{"id":3166,"date":"2025-05-25T18:40:25","date_gmt":"2025-05-25T18:40:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.care-platform.eu\/?post_type=mathima&p=3166"},"modified":"2025-05-25T18:40:25","modified_gmt":"2025-05-25T18:40:25","slug":"ogolne-wytyczne-dotyczace-angazowania-uczniow-z-v-i","status":"publish","type":"mathima","link":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/ogolne-wytyczne-dotyczace-angazowania-uczniow-z-v-i\/","title":{"rendered":"Og\u00f3lne wytyczne dotycz\u0105ce anga\u017cowania uczni\u00f3w z V.I."},"content":{"rendered":"

Aby zbli\u017cy\u0107 si\u0119 do s\u0142abowidz\u0105cych uczestnik\u00f3w edukacji, musimy spojrze\u0107 na wszystkie aspekty uczenia si\u0119. Obejmuje to dzia\u0142ania, komunikacj\u0119 werbaln\u0105, komunikacj\u0119 emocjonaln\u0105 i komunikacj\u0119 przestrzenn\u0105, aby unikn\u0105\u0107 ich izolacji spo\u0142ecznej i zapewni\u0107 wi\u0119ksz\u0105 interakcj\u0119 spo\u0142eczn\u0105.<\/span><\/p>\n

W niniejszym podr\u0119czni zosta\u0142y zebrane, zgromadzone I przedstawione wytyczne dotycz\u0105ce edukacji os\u00f3b z dysfunkcj\u0105 wzroku.<\/span><\/p>\n

W\u0142a\u015bciwa edukacja i w\u0142\u0105czanie uczni\u00f3w wymagaj\u0105 odpowiedniego przygotowania ze strony nauczycieli do ka\u017cdej lekcji lub spotkania z dzie\u0107mi o r\u00f3\u017cnych potrzebach.<\/span><\/p>\n

Wykazano, \u017ce \u015blepota jest g\u0142\u00f3wnym czynnikiem stresogennym, <\/strong>poniewa\u017c powoduje niekontrolowane poczucie “beznadziejno\u015bci”. Uczucie to wydaje si\u0119 pojawia\u0107, gdy osoby zdaj\u0105 sobie spraw\u0119, \u017ce wydarzenia w ich codziennym \u017cyciu s\u0105 niezale\u017cne od ich dzia\u0142a\u0144 i cz\u0119sto rozwijaj\u0105 poczucie zale\u017cno\u015bci od innych oraz utraty w\u0142asnej autonomii i poczucia w\u0142asnej warto\u015bci. Mo\u017ce to wyja\u015bnia\u0107 “niestabilno\u015b\u0107 emocjonaln\u0105” obserwowan\u0105 u wielu os\u00f3b niewidomych.<\/span><\/p>\n

Poni\u017cej znajduje si\u0119 kilka przydatnych wskaz\u00f3wek i instrukcji dla nauczycieli na temat tego, jak wspiera\u0107 nauk\u0119 w\u015br\u00f3d uczni\u00f3w V.I.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

1)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Poprawa interakcji spo\u0142ecznych i umiej\u0119tno\u015bci interpersonalnych, zapewnienie dost\u0119pno\u015bci i unikanie izolacji spo\u0142ecznej.<\/span><\/h3>\n

Zapewnienie szerokiej gamy dotykowych do\u015bwiadcze\u0144 edukacyjnych<\/span>
\nW procesie edukacyjnym mog\u0105 by\u0107 stosowane alternatywne zaj\u0119cia\/\u0107wiczenia, takie jak audiobooki i podcasty, eksploracja przyrody.<\/span>
\nJe\u015bli konieczne jest umieszczenie programu zaj\u0119\u0107 w pokoju, nale\u017cy umie\u015bci\u0107 go na du\u017cym, jasnym kartonie, z powi\u0119kszonymi literami, kszta\u0142tami 3D lub w alfabecie Braille’a.<\/span>
\nKorzystanie z technologii wspomagaj\u0105cych, np. wy\u015bwietlaczy brajlowskich i czytnik\u00f3w ekranu (dost\u0119pnych r\u00f3wnie\u017c w dokumentach Word)<\/span>
\nPo\u015bwi\u0119cenie wi\u0119cej czasu na \u0107wiczenia i zaj\u0119cia warsztatowe i bycie cierpliwym.<\/span>
\nWykazywanie si\u0119 ch\u0119ci\u0105 i \u017cyczliwo\u015bci\u0105 przez asystent\u00f3w i trener\u00f3w.<\/span>
\nJe\u015bli \u0107wiczenie obejmuje teksty, flipcharty lub ka\u017cd\u0105 “czynno\u015b\u0107 pisania”, nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o du\u017cych literach i frazach na matrycy-flipcharcie, aby by\u0142y zrozumia\u0142e dla wszystkich uczestnik\u00f3w. Ponadto, je\u015bli u\u017cywasz du\u017cych karton\u00f3w, pami\u0119taj, \u017ce kontrasty kolor\u00f3w s\u0105 najbardziej pomocne dla os\u00f3b s\u0142abowidz\u0105cych.<\/span>
\nPowi\u0119kszanie dokument\u00f3w obraz\u00f3w, zdj\u0119\u0107, kt\u00f3re musz\u0105 zosta\u0107 wydrukowane.<\/span>
\nOkazywanie tolerancji i zrozumienia, gdy uczniowie znajduj\u0105 si\u0119 w stresuj\u0105cej sytuacji, wykonuj\u0105c zadania lub poznaj\u0105c miejsce i innych ludzi.<\/span>
\nUdzielaj wsparcia uczestnikom, kiedy tego potrzebuj\u0105.<\/span>
\nJe\u015bli nie wiesz, jak co\u015b zrobi\u0107, nie wahaj si\u0119 zapyta\u0107 ich, jak to zrobi\u0107 – s\u0105 ekspertami!<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

2)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Wzmocnienie pozytywnej komunikacji bez przemocy<\/span><\/h3>\n

Nauczyciele-trenerzy-asystenci powinni zawsze zwraca\u0107 si\u0119 do uczestnik\u00f3w po imieniu i unika\u0107 s\u0142\u00f3w takich jak “ty”, “dziecko”, ale tak\u017ce identyfikowa\u0107 swoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107, na przyk\u0142ad: “Cze\u015b\u0107 John, jestem Zoe, twoja nauczycielka, jak si\u0119 dzisiaj masz?”.<\/span>
\nG\u0142os i mowa asystent\u00f3w\/nauczycieli powinny by\u0107 zawsze spokojne i zrozumia\u0142e.<\/span>
\nZach\u0119caj do bezpo\u015bredniego dialogu mi\u0119dzy uczestnikami. Zwracaj\u0105c si\u0119 do nich, u\u017cywaj normalnego tonu i g\u0142o\u015bno\u015bci.<\/span>
\nNie u\u017cywaj abstrakcyjnych zwrot\u00f3w. B\u0105d\u017a jak najbardziej konkretny, np. John, prosz\u0119 podaj mi d\u0142ugopis.<\/span>
\nGdy prosisz o podanie Ci czego\u015b przez s\u0142abowidz\u0105cego lub niewidomego ucznia\/uczestnika, sta\u0144 po jego prawej lub lewej stronie. Nigdy nie st\u00f3j za nim, aby zrozumia\u0142, z kt\u00f3rego kierunku nadchodzi “fala d\u017awi\u0119kowa”.<\/span>
\nAsystent instruktora powinien zawsze zapyta\u0107 uczestnika, czy potrzebuje opisu przestrzeni, do kt\u00f3rej wchodzi.<\/span>
\nU\u017cywaj prostych i zrozumia\u0142ych s\u0142\u00f3w i zwrot\u00f3w.<\/span>
\nNauczyciele\/instruktorzy powinni zawsze zapowiada\u0107 si\u0119 po wej\u015bciu do pokoju\/przestrzeni, aby uczestnicy byli \u015bwiadomi ich obecno\u015bci.<\/span>
\nU\u017cywaj s\u0142\u00f3w opisowych, takich jak lewo, prawo, prz\u00f3d, ty\u0142.<\/span>
\nOpisz w pe\u0142ni wizualne szczeg\u00f3\u0142y dotycz\u0105ce aktywno\u015bci w grze.<\/span>
\nWerbalnie zapytaj uczestnika\/ucznia z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzroku, czy chce rozpocz\u0105\u0107 lub zako\u0144czy\u0107 rozmow\u0119.<\/span>
\nOpr\u00f3cz przedstawienia si\u0119 uczestnikowi lub uczniowi z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzroku, przedstaw tak\u017ce osoby znajduj\u0105ce si\u0119 obok ciebie lub wok\u00f3\u0142 ciebie, np. Cze\u015b\u0107 John, jestem Zoe, Maria i Julio te\u017c tu s\u0105.<\/span>
\nNie musisz m\u00f3wi\u0107 g\u0142o\u015bno do osoby s\u0142abowidz\u0105cej.<\/span>
\nJe\u015bli osoby s\u0142abowidz\u0105ce nie znaj\u0105 s\u0142owa, kt\u00f3rego u\u017cywasz, przeliteruj nowe s\u0142owo lub terminologi\u0119 naukow\u0105 na g\u0142os, aby pom\u00f3c uczestnikom w nauce.<\/span>
\nM\u00f3w bezpo\u015brednio do nich – nie do ich pomocnika. Jak wspomniano powy\u017cej, u\u017cywaj ich imienia na pocz\u0105tku ka\u017cdej komunikacji-rozmowy.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

3)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Zwi\u0119ksz inteligencj\u0119 emocjonaln\u0105 i poznaj umiej\u0119tno\u015bci intrapersonalne.<\/span><\/h3>\n

Edukacja emocjonalna jest jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych cz\u0119\u015bci warsztat\u00f3w. Nale\u017cy wyja\u015bni\u0107 uczestnikom, \u017ce nie przyjechali na warsztaty, aby rywalizowa\u0107 lub by\u0107 ocenianym, ale aby rozwija\u0107 swoje umiej\u0119tno\u015bci emocjonalne, komunikacyjne, poznawcze i motoryczne. G\u0142\u00f3wnym celem jest r\u00f3wnie\u017c rozwijanie wyobra\u017ani i zapewnienie rozrywki uczestnikom.<\/span><\/p>\n

Uczestnicy s\u0142abowidz\u0105cy musz\u0105 nauczy\u0107 si\u0119:<\/span><\/p>\n

Identyfikowa\u0107 swoje uczucia i wyra\u017ca\u0107 je w bezpo\u015bredni i spo\u0142ecznie akceptowalny spos\u00f3b.<\/span>
\nJak rozwija\u0107 aspekty psychologiczne i emocjonalne, takie jak poczucie w\u0142asnej warto\u015bci i dobre samopoczucie.<\/span>
\nRozumie\u0107 i rozpoznawa\u0107 dokuczanie oraz sposoby radzenia sobie z nim.<\/span>
\nZrozumie\u0107, \u017ce s\u0105 warto\u015bciowymi cz\u0142onkami spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/span>
\nJak wygodnie i bez wstydu prosi\u0107 innych o pomoc, gdy jej potrzebuj\u0105.<\/span>
\nJak odm\u00f3wi\u0107 pomocy gdy jej nie potrzebuj\u0105, gdy istnieje presja ze strony osoby oferuj\u0105cej pomoc.<\/span>
\nRozwija\u0107 poczucie samodzielno\u015bci<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Nie b\u00f3j si\u0119 m\u00f3wi\u0107 tego, co my\u015blisz!<\/u><\/em><\/span><\/p>\n

Je\u015bli naprawd\u0119 podoba ci si\u0119 to, co uczestnik rysuje, maluje lub tworzy, spr\u00f3buj pom\u00f3c mu werbalnie, komplementuj\u0105c jego prac\u0119 lub obs\u0142ug\u0119. Je\u015bli widzisz, \u017ce ma trudno\u015bci, zapytaj go, czy potrzebuje pomocy.<\/span><\/p>\n

Je\u015bli zapyta ci\u0119 o zdanie i nie spodoba ci si\u0119 praca, mo\u017cesz grzecznie poda\u0107 alternatyw\u0119, je\u015bli jest na to czas (wszyscy uwielbiamy szczero\u015b\u0107 i \u017carty,<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

4)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Zapewnienie integracyjnego i dost\u0119pnego \u015brodowiska nauki dla wszystkich.<\/span><\/h3>\n

Aby zapozna\u0107 si\u0119 z przestrzeni\u0105 opisz \u015brodowisko warsztatowe, narz\u0119dzia i niezb\u0119dny sprz\u0119t, kt\u00f3rego uczestnicy b\u0119d\u0105 u\u017cywa\u0107.<\/span>
\n\u015acie\u017cki w warsztacie powinny by\u0107 puste, a drzwi ca\u0142kowicie zamkni\u0119te lub ca\u0142kowicie otwarte.<\/span>
\nMateria\u0142y, materia\u0142y eksploatacyjne i sprz\u0119t powinny zawsze znajdowa\u0107 si\u0119 w tym samym miejscu.<\/span>
\nNiewidomego uczestnika nale\u017cy zawsze zapyta\u0107, czy chce, aby\u015b opisa\u0142 przestrze\u0144, do kt\u00f3rej wchodzi, czy te\u017c chce j\u0105 odkry\u0107 samodzielnie, zgaduj\u0105c, graj\u0105c w gr\u0119 Prawda czy Fa\u0142sz, je\u015bli jest na to czas.<\/span>
\nPodchodz\u0105c do drzwi z osob\u0105 towarzysz\u0105c\u0105, powinna ona wspomnie\u0107 o nich i o tym, z kt\u00f3rej strony (prawej czy lewej) si\u0119 otwieraj\u0105.<\/span>
\nPoinformuj uczestnik\u00f3w, kiedy wchodz\u0105 lub schodz\u0105 po schodach. Do schod\u00f3w nale\u017cy podchodzi\u0107 wy\u0142\u0105cznie w linii prostej. Je\u015bli to konieczne, id\u017a przed schodami i pom\u00f3\u017c niewidomemu uczestnikowi dosi\u0119gn\u0105\u0107 \u015bciany lub por\u0119czy (je\u015bli j\u0105 ma) i powoli znale\u017a\u0107 pierwszy stopie\u0144.<\/span>
\nAby pom\u00f3c osobie niewidomej lub cz\u0119\u015bciowo niewidomej usi\u0105\u015b\u0107 podejd\u017a do krzes\u0142a od przodu, tak aby osoba ta mog\u0142a dotkn\u0105\u0107 krzes\u0142a i powiedz jej, jaki to rodzaj krzes\u0142a, np. fotel, \u0142awka, fotel bujany itp.<\/span>
\nNale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce s\u0142abowidz\u0105cy ucze\u0144 ma trudno\u015bci z dostosowaniem si\u0119 do nag\u0142ych zmian, od jasnego do ciemnego otoczenia i odwrotnie.<\/span><\/p>\n

Niezwykle wa\u017cne jest uzyskanie informacji zwrotnej od ka\u017cdego uczestnika\/studenta z dysfunkcj\u0105 wzroku. Informacje zwrotne pomog\u0105 nam lepiej zrozumie\u0107 dzia\u0142ania, kt\u00f3re planujemy przeprowadzi\u0107, ca\u0142y proces projektu i odpowiednie perspektywy szkoleniowe dla ka\u017cdego dzia\u0142ania i sprz\u0119tu. Ponadto zapewni\u0105 one cenne spostrze\u017cenia zar\u00f3wno osobom zaanga\u017cowanym w projekt, jak i trenerom.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

5)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Zach\u0119caj do nauki kinestetycznej.<\/span><\/h3>\n

Uczestnicy z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzroku mog\u0105 poprawi\u0107 swoje umiej\u0119tno\u015bci kinestetyczne, zw\u0142aszcza dotyk, aby zrozumie\u0107 i pozna\u0107 otaczaj\u0105ce ich \u015brodowisko. Kinestetyczne uczenie si\u0119 poprzez wykorzystanie cia\u0142a i ruch\u00f3w mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c przynie\u015b\u0107 wiele korzy\u015bci w zakresie postawy i ergonomii dla m\u0142odzie\u017cy z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzroku. <\/span>
\nPoni\u017cej znajduje si\u0119 kilka przydatnych wskaz\u00f3wek dla nauczycieli na temat tego, jak zwi\u0119kszy\u0107 umiej\u0119tno\u015bci kinestetyczne u dzieci w wieku V.I:<\/span>
\nPodczas zwiedzania asystent b\u0119dzie szczeg\u00f3\u0142owo i systematycznie opisywa\u0142 obiekty i przestrze\u0144 wok\u00f3\u0142 nich, tak aby uczestnik m\u00f3g\u0142 na zmian\u0119 wybiera\u0107 przestrze\u0144, kt\u00f3r\u0105 chce zrozumie\u0107.<\/span>
\nJe\u015bli niewidomy uczestnik sobie tego \u017cyczy, mo\u017ce trzyma\u0107 rami\u0119 lub r\u0119k\u0119 asystenta.<\/span>
\nAsystent instruktora wypowie nazw\u0119 ka\u017cdego przedmiotu dotkni\u0119tego przez s\u0142abowidz\u0105cego uczestnika i zapewni niezb\u0119dny czas na eksploracj\u0119 ka\u017cdego narz\u0119dzia.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

6)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Zarz\u0105dzaj emocjami, wspieraj prac\u0119 zespo\u0142ow\u0105 i wzajemne zrozumienie w grupie.<\/span><\/h3>\n

Tam, gdzie wyst\u0119puje czynnik ludzki, wszystko jest p\u0142ynne i istnieje wiele wewn\u0119trznych uczu\u0107 do zbadania. Opr\u00f3cz “dobrych dni”, my, ludzie, czasami w naszym \u017cyciu napotykamy r\u00f3wnie\u017c “z\u0142e” sytuacje.<\/span><\/p>\n

Podczas warsztat\u00f3w lub ca\u0142ego kursu szkoleniowego w ramach tego projektu mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 sytuacje gniewu, niepokoju, frustracji lub wstydu. Mo\u017cliwe jest r\u00f3wnie\u017c wyst\u0105pienie nieporozumie\u0144 mi\u0119dzy osobami, kt\u00f3re mamy szkoli\u0107.<\/span><\/p>\n

Aby poradzi\u0107 sobie z takimi lub podobnymi sytuacjami lub ich unikn\u0105\u0107, zawsze musi istnie\u0107 jasna komunikacja ze wszystkimi uczestnikami.<\/span><\/p>\n

Jak nauczyciele mog\u0105 radzi\u0107 sobie z konfliktami i zapewnia\u0107 uczestnictwo i integracj\u0119 wszystkich m\u0142odych ludzi?<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Przydatne instrukcje:<\/span><\/p>\n

a)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Zapewnij indywidualne wsparcie i spersonalizuj swoje podej\u015bcie do nauczania, bior\u0105c pod uwag\u0119 wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 ka\u017cdego ucznia V.I.<\/span><\/h3>\n

W przypadku, gdy ucze\u0144 z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105 do\u015bwiadcza stresu podczas lekcji, jako nauczyciel powiniene\u015b by\u0107 w stanie zapewni\u0107 mu indywidualne wsparcie. Mo\u017cesz zacz\u0105\u0107 bada\u0107 wewn\u0119trzne odczucia <\/strong>swoich uczni\u00f3w V.I, korzystaj\u0105c z zestawu standardowych pyta\u0144, jak poni\u017cej:<\/span><\/p>\n

Co si\u0119 sta\u0142o?<\/span><\/p>\n

Czy chcesz narysowa\u0107 na kartce papieru, jak si\u0119 czujesz?<\/span><\/p>\n

Czy chcesz wzi\u0105\u0107 powolny, g\u0142\u0119boki oddech?<\/span><\/p>\n

Czy chcia\u0142by\u015b\/chcia\u0142aby\u015b zabra\u0107 drug\u0105 osob\u0119 (je\u015bli nieporozumienie dotyczy dw\u00f3ch lub wi\u0119cej os\u00f3b), aby wsp\u00f3lnie o tym porozmawia\u0107?<\/span><\/p>\n

Czy chcesz przej\u015b\u0107 si\u0119 dooko\u0142a budynku, aby o tym porozmawia\u0107? (Je\u015bli obiekt znajduje si\u0119 w<\/span><\/p>\n

bezpiecznej okolicy)<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

b)Rozwa\u017c wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 i si\u0142\u0119<\/strong>, kt\u00f3r\u0105 wszyscy mamy w sobie, jako<\/span><\/p>\n

Staraj si\u0119 rozumie\u0107 i wchodzi\u0107 w interakcje z uczniami oraz zapewniaj pozytywne i wspieraj\u0105ce wypowiedzi.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

c) Zapewnienie pozytywnego wsparcia behawioralnego. <\/strong>Mo\u017cesz po prostu sporz\u0105dzi\u0107 list\u0119 3 lub 4 zwrot\u00f3w, kt\u00f3re pomog\u0105 uczniom zarz\u0105dza\u0107 emocjami i unikn\u0105\u0107 stresu podczas interakcji w grupie, np. “Jestem gotowy, aby si\u0119 uspokoi\u0107 i przej\u0105\u0107 kontrol\u0119”, “Mog\u0119 to zrobi\u0107”, “Jestem najlepszy”, “Szczera rozmowa mo\u017ce rozwi\u0105za\u0107 wszystko”.<\/span><\/p>\n

W przypadku powa\u017cnych konflikt\u00f3w konieczne b\u0119dzie <\/u>g\u0142\u0119bsze zbadanie wewn\u0119trznych uczu\u0107, dlatego nauczyciel powinien zadawa\u0107 bardzo szczeg\u00f3\u0142owe i intymne pytania, takie jak:<\/span><\/p>\n

Co dok\u0142adnie czujesz?<\/span><\/p>\n

Dlaczego tak si\u0119 czujesz, np. zazdro\u015b\u0107, wstyd, z\u0142o\u015b\u0107?<\/span><\/p>\n

Jak mo\u017cna przezwyci\u0119\u017cy\u0107 t\u0119 sytuacj\u0119?<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

UWAGA. Pomoc emocjonalna i wsparcie ze strony nauczyciela powinny by\u0107 dobrze wywa\u017cone i skalibrowane, aby pozwoli\u0107 uczniowi z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzrokow\u0105 by\u0107 autonomicznym, je\u015bli tego chce. Czasami zbyt wiele informacji i nowych bod\u017ac\u00f3w mo\u017ce prowadzi\u0107 do bardzo negatywnych konsekwencji<\/strong>. W rzeczywisto\u015bci uczniowie z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105 mog\u0105 przyj\u0105\u0107 mechanizmy obronne, zamkni\u0119cia i sprzeciwu, kt\u00f3re s\u0105 trudne do dekonstrukcji i radzenia sobie z nimi.<\/span><\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}}},"class_list":["post-3166","mathima","type-mathima","status-publish","hentry","course-r2_pl"],"yoast_head":"\nOg\u00f3lne wytyczne dotycz\u0105ce anga\u017cowania uczni\u00f3w z V.I. - C.A.R.E.<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/ogolne-wytyczne-dotyczace-angazowania-uczniow-z-v-i\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Og\u00f3lne wytyczne dotycz\u0105ce anga\u017cowania uczni\u00f3w z V.I. - C.A.R.E.\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Aby zbli\u017cy\u0107 si\u0119 do s\u0142abowidz\u0105cych uczestnik\u00f3w edukacji, musimy spojrze\u0107 na wszystkie aspekty uczenia si\u0119. Obejmuje to dzia\u0142ania, komunikacj\u0119 werbaln\u0105, komunikacj\u0119 emocjonaln\u0105 i komunikacj\u0119 przestrzenn\u0105, aby unikn\u0105\u0107 ich izolacji spo\u0142ecznej i zapewni\u0107 wi\u0119ksz\u0105 interakcj\u0119 spo\u0142eczn\u0105. W niniejszym podr\u0119czni zosta\u0142y zebrane, zgromadzone I przedstawione wytyczne dotycz\u0105ce edukacji os\u00f3b z dysfunkcj\u0105 wzroku. W\u0142a\u015bciwa edukacja i w\u0142\u0105czanie uczni\u00f3w wymagaj\u0105 odpowiedniego przygotowania ze strony nauczycieli do ka\u017cdej lekcji lub spotkania z dzie\u0107mi o r\u00f3\u017cnych potrzebach. Wykazano, \u017ce \u015blepota jest g\u0142\u00f3wnym czynnikiem stresogennym, poniewa\u017c powoduje niekontrolowane poczucie “beznadziejno\u015bci”. Uczucie to wydaje si\u0119 pojawia\u0107, gdy osoby zdaj\u0105 sobie spraw\u0119, \u017ce wydarzenia w ich codziennym \u017cyciu s\u0105 niezale\u017cne od ich dzia\u0142a\u0144 i cz\u0119sto rozwijaj\u0105 poczucie zale\u017cno\u015bci od innych oraz utraty w\u0142asnej autonomii i poczucia w\u0142asnej warto\u015bci. Mo\u017ce to wyja\u015bnia\u0107 “niestabilno\u015b\u0107 emocjonaln\u0105” obserwowan\u0105 u wielu os\u00f3b niewidomych. Poni\u017cej znajduje si\u0119 kilka przydatnych wskaz\u00f3wek i instrukcji dla nauczycieli na temat tego, jak wspiera\u0107 nauk\u0119 w\u015br\u00f3d uczni\u00f3w V.I.     1)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Poprawa interakcji spo\u0142ecznych i umiej\u0119tno\u015bci interpersonalnych, zapewnienie dost\u0119pno\u015bci i unikanie izolacji spo\u0142ecznej. Zapewnienie szerokiej gamy dotykowych do\u015bwiadcze\u0144 edukacyjnych W procesie edukacyjnym mog\u0105 by\u0107 stosowane alternatywne zaj\u0119cia\/\u0107wiczenia, takie jak audiobooki i podcasty, eksploracja przyrody. Je\u015bli konieczne jest umieszczenie programu zaj\u0119\u0107 w pokoju, nale\u017cy umie\u015bci\u0107 go na du\u017cym, jasnym kartonie, z powi\u0119kszonymi literami, kszta\u0142tami 3D lub w alfabecie Braille’a. Korzystanie z technologii wspomagaj\u0105cych, np. wy\u015bwietlaczy brajlowskich i czytnik\u00f3w ekranu (dost\u0119pnych r\u00f3wnie\u017c w dokumentach Word) Po\u015bwi\u0119cenie wi\u0119cej czasu na \u0107wiczenia i zaj\u0119cia warsztatowe i bycie cierpliwym. Wykazywanie si\u0119 ch\u0119ci\u0105 i \u017cyczliwo\u015bci\u0105 przez asystent\u00f3w i trener\u00f3w. Je\u015bli \u0107wiczenie obejmuje teksty, flipcharty lub ka\u017cd\u0105 “czynno\u015b\u0107 pisania”, nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o du\u017cych literach i frazach na matrycy-flipcharcie, aby by\u0142y zrozumia\u0142e dla wszystkich uczestnik\u00f3w. Ponadto, je\u015bli u\u017cywasz du\u017cych karton\u00f3w, pami\u0119taj, \u017ce kontrasty kolor\u00f3w s\u0105 najbardziej pomocne dla os\u00f3b s\u0142abowidz\u0105cych. Powi\u0119kszanie dokument\u00f3w obraz\u00f3w, zdj\u0119\u0107, kt\u00f3re musz\u0105 zosta\u0107 wydrukowane. Okazywanie tolerancji i zrozumienia, gdy uczniowie znajduj\u0105 si\u0119 w stresuj\u0105cej sytuacji, wykonuj\u0105c zadania lub poznaj\u0105c miejsce i innych ludzi. Udzielaj wsparcia uczestnikom, kiedy tego potrzebuj\u0105. Je\u015bli nie wiesz, jak co\u015b zrobi\u0107, nie wahaj si\u0119 zapyta\u0107 ich, jak to zrobi\u0107 – s\u0105 ekspertami!   2)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Wzmocnienie pozytywnej komunikacji bez przemocy Nauczyciele-trenerzy-asystenci powinni zawsze zwraca\u0107 si\u0119 do uczestnik\u00f3w po imieniu i unika\u0107 s\u0142\u00f3w takich jak “ty”, “dziecko”, ale tak\u017ce identyfikowa\u0107 swoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107, na przyk\u0142ad: “Cze\u015b\u0107 John, jestem Zoe, twoja nauczycielka, jak si\u0119 dzisiaj masz?”. G\u0142os i mowa asystent\u00f3w\/nauczycieli powinny by\u0107 zawsze spokojne i zrozumia\u0142e. Zach\u0119caj do bezpo\u015bredniego dialogu mi\u0119dzy uczestnikami. Zwracaj\u0105c si\u0119 do nich, u\u017cywaj normalnego tonu i g\u0142o\u015bno\u015bci. Nie u\u017cywaj abstrakcyjnych zwrot\u00f3w. B\u0105d\u017a jak najbardziej konkretny, np. John, prosz\u0119 podaj mi d\u0142ugopis. Gdy prosisz o podanie Ci czego\u015b przez s\u0142abowidz\u0105cego lub niewidomego ucznia\/uczestnika, sta\u0144 po jego prawej lub lewej stronie. Nigdy nie st\u00f3j za nim, aby zrozumia\u0142, z kt\u00f3rego kierunku nadchodzi “fala d\u017awi\u0119kowa”. Asystent instruktora powinien zawsze zapyta\u0107 uczestnika, czy potrzebuje opisu przestrzeni, do kt\u00f3rej wchodzi. U\u017cywaj prostych i zrozumia\u0142ych s\u0142\u00f3w i zwrot\u00f3w. Nauczyciele\/instruktorzy powinni zawsze zapowiada\u0107 si\u0119 po wej\u015bciu do pokoju\/przestrzeni, aby uczestnicy byli \u015bwiadomi ich obecno\u015bci. U\u017cywaj s\u0142\u00f3w opisowych, takich jak lewo, prawo, prz\u00f3d, ty\u0142. Opisz w pe\u0142ni wizualne szczeg\u00f3\u0142y dotycz\u0105ce aktywno\u015bci w grze. Werbalnie zapytaj uczestnika\/ucznia z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzroku, czy chce rozpocz\u0105\u0107 lub zako\u0144czy\u0107 rozmow\u0119. Opr\u00f3cz przedstawienia si\u0119 uczestnikowi lub uczniowi z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzroku, przedstaw tak\u017ce osoby znajduj\u0105ce si\u0119 obok ciebie lub wok\u00f3\u0142 ciebie, np. Cze\u015b\u0107 John, jestem Zoe, Maria i Julio te\u017c tu s\u0105. Nie musisz m\u00f3wi\u0107 g\u0142o\u015bno do osoby s\u0142abowidz\u0105cej. Je\u015bli osoby s\u0142abowidz\u0105ce nie znaj\u0105 s\u0142owa, kt\u00f3rego u\u017cywasz, przeliteruj nowe s\u0142owo lub terminologi\u0119 naukow\u0105 na g\u0142os, aby pom\u00f3c uczestnikom w nauce. M\u00f3w bezpo\u015brednio do nich – nie do ich pomocnika. Jak wspomniano powy\u017cej, u\u017cywaj ich imienia na pocz\u0105tku ka\u017cdej komunikacji-rozmowy.   3)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Zwi\u0119ksz inteligencj\u0119 emocjonaln\u0105 i poznaj umiej\u0119tno\u015bci intrapersonalne. Edukacja emocjonalna jest jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych cz\u0119\u015bci warsztat\u00f3w. Nale\u017cy wyja\u015bni\u0107 uczestnikom, \u017ce nie przyjechali na warsztaty, aby rywalizowa\u0107 lub by\u0107 ocenianym, ale aby rozwija\u0107 swoje umiej\u0119tno\u015bci emocjonalne, komunikacyjne, poznawcze i motoryczne. G\u0142\u00f3wnym celem jest r\u00f3wnie\u017c rozwijanie wyobra\u017ani i zapewnienie rozrywki uczestnikom. Uczestnicy s\u0142abowidz\u0105cy musz\u0105 nauczy\u0107 si\u0119: Identyfikowa\u0107 swoje uczucia i wyra\u017ca\u0107 je w bezpo\u015bredni i spo\u0142ecznie akceptowalny spos\u00f3b. Jak rozwija\u0107 aspekty psychologiczne i emocjonalne, takie jak poczucie w\u0142asnej warto\u015bci i dobre samopoczucie. Rozumie\u0107 i rozpoznawa\u0107 dokuczanie oraz sposoby radzenia sobie z nim. Zrozumie\u0107, \u017ce s\u0105 warto\u015bciowymi cz\u0142onkami spo\u0142ecze\u0144stwa. Jak wygodnie i bez wstydu prosi\u0107 innych o pomoc, gdy jej potrzebuj\u0105. Jak odm\u00f3wi\u0107 pomocy gdy jej nie potrzebuj\u0105, gdy istnieje presja ze strony osoby oferuj\u0105cej pomoc. Rozwija\u0107 poczucie samodzielno\u015bci   Nie b\u00f3j si\u0119 m\u00f3wi\u0107 tego, co my\u015blisz! Je\u015bli naprawd\u0119 podoba ci si\u0119 to, co uczestnik rysuje, maluje lub tworzy, spr\u00f3buj pom\u00f3c mu werbalnie, komplementuj\u0105c jego prac\u0119 lub obs\u0142ug\u0119. Je\u015bli widzisz, \u017ce ma trudno\u015bci, zapytaj go, czy potrzebuje pomocy. Je\u015bli zapyta ci\u0119 o zdanie i nie spodoba ci si\u0119 praca, mo\u017cesz grzecznie poda\u0107 alternatyw\u0119, je\u015bli jest na to czas (wszyscy uwielbiamy szczero\u015b\u0107 i \u017carty,   4)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Zapewnienie integracyjnego i dost\u0119pnego \u015brodowiska nauki dla wszystkich. Aby zapozna\u0107 si\u0119 z przestrzeni\u0105 opisz \u015brodowisko warsztatowe, narz\u0119dzia i niezb\u0119dny sprz\u0119t, kt\u00f3rego uczestnicy b\u0119d\u0105 u\u017cywa\u0107. \u015acie\u017cki w warsztacie powinny by\u0107 puste, a drzwi ca\u0142kowicie zamkni\u0119te lub ca\u0142kowicie otwarte. Materia\u0142y, materia\u0142y eksploatacyjne i sprz\u0119t powinny zawsze znajdowa\u0107 si\u0119 w tym samym miejscu. Niewidomego uczestnika nale\u017cy zawsze zapyta\u0107, czy chce, aby\u015b opisa\u0142 przestrze\u0144, do kt\u00f3rej wchodzi, czy te\u017c chce j\u0105 odkry\u0107 samodzielnie, zgaduj\u0105c, graj\u0105c w gr\u0119 Prawda czy Fa\u0142sz, je\u015bli jest na to czas. Podchodz\u0105c do drzwi z osob\u0105 towarzysz\u0105c\u0105, powinna ona wspomnie\u0107 o nich i o tym, z kt\u00f3rej strony (prawej czy lewej) si\u0119 otwieraj\u0105. Poinformuj uczestnik\u00f3w, kiedy wchodz\u0105 lub schodz\u0105 po schodach. Do schod\u00f3w nale\u017cy podchodzi\u0107 wy\u0142\u0105cznie w linii prostej. Je\u015bli to konieczne, id\u017a przed schodami i pom\u00f3\u017c niewidomemu uczestnikowi dosi\u0119gn\u0105\u0107 \u015bciany lub por\u0119czy (je\u015bli j\u0105 ma) i powoli znale\u017a\u0107 pierwszy stopie\u0144. Aby pom\u00f3c osobie niewidomej lub cz\u0119\u015bciowo niewidomej usi\u0105\u015b\u0107 podejd\u017a do krzes\u0142a od przodu, tak aby osoba ta mog\u0142a dotkn\u0105\u0107 krzes\u0142a i powiedz jej, jaki to rodzaj krzes\u0142a, np. fotel, \u0142awka, fotel bujany itp. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce s\u0142abowidz\u0105cy ucze\u0144 ma trudno\u015bci z dostosowaniem si\u0119 do nag\u0142ych zmian, od jasnego do ciemnego otoczenia i odwrotnie. Niezwykle wa\u017cne jest uzyskanie informacji zwrotnej od ka\u017cdego uczestnika\/studenta z dysfunkcj\u0105 wzroku. Informacje zwrotne pomog\u0105 nam lepiej zrozumie\u0107 dzia\u0142ania, kt\u00f3re planujemy przeprowadzi\u0107, ca\u0142y proces projektu i odpowiednie perspektywy szkoleniowe\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/ogolne-wytyczne-dotyczace-angazowania-uczniow-z-v-i\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"C.A.R.E.\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/ogolne-wytyczne-dotyczace-angazowania-uczniow-z-v-i\/\",\"url\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/ogolne-wytyczne-dotyczace-angazowania-uczniow-z-v-i\/\",\"name\":\"Og\u00f3lne wytyczne dotycz\u0105ce anga\u017cowania uczni\u00f3w z V.I. - C.A.R.E.\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-05-25T18:40:25+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/ogolne-wytyczne-dotyczace-angazowania-uczniow-z-v-i\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/ogolne-wytyczne-dotyczace-angazowania-uczniow-z-v-i\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/ogolne-wytyczne-dotyczace-angazowania-uczniow-z-v-i\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Og\u00f3lne wytyczne dotycz\u0105ce anga\u017cowania uczni\u00f3w z V.I.\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/\",\"name\":\"C.A.R.E.\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/#organization\",\"name\":\"C.A.R.E.\",\"url\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/cropped-cropped-logo-1-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/cropped-cropped-logo-1-1.png\",\"width\":127,\"height\":153,\"caption\":\"C.A.R.E.\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Og\u00f3lne wytyczne dotycz\u0105ce anga\u017cowania uczni\u00f3w z V.I. - C.A.R.E.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/ogolne-wytyczne-dotyczace-angazowania-uczniow-z-v-i\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Og\u00f3lne wytyczne dotycz\u0105ce anga\u017cowania uczni\u00f3w z V.I. - C.A.R.E.","og_description":"Aby zbli\u017cy\u0107 si\u0119 do s\u0142abowidz\u0105cych uczestnik\u00f3w edukacji, musimy spojrze\u0107 na wszystkie aspekty uczenia si\u0119. Obejmuje to dzia\u0142ania, komunikacj\u0119 werbaln\u0105, komunikacj\u0119 emocjonaln\u0105 i komunikacj\u0119 przestrzenn\u0105, aby unikn\u0105\u0107 ich izolacji spo\u0142ecznej i zapewni\u0107 wi\u0119ksz\u0105 interakcj\u0119 spo\u0142eczn\u0105. W niniejszym podr\u0119czni zosta\u0142y zebrane, zgromadzone I przedstawione wytyczne dotycz\u0105ce edukacji os\u00f3b z dysfunkcj\u0105 wzroku. W\u0142a\u015bciwa edukacja i w\u0142\u0105czanie uczni\u00f3w wymagaj\u0105 odpowiedniego przygotowania ze strony nauczycieli do ka\u017cdej lekcji lub spotkania z dzie\u0107mi o r\u00f3\u017cnych potrzebach. Wykazano, \u017ce \u015blepota jest g\u0142\u00f3wnym czynnikiem stresogennym, poniewa\u017c powoduje niekontrolowane poczucie “beznadziejno\u015bci”. Uczucie to wydaje si\u0119 pojawia\u0107, gdy osoby zdaj\u0105 sobie spraw\u0119, \u017ce wydarzenia w ich codziennym \u017cyciu s\u0105 niezale\u017cne od ich dzia\u0142a\u0144 i cz\u0119sto rozwijaj\u0105 poczucie zale\u017cno\u015bci od innych oraz utraty w\u0142asnej autonomii i poczucia w\u0142asnej warto\u015bci. Mo\u017ce to wyja\u015bnia\u0107 “niestabilno\u015b\u0107 emocjonaln\u0105” obserwowan\u0105 u wielu os\u00f3b niewidomych. Poni\u017cej znajduje si\u0119 kilka przydatnych wskaz\u00f3wek i instrukcji dla nauczycieli na temat tego, jak wspiera\u0107 nauk\u0119 w\u015br\u00f3d uczni\u00f3w V.I.     1)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Poprawa interakcji spo\u0142ecznych i umiej\u0119tno\u015bci interpersonalnych, zapewnienie dost\u0119pno\u015bci i unikanie izolacji spo\u0142ecznej. Zapewnienie szerokiej gamy dotykowych do\u015bwiadcze\u0144 edukacyjnych W procesie edukacyjnym mog\u0105 by\u0107 stosowane alternatywne zaj\u0119cia\/\u0107wiczenia, takie jak audiobooki i podcasty, eksploracja przyrody. Je\u015bli konieczne jest umieszczenie programu zaj\u0119\u0107 w pokoju, nale\u017cy umie\u015bci\u0107 go na du\u017cym, jasnym kartonie, z powi\u0119kszonymi literami, kszta\u0142tami 3D lub w alfabecie Braille’a. Korzystanie z technologii wspomagaj\u0105cych, np. wy\u015bwietlaczy brajlowskich i czytnik\u00f3w ekranu (dost\u0119pnych r\u00f3wnie\u017c w dokumentach Word) Po\u015bwi\u0119cenie wi\u0119cej czasu na \u0107wiczenia i zaj\u0119cia warsztatowe i bycie cierpliwym. Wykazywanie si\u0119 ch\u0119ci\u0105 i \u017cyczliwo\u015bci\u0105 przez asystent\u00f3w i trener\u00f3w. Je\u015bli \u0107wiczenie obejmuje teksty, flipcharty lub ka\u017cd\u0105 “czynno\u015b\u0107 pisania”, nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o du\u017cych literach i frazach na matrycy-flipcharcie, aby by\u0142y zrozumia\u0142e dla wszystkich uczestnik\u00f3w. Ponadto, je\u015bli u\u017cywasz du\u017cych karton\u00f3w, pami\u0119taj, \u017ce kontrasty kolor\u00f3w s\u0105 najbardziej pomocne dla os\u00f3b s\u0142abowidz\u0105cych. Powi\u0119kszanie dokument\u00f3w obraz\u00f3w, zdj\u0119\u0107, kt\u00f3re musz\u0105 zosta\u0107 wydrukowane. Okazywanie tolerancji i zrozumienia, gdy uczniowie znajduj\u0105 si\u0119 w stresuj\u0105cej sytuacji, wykonuj\u0105c zadania lub poznaj\u0105c miejsce i innych ludzi. Udzielaj wsparcia uczestnikom, kiedy tego potrzebuj\u0105. Je\u015bli nie wiesz, jak co\u015b zrobi\u0107, nie wahaj si\u0119 zapyta\u0107 ich, jak to zrobi\u0107 – s\u0105 ekspertami!   2)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Wzmocnienie pozytywnej komunikacji bez przemocy Nauczyciele-trenerzy-asystenci powinni zawsze zwraca\u0107 si\u0119 do uczestnik\u00f3w po imieniu i unika\u0107 s\u0142\u00f3w takich jak “ty”, “dziecko”, ale tak\u017ce identyfikowa\u0107 swoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107, na przyk\u0142ad: “Cze\u015b\u0107 John, jestem Zoe, twoja nauczycielka, jak si\u0119 dzisiaj masz?”. G\u0142os i mowa asystent\u00f3w\/nauczycieli powinny by\u0107 zawsze spokojne i zrozumia\u0142e. Zach\u0119caj do bezpo\u015bredniego dialogu mi\u0119dzy uczestnikami. Zwracaj\u0105c si\u0119 do nich, u\u017cywaj normalnego tonu i g\u0142o\u015bno\u015bci. Nie u\u017cywaj abstrakcyjnych zwrot\u00f3w. B\u0105d\u017a jak najbardziej konkretny, np. John, prosz\u0119 podaj mi d\u0142ugopis. Gdy prosisz o podanie Ci czego\u015b przez s\u0142abowidz\u0105cego lub niewidomego ucznia\/uczestnika, sta\u0144 po jego prawej lub lewej stronie. Nigdy nie st\u00f3j za nim, aby zrozumia\u0142, z kt\u00f3rego kierunku nadchodzi “fala d\u017awi\u0119kowa”. Asystent instruktora powinien zawsze zapyta\u0107 uczestnika, czy potrzebuje opisu przestrzeni, do kt\u00f3rej wchodzi. U\u017cywaj prostych i zrozumia\u0142ych s\u0142\u00f3w i zwrot\u00f3w. Nauczyciele\/instruktorzy powinni zawsze zapowiada\u0107 si\u0119 po wej\u015bciu do pokoju\/przestrzeni, aby uczestnicy byli \u015bwiadomi ich obecno\u015bci. U\u017cywaj s\u0142\u00f3w opisowych, takich jak lewo, prawo, prz\u00f3d, ty\u0142. Opisz w pe\u0142ni wizualne szczeg\u00f3\u0142y dotycz\u0105ce aktywno\u015bci w grze. Werbalnie zapytaj uczestnika\/ucznia z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzroku, czy chce rozpocz\u0105\u0107 lub zako\u0144czy\u0107 rozmow\u0119. Opr\u00f3cz przedstawienia si\u0119 uczestnikowi lub uczniowi z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzroku, przedstaw tak\u017ce osoby znajduj\u0105ce si\u0119 obok ciebie lub wok\u00f3\u0142 ciebie, np. Cze\u015b\u0107 John, jestem Zoe, Maria i Julio te\u017c tu s\u0105. Nie musisz m\u00f3wi\u0107 g\u0142o\u015bno do osoby s\u0142abowidz\u0105cej. Je\u015bli osoby s\u0142abowidz\u0105ce nie znaj\u0105 s\u0142owa, kt\u00f3rego u\u017cywasz, przeliteruj nowe s\u0142owo lub terminologi\u0119 naukow\u0105 na g\u0142os, aby pom\u00f3c uczestnikom w nauce. M\u00f3w bezpo\u015brednio do nich – nie do ich pomocnika. Jak wspomniano powy\u017cej, u\u017cywaj ich imienia na pocz\u0105tku ka\u017cdej komunikacji-rozmowy.   3)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Zwi\u0119ksz inteligencj\u0119 emocjonaln\u0105 i poznaj umiej\u0119tno\u015bci intrapersonalne. Edukacja emocjonalna jest jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych cz\u0119\u015bci warsztat\u00f3w. Nale\u017cy wyja\u015bni\u0107 uczestnikom, \u017ce nie przyjechali na warsztaty, aby rywalizowa\u0107 lub by\u0107 ocenianym, ale aby rozwija\u0107 swoje umiej\u0119tno\u015bci emocjonalne, komunikacyjne, poznawcze i motoryczne. G\u0142\u00f3wnym celem jest r\u00f3wnie\u017c rozwijanie wyobra\u017ani i zapewnienie rozrywki uczestnikom. Uczestnicy s\u0142abowidz\u0105cy musz\u0105 nauczy\u0107 si\u0119: Identyfikowa\u0107 swoje uczucia i wyra\u017ca\u0107 je w bezpo\u015bredni i spo\u0142ecznie akceptowalny spos\u00f3b. Jak rozwija\u0107 aspekty psychologiczne i emocjonalne, takie jak poczucie w\u0142asnej warto\u015bci i dobre samopoczucie. Rozumie\u0107 i rozpoznawa\u0107 dokuczanie oraz sposoby radzenia sobie z nim. Zrozumie\u0107, \u017ce s\u0105 warto\u015bciowymi cz\u0142onkami spo\u0142ecze\u0144stwa. Jak wygodnie i bez wstydu prosi\u0107 innych o pomoc, gdy jej potrzebuj\u0105. Jak odm\u00f3wi\u0107 pomocy gdy jej nie potrzebuj\u0105, gdy istnieje presja ze strony osoby oferuj\u0105cej pomoc. Rozwija\u0107 poczucie samodzielno\u015bci   Nie b\u00f3j si\u0119 m\u00f3wi\u0107 tego, co my\u015blisz! Je\u015bli naprawd\u0119 podoba ci si\u0119 to, co uczestnik rysuje, maluje lub tworzy, spr\u00f3buj pom\u00f3c mu werbalnie, komplementuj\u0105c jego prac\u0119 lub obs\u0142ug\u0119. Je\u015bli widzisz, \u017ce ma trudno\u015bci, zapytaj go, czy potrzebuje pomocy. Je\u015bli zapyta ci\u0119 o zdanie i nie spodoba ci si\u0119 praca, mo\u017cesz grzecznie poda\u0107 alternatyw\u0119, je\u015bli jest na to czas (wszyscy uwielbiamy szczero\u015b\u0107 i \u017carty,   4)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Zapewnienie integracyjnego i dost\u0119pnego \u015brodowiska nauki dla wszystkich. Aby zapozna\u0107 si\u0119 z przestrzeni\u0105 opisz \u015brodowisko warsztatowe, narz\u0119dzia i niezb\u0119dny sprz\u0119t, kt\u00f3rego uczestnicy b\u0119d\u0105 u\u017cywa\u0107. \u015acie\u017cki w warsztacie powinny by\u0107 puste, a drzwi ca\u0142kowicie zamkni\u0119te lub ca\u0142kowicie otwarte. Materia\u0142y, materia\u0142y eksploatacyjne i sprz\u0119t powinny zawsze znajdowa\u0107 si\u0119 w tym samym miejscu. Niewidomego uczestnika nale\u017cy zawsze zapyta\u0107, czy chce, aby\u015b opisa\u0142 przestrze\u0144, do kt\u00f3rej wchodzi, czy te\u017c chce j\u0105 odkry\u0107 samodzielnie, zgaduj\u0105c, graj\u0105c w gr\u0119 Prawda czy Fa\u0142sz, je\u015bli jest na to czas. Podchodz\u0105c do drzwi z osob\u0105 towarzysz\u0105c\u0105, powinna ona wspomnie\u0107 o nich i o tym, z kt\u00f3rej strony (prawej czy lewej) si\u0119 otwieraj\u0105. Poinformuj uczestnik\u00f3w, kiedy wchodz\u0105 lub schodz\u0105 po schodach. Do schod\u00f3w nale\u017cy podchodzi\u0107 wy\u0142\u0105cznie w linii prostej. Je\u015bli to konieczne, id\u017a przed schodami i pom\u00f3\u017c niewidomemu uczestnikowi dosi\u0119gn\u0105\u0107 \u015bciany lub por\u0119czy (je\u015bli j\u0105 ma) i powoli znale\u017a\u0107 pierwszy stopie\u0144. Aby pom\u00f3c osobie niewidomej lub cz\u0119\u015bciowo niewidomej usi\u0105\u015b\u0107 podejd\u017a do krzes\u0142a od przodu, tak aby osoba ta mog\u0142a dotkn\u0105\u0107 krzes\u0142a i powiedz jej, jaki to rodzaj krzes\u0142a, np. fotel, \u0142awka, fotel bujany itp. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce s\u0142abowidz\u0105cy ucze\u0144 ma trudno\u015bci z dostosowaniem si\u0119 do nag\u0142ych zmian, od jasnego do ciemnego otoczenia i odwrotnie. Niezwykle wa\u017cne jest uzyskanie informacji zwrotnej od ka\u017cdego uczestnika\/studenta z dysfunkcj\u0105 wzroku. Informacje zwrotne pomog\u0105 nam lepiej zrozumie\u0107 dzia\u0142ania, kt\u00f3re planujemy przeprowadzi\u0107, ca\u0142y proces projektu i odpowiednie perspektywy szkoleniowe","og_url":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/ogolne-wytyczne-dotyczace-angazowania-uczniow-z-v-i\/","og_site_name":"C.A.R.E.","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/ogolne-wytyczne-dotyczace-angazowania-uczniow-z-v-i\/","url":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/ogolne-wytyczne-dotyczace-angazowania-uczniow-z-v-i\/","name":"Og\u00f3lne wytyczne dotycz\u0105ce anga\u017cowania uczni\u00f3w z V.I. - C.A.R.E.","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.care-platform.eu\/#website"},"datePublished":"2025-05-25T18:40:25+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/ogolne-wytyczne-dotyczace-angazowania-uczniow-z-v-i\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/ogolne-wytyczne-dotyczace-angazowania-uczniow-z-v-i\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/lesson\/ogolne-wytyczne-dotyczace-angazowania-uczniow-z-v-i\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.care-platform.eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Og\u00f3lne wytyczne dotycz\u0105ce anga\u017cowania uczni\u00f3w z V.I."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.care-platform.eu\/#website","url":"https:\/\/www.care-platform.eu\/","name":"C.A.R.E.","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.care-platform.eu\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.care-platform.eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.care-platform.eu\/#organization","name":"C.A.R.E.","url":"https:\/\/www.care-platform.eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.care-platform.eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/cropped-cropped-logo-1-1.png","contentUrl":"https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/cropped-cropped-logo-1-1.png","width":127,"height":153,"caption":"C.A.R.E."},"image":{"@id":"https:\/\/www.care-platform.eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/mathima\/3166","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/mathima"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/mathima"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3166"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}