015bci upo\u015bledzenia wzroku   Kategoria Obecna zdolno\u015b\u0107 dobrego widzenia na dystans Gorzej ni\u017c R\u00f3wny lub lepszy ni\u017c   0 Brak zaburzenia widzenia lub \u0142agodne zaburzenia widzenia 6\/18 3\/10 (0.3) 20\/70 1 Umiarkowane zaburzenie widzenia 6\/18 3\/10 (0.3) 20\/70 6\/60 1\/10 (0.1) 20\/200 2 Ci\u0119\u017ckie zaburzenie widzenia 6\/60 1\/10 (0.1) 20\/200 3\/60 1\/20 (0.05) 20\/400   3 \u015alepota   3\/60 1\/20 (0.05) 20\/400   1\/60 * 1\/50 (0.02) 5\/300 (20\/1200)   4. \u015alepota 1\/60 * 1\/50 (0.02) 5\/300 (20\/1200)   Poczucie \u015bwiat\u0142a 5 \u015alepota Brak poczucia \u015bwiat\u0142a 9 Nieokre\u015blona i niemo\u017cliwa do ustalenia *liczy palce z odleg\u0142o\u015bci 1 metra Rysunek 1: kategoryzacja ci\u0119\u017cko\u015bci upo\u015bledzenia wzroku (\u0179r\u00f3d\u0142o: (ICD-10 Version:2016, n.d.))     “Uwaga: Termin upo\u015bledzenie wzroku w kategorii H54 obejmuje kategori\u0119 0 dla \u0142agodnego upo\u015bledzenia wzroku lub jego braku, kategori\u0119 1 dla umiarkowanego upo\u015bledzenia wzroku, kategori\u0119 2 dla powa\u017cnego upo\u015bledzenia wzroku, kategorie 3, 4 i 5 dla \u015blepoty oraz kategori\u0119 9 dla niewykwalifikowanego upo\u015bledzenia wzroku. Termin “s\u0142abowidzenie” zawarty w poprzedniej wersji zosta\u0142 zast\u0105piony kategoriami 1 i 2, aby unikn\u0105\u0107 pomy\u0142ek z osobami wymagaj\u0105cymi opieki nad s\u0142abowidz\u0105cymi”. (Wersja ICD-10:2016, b.d.) Upo\u015bledzenie wzroku stanowi du\u017cy parasol obejmuj\u0105cy wszystkie poprzednie kategorie (\u015blepota i cz\u0119\u015bciowe widzenie) w H54. Jednak zawi\u0142o\u015bci ka\u017cdego przypadku s\u0105 r\u00f3\u017cne. Tylko mniejszo\u015b\u0107 os\u00f3b zarejestrowanych jako niewidome lub s\u0142abowidz\u0105ce nie ma \u017cadnej formy widzenia, podczas gdy r\u00f3\u017cne stany oczu r\u00f3\u017cnie reaguj\u0105 na czynniki, takie jak zmiany o\u015bwietlenia. Niekt\u00f3re osoby mog\u0105 mie\u0107 zdolno\u015b\u0107 czytania, ale wymagaj\u0105 pomocy w bezpiecznym poruszaniu si\u0119. Niezale\u017cnie od stanu, najlepszym podej\u015bciem do ustalenia zdolno\u015bci widzenia danej osoby jest zapytanie jej, gdy jest sama i om\u00f3wienie z ni\u0105, w jaki spos\u00f3b wola\u0142aby uzyska\u0107 wsparcie” (VISION, n.d.).     Wirtualne przyk\u0142ady Zanim przejdziemy do dostarczenia instrukcji i wytycznych dotycz\u0105cych anga\u017cowania uczni\u00f3w z dysfunkcj\u0105 wzroku (V.I.) zar\u00f3wno w systemie edukacji, jak i w warsztatach ceramicznych, wydaje si\u0119 w\u0142a\u015bciwe, aby zaoferowa\u0107 widz\u0105cym u\u017cytkownikom tego programu szkoleniowego wgl\u0105d (poprzez przyk\u0142ady) w potencjalne do\u015bwiadczenia wizualne os\u00f3b z r\u00f3\u017cnymi rodzajami dysfunkcji wzroku. Poni\u017csze slajdy, opracowane przez zesp\u00f3\u0142 SIGMA, ilustruj\u0105, w jaki spos\u00f3b osoby z okre\u015blonymi schorzeniami oczu mog\u0105 postrzega\u0107 dan\u0105 sytuacj\u0119 inaczej ni\u017c osoby w pe\u0142ni widz\u0105ce. Wa\u017cne jest, aby przyzna\u0107, \u017ce nie mo\u017cemy dok\u0142adnie zrozumie\u0107 do\u015bwiadcze\u0144 wizualnych innych os\u00f3b, a te slajdy s\u0142u\u017c\u0105 jako przybli\u017cenie. Jak wspomniano","og_url":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/typologie-uposledzenia-wzroku\/","og_site_name":"C.A.R.E.","article_modified_time":"2025-05-25T18:34:21+00:00","og_image":[{"width":535,"height":371,"url":"https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Picture3.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"11 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/typologie-uposledzenia-wzroku\/","url":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/typologie-uposledzenia-wzroku\/","name":"Typologie upo\u015bledzenia wzroku - C.A.R.E.","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.care-platform.eu\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/typologie-uposledzenia-wzroku\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/typologie-uposledzenia-wzroku\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Picture3.jpg","datePublished":"2025-05-25T18:19:23+00:00","dateModified":"2025-05-25T18:34:21+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/typologie-uposledzenia-wzroku\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/typologie-uposledzenia-wzroku\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/typologie-uposledzenia-wzroku\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Picture3.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Picture3.jpg","width":535,"height":371},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/typologie-uposledzenia-wzroku\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.care-platform.eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Typologie upo\u015bledzenia wzroku"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.care-platform.eu\/#website","url":"https:\/\/www.care-platform.eu\/","name":"C.A.R.E.","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.care-platform.eu\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.care-platform.eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.care-platform.eu\/#organization","name":"C.A.R.E.","url":"https:\/\/www.care-platform.eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.care-platform.eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/cropped-cropped-logo-1-1.png","contentUrl":"https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/cropped-cropped-logo-1-1.png","width":127,"height":153,"caption":"C.A.R.E."},"image":{"@id":"https:\/\/www.care-platform.eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/mathima\/3165","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/mathima"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/mathima"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3165"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}