{"id":3231,"date":"2025-05-26T00:01:56","date_gmt":"2025-05-26T00:01:56","guid":{"rendered":"https:\/\/www.care-platform.eu\/?page_id=3231"},"modified":"2025-07-02T10:44:35","modified_gmt":"2025-07-02T10:44:35","slug":"wp3-1-podrecznik-ze-wskazowkami-jak-zaangazowac-i-w-pelni-nawiazac-efektywna-wspolprace-z-uczniami-z-niepelnosprawnoscia-wzrokowa","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/pl\/wp3-1-podrecznik-ze-wskazowkami-jak-zaangazowac-i-w-pelni-nawiazac-efektywna-wspolprace-z-uczniami-z-niepelnosprawnoscia-wzrokowa\/","title":{"rendered":"WP3.1: Podr\u0119cznik ze wskaz\u00f3wkami, jak zaanga\u017cowa\u0107 i w pe\u0142ni nawi\u0105za\u0107 efektywn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z uczniami z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzrokow\u0105"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"3231\" class=\"elementor elementor-3231\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-271a5ba elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no\" data-id=\"271a5ba\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-9ecec28\" data-id=\"9ecec28\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ab9ccd6 elementor-widget elementor-widget-shortcode\" data-id=\"ab9ccd6\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"shortcode.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-shortcode\"><div class=\"loader\" style=\"display:none;\">Loading...<\/div>\n<div id=\"platonas_container\" class=\"\">\n<div id=\"platonas_course_menu\" class=\"\">\n<div id=\"menu_container\" class=\"\">\n<div class=\"platonas_menu_item dropdown\" data-order=0>\n<h3>Wprowadzenie i cel podr\u0119cznika<\/h3>\n<div class=\"dropdown-arrow-container hidden\"><span class=\"arrow\">\u25bc<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"platonas_menu_item dropdown\" data-order=1>\n<h3>Typologie upo\u015bledzenia wzroku<\/h3>\n<div class=\"dropdown-arrow-container hidden\"><span class=\"arrow\">\u25bc<\/span><\/div>\n<ul class=\"dropdown-list hidden\">\n<li data-link=\"sub1\">Co jest czym: typologie<\/li>\n<li data-link=\"sub2\">Wirtualne przyk\u0142ady<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<div class=\"platonas_menu_item dropdown\" data-order=2>\n<h3>Og\u00f3lne wytyczne dotycz\u0105ce anga\u017cowania uczni\u00f3w z V.I.<\/h3>\n<div class=\"dropdown-arrow-container hidden\"><span class=\"arrow\">\u25bc<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"platonas_menu_item dropdown\" data-order=3>\n<h3>Dostosowane podej\u015bcie do uczenia si\u0119 oparte na percepcji dotykowej \/ dotykowej dla uczni\u00f3w V.I.<\/h3>\n<div class=\"dropdown-arrow-container hidden\"><span class=\"arrow\">\u25bc<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"platonas_menu_item dropdown\" data-order=4>\n<h3>Dostosowane wytyczne dotycz\u0105ce sposobu zapewnienia bezpiecznego, dost\u0119pnego i integracyjnego \u015brodowiska uczenia si\u0119 dla uczni\u00f3w z V.I. podczas warsztat\u00f3w ceramicznych<\/h3>\n<div class=\"dropdown-arrow-container hidden\"><span class=\"arrow\">\u25bc<\/span><\/div>\n<ul class=\"dropdown-list hidden\">\n<li data-link=\"sub1\">Bezpiecze\u0144stwo w warsztacie ceramicznym<\/li>\n<li data-link=\"sub2\">Dost\u0119pno\u015b\u0107 przestrzeni w warsztatach ceramicznych<\/li>\n<li data-link=\"sub3\">Projekt o\u015bwietlenia warsztat\u00f3w ceramicznych dla uczni\u00f3w V.I<\/li>\n<li data-link=\"sub4\">Dost\u0119pno\u015b\u0107 materia\u0142\u00f3w w warsztatach ceramicznych<\/li>\n<li data-link=\"sub5\">Dost\u0119pno\u015b\u0107 materia\u0142\u00f3w: specyficzne obchodzenie si\u0119 z glin\u0105<\/li>\n<li data-link=\"sub6\">Integracja i rozw\u00f3j osobisty podczas warsztat\u00f3w ceramicznych z uczniami z V.I<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<div class=\"platonas_menu_item dropdown\" data-order=5>\n<h3>Wnioski<\/h3>\n<div class=\"dropdown-arrow-container hidden\"><span class=\"arrow\">\u25bc<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"platonas_menu_item dropdown\" data-order=6>\n<h3>Conclusioni<\/h3>\n<div class=\"dropdown-arrow-container hidden\"><span class=\"arrow\">\u25bc<\/span><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"platonas_course_content\" class=\"\">\n<div id=\"scrollToTop\" class=\"scroll-to-top\">\u2191<\/div>\n<div class=\"carousel-container\">\n<div class=\"progress-bar\">\n<div class=\"progress\"><\/div>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"carousel-slide\" data-order=0>\n<p>Wprowadzenie i cel podr\u0119cznika<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"carousel-slide\" data-order=1>\n<p>Typologie upo\u015bledzenia wzroku<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"carousel-slide\" data-order=2>\n<p>Og\u00f3lne wytyczne dotycz\u0105ce anga\u017cowania uczni\u00f3w z V.I.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"carousel-slide\" data-order=3>\n<p>Dostosowane podej\u015bcie do uczenia si\u0119 oparte na percepcji dotykowej \/ dotykowej dla uczni\u00f3w V.I.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"carousel-slide\" data-order=4>\n<p>Dostosowane wytyczne dotycz\u0105ce sposobu zapewnienia bezpiecznego, dost\u0119pnego i integracyjnego \u015brodowiska uczenia si\u0119 dla uczni\u00f3w z V.I. podczas warsztat\u00f3w ceramicznych<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"carousel-slide\" data-order=5>\n<p>Wnioski<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"carousel-slide\" data-order=6>\n<p>Conclusioni<\/p>\n<\/div>\n<p><button class=\"carousel-button prev\" onclick=\"prevSlide()\">&#10094;<\/button><button class=\"carousel-button next\" onclick=\"nextSlide()\">&#10095;<\/button><\/div>\n<div id=\"header_title_lesson\"><\/div>\n<div class=\"platonas_content_item\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Europejski projekt \"CARE: Ceramic Artworks to Raise Esteem and Employability\" ma na celu zwi\u0119kszenie szans na integracj\u0119 spo\u0142eczn\u0105 i zawodow\u0105 m\u0142odych os\u00f3b z dysfunkcj\u0105 wzroku (V.I) poprzez ich udzia\u0142 w warsztatach ceramicznych w trakcie trwania projektu i po jego zako\u0144czeniu. Obr\u00f3bka ceramiki ma w rzeczywisto\u015bci niezliczony potencja\u0142 i korzy\u015bci, kt\u00f3re mog\u0105 przyczyni\u0107 si\u0119 do wzmocnienia zar\u00f3wno intrapersonalnych, jak i interpersonalnych umiej\u0119tno\u015bci s\u0142abowidz\u0105cych m\u0142odych ludzi, przyczyniaj\u0105c si\u0119 w ten spos\u00f3b do ich og\u00f3lnego dobrostanu jako jednostek i cz\u0142onk\u00f3w grupy.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">W szczeg\u00f3lno\u015bci poni\u017cszy <strong>\"Podr\u0119cznik ze szczeg\u00f3\u0142owymi wskaz\u00f3wkami, jak zaanga\u017cowa\u0107 i w pe\u0142ni nawi\u0105za\u0107 kontakt z uczniami z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzroku\" <\/strong>jest przydatnym i praktycznym przewodnikiem dla nauczycieli, edukator\u00f3w i trener\u00f3w, kt\u00f3rzy chc\u0105 zaanga\u017cowa\u0107 s\u0142abowidz\u0105cych m\u0142odych ludzi, zapewniaj\u0105c og\u00f3lne porady dotycz\u0105ce tego, jak nawi\u0105za\u0107 kontakt i jak zapewni\u0107 bardzo spersonalizowane nauczanie w oparciu o konkretne potrzeby wyra\u017cone przez m\u0142odych uczni\u00f3w z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzroku (podej\u015bcie skoncentrowane na uczniu).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">W podr\u0119czniku szczeg\u00f3lny nacisk po\u0142o\u017cono na to, jak prowadzi\u0107 warsztaty ceramiczne dla m\u0142odzie\u017cy z dysfunkcj\u0105 wzroku, bior\u0105c pod uwag\u0119 ich specyficzne potrzeby oraz pr\u00f3buj\u0105c sprosta\u0107 potencjalnym zagro\u017ceniom i sytuacjom krytycznym. W szczeg\u00f3lno\u015bci podr\u0119cznik podkre\u015bla szereg kwestii zwi\u0105zanych z zarz\u0105dzaniem emocjami, zarz\u0105dzaniem materia\u0142ami, zarz\u0105dzaniem ryzykiem, aby da\u0107 praktyczne wskaz\u00f3wki i przydatne zalecenia dla nauczycieli, kt\u00f3rzy wdra\u017caj\u0105 warsztaty ceramiczne z m\u0142odymi uczniami z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzroku.<\/span><\/div>\n<div class=\"platonas_content_item\">\n<h2><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 24pt;\"><a id=\"sub1\"><\/a><span style=\"font-size: 36pt;\">Co jest czym: typologie<\/span><\/span><\/h2>\n<p>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Najwa\u017cniejszym warunkiem procesu widzenia jest podstawowy element: \u015bwiat\u0142o, forma energii elektromagnetycznej, kt\u00f3re wpada do naszych oczu i wchodzi w interakcj\u0119 z receptorami \u015bwiat\u0142oczu\u0142ymi umieszczonymi na siatk\u00f3wce. Ta interakcja inicjuje sekwencj\u0119 zdarze\u0144, w kt\u00f3rych generowane s\u0105 impulsy nerwowe. Impulsy te przemierzaj\u0105 skomplikowane szlaki i sieci w m\u00f3zgu odpowiedzialne za widzenie, okre\u015blane zbiorczo jako kora wzrokowa. Przychodz\u0105ce \u015bwiat\u0142o jest dalej kierowane na tyln\u0105 powierzchni\u0119 siatk\u00f3wki przez soczewk\u0119, kt\u00f3ra jest znana jako soczewka krystaliczna. Receptory siatk\u00f3wki wykrywaj\u0105 t\u0119 energi\u0119 \u015bwietln\u0105 i, w procesie zwanym transdukcj\u0105, przekszta\u0142caj\u0105 j\u0105 w potencja\u0142y czynno\u015bciowe. Potencja\u0142y te s\u0105 nast\u0119pnie przesy\u0142ane wzd\u0142u\u017c nerwu wzrokowego.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">W dziedzinie zdrowia wzroku dr Ananya Mandal definiuje upo\u015bledzenie wzroku jako \"ograniczenie funkcjonalne wp\u0142ywaj\u0105ce na oko lub oczy lub ca\u0142y uk\u0142ad wzrokowy\". Upo\u015bledzenie to prowadzi do szeregu skutk\u00f3w, w tym:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Zmniejszenie ostro\u015b\u0107 widzenia, powoduj\u0105ce, \u017ce dana osoba postrzega obiekty mniej ostro ni\u017c osoba widz\u0105ca, <\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Zmniejszenie pola widzenia, w kt\u00f3rym dana osoba nie mo\u017ce obserwowa\u0107 tak szerokiego obszaru, jak przeci\u0119tna osoba, bez przesuwania wzroku lub odwracania g\u0142owy,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Fotofobie, niezdolno\u015b\u0107 do tolerowania lub patrzenia na \u015bwiat\u0142o,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Diplopi\u0119, powszechnie okre\u015blana jako podw\u00f3jne widzenie,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Zniekszta\u0142cenia wizualne, polegaj\u0105ce na deformacji obraz\u00f3w,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Wyzwania zwi\u0105zane z percepcj\u0105 wzrokow\u0105 lub interpretacj\u0105 informacji wizualnych,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Kombinacje cech.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Zgodnie z orzeczeniami \u015awiatowej Organizacji Zdrowia (WHO), osoba jest klasyfikowana jako powa\u017cnie s\u0142abowidz\u0105ca lub niewidoma, gdy ostro\u015b\u0107 wzroku w jej najlepszym oku - u\u017cywanym do postrzegania szczeg\u00f3\u0142\u00f3w - pozostaje poni\u017cej 1\/20, nawet przy najskuteczniejszej korekcji. Z drugiej strony, osoba jest klasyfikowana jako s\u0142abowidz\u0105ca lub niewidoma, je\u015bli jej ostro\u015b\u0107 wzroku mie\u015bci si\u0119 w przedziale od 3\/10 do 1\/20. Jednak ten system klasyfikacji pochodzi sprzed dw\u00f3ch dekad. Niedawno Mi\u0119dzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chor\u00f3b i Problem\u00f3w Zdrowotnych (ICD-10) - wersja WHO na rok 2016 wprowadzi\u0142a nowy schemat klasyfikacji. Ten zaktualizowany schemat przedstawia pi\u0119\u0107 odr\u0119bnych kategorii w rozdziale VII: Choroby oczu I przydatk\u00f3w oka (H00-H59), koncentruj\u0105c si\u0119 w szczeg\u00f3lno\u015bci na zaburzeniach widzenia i \u015blepocie (H53-H54).<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>H 53.0 <\/strong>\u2013 Niedowidzenie z nieu\u017cywania oka<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Niedowidzenie w: r\u00f3\u017cnowzroczno\u015bci, deprywacji sensorycznej, zezie<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>H53.1 <\/strong>- Subiektywne zaburzenia widzenia<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Astenopia, \u015blepota dzienna, \u015blepota zmierzchowa, zniekszta\u0142cenie obrazu, \u015bwiat\u0142owstr\u0119t, mroczki ruchome, nag\u0142a utrata wzroku, wzrokowe halo<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>H53.2 <\/strong>\u2013 Dwojenie<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Podw\u00f3jne widzenie<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>H53.3 <\/strong>- Inne zaburzenia widzenia obuocznego<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Nieprawid\u0142owa korespondencja siatk\u00f3wki, fuzja bez stereopsji, Jednoczesna percepcja bez fuzji, upo\u015bledzenie widzenia obuocznego<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>H53.4 - <\/strong>Zmiany w polu widzenia<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Poszerzenie plamki \u015blepej, uog\u00f3lnione zaw\u0119\u017cenie pola widzenia, niedowidzenie po\u0142owicze (jednoimienne) (r\u00f3\u017cnoimienne), ubytek kwadrantowy. Mroczek: \u0142ukowaty, bjerruma, \u015brodkowy, pier\u015bcieniowaty<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>H53.5 - <\/strong>Zaburzenia widzenia barw<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Ca\u0142kowita \u015blepota na barwy, nabyte zaburzenie widzenia barwnego, \u015blepota na barwy, cz\u0119\u015bciowa \u015blepota na barw\u0119 zielon\u0105, \u015blepota na barw\u0119 zielon\u0105, cz\u0119\u015bciowa \u015blepota na barw\u0119 czerwon\u0105, \u015blepota na barw\u0119 czerwon\u0105, cz\u0119\u015bciowa \u015blepota na barw\u0119 niebiesk\u0105, \u015alepota na barw\u0119 niebiesk\u0105<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>H53.6 - <\/strong>\u015alepota zmierzchowa<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>H53.7 \u2013 <\/strong>Inne zaburzenia widzenia<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>H53.8 - <\/strong>Zaburzenia widzenia, nieokre\u015blone<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">H54 \u015alepota i upo\u015bledzenie widzenia<\/span><\/h3>\n<p>\n&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>H54.0- <\/strong>\u015alepota obuoczna<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 3; 4; 5 w obu oczach<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>H54.1 - <\/strong>\u015alepota jednego oka, upo\u015bledzenie widzenia drugiego oka<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 3, 4, 5 w jednym oku i kategorii 1 lub 2 w drugim oku.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>H54.2 - <\/strong>Upo\u015bledzenie wzroku obuoczne<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 1 lub 2 w obu oczach<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>H54.3 - <\/strong>Nieokre\u015blona utrata wzroku, obuoczna<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 9 w obu oczach<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>H54.4- <\/strong>\u015alepota jednego oka<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 3, 4, 5 w jednym oku [prawid\u0142owe widzenie w drugim oku]<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>H54.5 - <\/strong>Upo\u015bledzenie widzenia jednego oka<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 1 lub 2 w jednym oku [prawid\u0142owe widzenie w drugim oku]<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>H54.6 - <\/strong>Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 1 lub 2 w jednym oku [prawid\u0142owe widzenie w drugim oku] Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 9 w jednym oku [prawid\u0142owe widzenie w drugim oku]<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>H54.7 - <\/strong>Nieokre\u015blona utrata wzroku<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Upo\u015bledzenie widzenia kategorii 9 BNO<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Jak przedstawiono na stronie internetowej WHO, tabela przedstawia kategoryzacj\u0119 ci\u0119\u017cko\u015bci upo\u015bledzenia wzroku, kt\u00f3ra zosta\u0142a zatwierdzona przez rezolucj\u0119 Mi\u0119dzynarodowej Rady Okulistyki oraz wytyczne przedstawione przez WHO Consultation on \"Development of Standards for Characterization of Vision Loss and Visual Functioning\".<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Kategoryzacja ci\u0119\u017cko\u015bci upo\u015bledzenia wzroku<\/span><\/p>\n<table width=\"100%\"><\/p>\n<tbody><\/p>\n<tr><\/p>\n<td rowspan=\"2\" width=\"33%\">&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>Kategoria<\/strong><\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td colspan=\"2\" width=\"66%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>Obecna zdolno\u015b\u0107 dobrego widzenia na dystans<\/strong><\/span><\/td>\n<p>\n<\/tr>\n<p><\/p>\n<tr><\/p>\n<td width=\"33%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>Gorzej ni\u017c<\/strong><\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td width=\"33%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>R\u00f3wny lub lepszy ni\u017c<\/strong><\/span><\/td>\n<p>\n<\/tr>\n<p><\/p>\n<tr><\/p>\n<td width=\"33%\">&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">0 Brak zaburzenia widzenia lub<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">\u0142agodne zaburzenia widzenia<\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td width=\"33%\"><\/td>\n<p><\/p>\n<td width=\"33%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">6\/18<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">3\/10 (0.3)<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">20\/70<\/span><\/td>\n<p>\n<\/tr>\n<p><\/p>\n<tr><\/p>\n<td width=\"33%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">1 Umiarkowane zaburzenie widzenia<\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td width=\"33%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">6\/18<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">3\/10 (0.3)<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">20\/70<\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td width=\"33%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">6\/60<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">1\/10 (0.1)<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">20\/200<\/span><\/td>\n<p>\n<\/tr>\n<p><\/p>\n<tr><\/p>\n<td width=\"33%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">2 Ci\u0119\u017ckie zaburzenie widzenia<\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td width=\"33%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">6\/60<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">1\/10 (0.1)<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">20\/200<\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td width=\"33%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">3\/60<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">1\/20 (0.05)<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">20\/400<\/span><\/td>\n<p>\n<\/tr>\n<p><\/p>\n<tr><\/p>\n<td width=\"33%\">&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">3 \u015alepota<\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td width=\"33%\">&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">3\/60<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">1\/20 (0.05)<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">20\/400<\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td width=\"33%\">&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">1\/60 *<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">1\/50 (0.02)<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">5\/300 (20\/1200)<\/span><\/td>\n<p>\n<\/tr>\n<p><\/p>\n<tr><\/p>\n<td width=\"33%\">&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">4. \u015alepota<\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td width=\"33%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">1\/60 *<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">1\/50 (0.02)<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">5\/300 (20\/1200)<\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td width=\"33%\">&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Poczucie \u015bwiat\u0142a<\/span><\/td>\n<p>\n<\/tr>\n<p><\/p>\n<tr><\/p>\n<td width=\"33%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">5 \u015alepota<\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td colspan=\"2\" width=\"66%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Brak poczucia \u015bwiat\u0142a<\/span><\/td>\n<p>\n<\/tr>\n<p><\/p>\n<tr><\/p>\n<td width=\"33%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">9<\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td colspan=\"2\" width=\"66%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Nieokre\u015blona i niemo\u017cliwa do ustalenia<\/span><\/td>\n<p>\n<\/tr>\n<p><\/p>\n<tr><\/p>\n<td width=\"33%\"><\/td>\n<p><\/p>\n<td colspan=\"2\" width=\"66%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">*liczy palce z odleg\u0142o\u015bci 1 metra<\/span><\/td>\n<p>\n<\/tr>\n<p>\n<\/tbody>\n<p>\n<\/table>\n<p>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><em>Rysunek<\/em> <em>1:<\/em> <em>kategoryzacja<\/em> <em>ci\u0119\u017cko\u015bci<\/em> <em>upo\u015bledzenia<\/em> <em>wzroku<\/em> <em>(\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/em> <em>(<\/em>ICD-10 Version:2016<em>,<\/em> <em>n.d.))<\/em><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><em>\"Uwaga: Termin upo\u015bledzenie wzroku w kategorii H54 obejmuje kategori\u0119 0 dla \u0142agodnego upo\u015bledzenia wzroku lub jego braku, kategori\u0119 1 dla umiarkowanego upo\u015bledzenia wzroku, kategori\u0119 2 dla powa\u017cnego upo\u015bledzenia wzroku, kategorie 3, 4 i 5 dla \u015blepoty oraz kategori\u0119 9 dla niewykwalifikowanego upo\u015bledzenia wzroku. Termin \"s\u0142abowidzenie\" zawarty w poprzedniej wersji zosta\u0142 zast\u0105piony kategoriami 1 i 2, aby unikn\u0105\u0107 pomy\u0142ek z osobami wymagaj\u0105cymi opieki nad s\u0142abowidz\u0105cymi\". <\/em>(<em>Wersja ICD-10:2016<\/em>, b.d.)<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Upo\u015bledzenie wzroku stanowi du\u017cy parasol obejmuj\u0105cy wszystkie poprzednie kategorie (\u015blepota i cz\u0119\u015bciowe widzenie) w H54. Jednak zawi\u0142o\u015bci ka\u017cdego przypadku s\u0105 r\u00f3\u017cne. Tylko mniejszo\u015b\u0107 os\u00f3b zarejestrowanych jako niewidome lub s\u0142abowidz\u0105ce nie ma \u017cadnej formy widzenia, podczas gdy r\u00f3\u017cne stany oczu r\u00f3\u017cnie reaguj\u0105 na czynniki, takie jak zmiany o\u015bwietlenia. Niekt\u00f3re osoby mog\u0105 mie\u0107 zdolno\u015b\u0107 czytania, ale wymagaj\u0105 pomocy w bezpiecznym poruszaniu si\u0119. Niezale\u017cnie od stanu, najlepszym podej\u015bciem do ustalenia zdolno\u015bci widzenia danej osoby jest zapytanie jej, gdy jest sama i om\u00f3wienie z ni\u0105, w jaki spos\u00f3b wola\u0142aby uzyska\u0107 wsparcie\" (<em>VISION<\/em>, n.d.).<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2 style=\"margin-top: 2.0pt;\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 36pt;\"><span lang=\"PL\"><a id=\"sub2\"><\/a>Wirtualne <\/span><span lang=\"PL\" style=\"letter-spacing: -.1pt;\">przyk\u0142ady<\/span><\/span><\/h2>\n<p>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Zanim przejdziemy do dostarczenia instrukcji i wytycznych dotycz\u0105cych anga\u017cowania uczni\u00f3w z dysfunkcj\u0105 wzroku (V.I.) zar\u00f3wno w systemie edukacji, jak i w warsztatach ceramicznych, wydaje si\u0119 w\u0142a\u015bciwe, aby zaoferowa\u0107 widz\u0105cym u\u017cytkownikom tego programu szkoleniowego wgl\u0105d (poprzez przyk\u0142ady) w potencjalne do\u015bwiadczenia wizualne os\u00f3b z r\u00f3\u017cnymi rodzajami dysfunkcji wzroku.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Poni\u017csze slajdy, opracowane przez zesp\u00f3\u0142 SIGMA, ilustruj\u0105, w jaki spos\u00f3b osoby z okre\u015blonymi schorzeniami oczu mog\u0105 postrzega\u0107 dan\u0105 sytuacj\u0119 inaczej ni\u017c osoby w pe\u0142ni widz\u0105ce. Wa\u017cne jest, aby przyzna\u0107, \u017ce nie mo\u017cemy dok\u0142adnie zrozumie\u0107 do\u015bwiadcze\u0144 wizualnych innych os\u00f3b, a te slajdy s\u0142u\u017c\u0105 jako przybli\u017cenie. Jak wspomniano powy\u017cej, spos\u00f3b, w jaki ludzie rozumiej\u0105 obiekt, zale\u017cy nie tylko od ich danych wizualnych, ale tak\u017ce od tego, jak ich m\u00f3zg przetwarza i interpretuje informacje wizualne.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Poni\u017cej znajduje si\u0119 og\u00f3lne wprowadzenie do r\u00f3\u017cnych rodzaj\u00f3w wizji:<\/span><\/p>\n<table style=\"width: 100%;\" width=\"100%\"><\/p>\n<tbody><\/p>\n<tr><\/p>\n<td style=\"width: 5%;\" width=\"5%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>1<\/strong><\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td style=\"width: 26%;\" width=\"26%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>Pe\u0142ne widzenie<\/strong><\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td style=\"width: 44%;\" width=\"44%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>\u017badnych problem\u00f3w \u2013 czysty obraz, bez zaburze\u0144 ruchomo\u015bci ga\u0142ek, potrafi dostrzec detale i oceni\u0107 odleg\u0142o\u015b\u0107<\/strong><\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td style=\"width: 23%;\" width=\"23%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">-\u00a0 <strong>bez chor\u00f3b oczu<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">-\u00a0 <strong>kr\u00f3tko lub dalekowzroczno\u015b\u0107 mo\u017cliwa do korekcji okularowej<\/strong><\/span><\/td>\n<p>\n<\/tr>\n<p><\/p>\n<tr><\/p>\n<td style=\"width: 5%;\" width=\"5%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>2<\/strong><\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td style=\"width: 26%;\" width=\"26%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Widzenie tunelowe<\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td style=\"width: 44%;\" width=\"44%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Dobre widzenie centralne, brak widzenia peryferyjnego, do znalezienia przedmiotu, oceny przestrzeni wymagane s\u0105 ruchy g\u0142ow\u0105 lub ga\u0142kami ocznymi<\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td style=\"width: 23%;\" width=\"23%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">-\u00a0 jaskra<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">-\u00a0 zwyrodnienie barwnikowe siatk\u00f3wki<\/span><\/td>\n<p>\n<\/tr>\n<p><\/p>\n<tr><\/p>\n<td style=\"width: 5%;\" width=\"5%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>3<\/strong><\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td style=\"width: 26%;\" width=\"26%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Widzenie peryferyjne<\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td style=\"width: 44%;\" width=\"44%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Dobre widzenie peryferyjne (na bokach) lecz brak widzenia centralnego \u2013 potrzeba umiejscowienia celu w sektorze prawid\u0142owego widzenia<\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td style=\"width: 23%;\" width=\"23%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">-\u00a0 choroby plamki<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">-\u00a0 Zesp\u00f3\u0142 Stargarda<\/span><\/td>\n<p>\n<\/tr>\n<p><\/p>\n<tr><\/p>\n<td style=\"width: 5%;\" width=\"5%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>4<\/strong><\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td style=\"width: 26%;\" width=\"26%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Niejednolite widzenie<\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td style=\"width: 44%;\" width=\"44%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Zaburzenia pola widzenia polegaj\u0105ce na nieregularnych ubytkach w polu widzenia.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Wymagane umiejscowienia celu w sektorze prawid\u0142owego widzenia<\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td style=\"width: 23%;\" width=\"23%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">-\u00a0 retinopatia cukrzycowa<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">-\u00a0 zanik nerwu wzrokowego<\/span><\/td>\n<p>\n<\/tr>\n<p><\/p>\n<tr><\/p>\n<td style=\"width: 5%;\" width=\"5%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>5<\/strong><\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td style=\"width: 26%;\" width=\"26%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Nieostre widzenie<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">(oczopl\u0105s)<\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td style=\"width: 44%;\" width=\"44%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Niewyra\u017ane widzenie b\u0119d\u0105ce skutkiem mimowolnych ruch\u00f3w ga\u0142ek ocznych w osiach poziomych\/pionowych lub rotacyjnych. Mo\u017ce potrzebowa\u0107 czasu do zogniskowania celu.<\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td style=\"width: 23%;\" width=\"23%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">- oczopl\u0105s<\/span><\/td>\n<p>\n<\/tr>\n<p><\/p>\n<tr><\/p>\n<td style=\"width: 5%;\" width=\"5%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>6<\/strong><\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td style=\"width: 26%;\" width=\"26%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Zmniejszona ostro\u015b\u0107 widzenia z powodu z\u0142ego kontrastu lub jasno\u015bci<\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td style=\"width: 44%;\" width=\"44%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Problemy z rozpoznawaniem detali i obiekt\u00f3w na odleg\u0142o\u015b\u0107. Mo\u017ce potrzebowa\u0107 wi\u0119cej czasu i lepszego o\u015bwietlenia<\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td style=\"width: 23%;\" width=\"23%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">- za\u0107ma<\/span><\/td>\n<p>\n<\/tr>\n<p><\/p>\n<tr><\/p>\n<td style=\"width: 5%;\" width=\"5%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>7<\/strong><\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td style=\"width: 26%;\" width=\"25%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Zmniejszona ostro\u015b\u0107 widzenia z powodu nadwra\u017cliwo\u015bci na \u015bwiat\u0142o<\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td style=\"width: 44%;\" width=\"44%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Problemy z rozpoznawaniem szczeg\u00f3\u0142\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Mo\u017ce wymaga\u0107 zaciemnienia\/ przyciemnienia, ciemnych okular\u00f3w lub siedzenia ty\u0142em do \u017ar\u00f3d\u0142a \u015bwiat\u0142a<\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td style=\"width: 23%;\" width=\"23%\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">- fotofobia (\u015bwiat\u0142owstr\u0119t)<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">- albinizm<\/span><\/td>\n<p>\n<\/tr>\n<p>\n<\/tbody>\n<p>\n<\/table>\n<p>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><em>Rysunek 2: P\u00f3\u017aniejsze choroby oczu wed\u0142ug grupy slajd\u00f3w (stan) (\u017ar\u00f3d\u0142o: (<\/em>VISION<em>, b.d.).<\/em><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">W oparciu o te r\u00f3\u017cne rodzaje wizji i upo\u015bledzenia wzroku, jakie s\u0105 g\u0142\u00f3wne bariery, kt\u00f3re napotykaj\u0105, b\u0119d\u0105c cz\u0119\u015bci\u0105 grupy i wchodz\u0105c w interakcje z innymi?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Jakie s\u0105 g\u0142\u00f3wne bariery, kt\u00f3re zwykle napotykaj\u0105 podczas poruszania si\u0119 w nowych przestrzeniach i podczas uczenia si\u0119 przez do\u015bwiadczenie (wykorzystuj\u0105c w ten spos\u00f3b 5 zmys\u0142\u00f3w) podczas warsztat\u00f3w ceramicznych?<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<table style=\"border-collapse: collapse; width: 100%;\"><\/p>\n<tbody><\/p>\n<tr><\/p>\n<td style=\"width: 50%;\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>Bariery w budowaniu zespo\u0142u podczas warsztat\u00f3w <\/strong><strong>ceramicznych.<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Dla m\u0142odych V.I. trudno\u015bci w tej sytuacji mog\u0105 obejmowa\u0107:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Zidentyfikowanie swojego zespo\u0142u i jego pozycji, ale tak\u017ce zrozumienie uczu\u0107 innych z powodu niemo\u017cno\u015bci rozpoznania mimiki twarzy i ruch\u00f3w cia\u0142a \/ gest\u00f3w itp. Jest to wi\u0119c du\u017cy problem zwi\u0105zany z interakcjami spo\u0142ecznymi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Poruszanie si\u0119 po pomieszczeniu, omijanie przeszk\u00f3d i barier fizycznych, ale tak\u017ce bezpiecze\u0144stwo zwi\u0105zane z u\u017cyciem niebezpiecznych materia\u0142\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Bie\u017c\u0105ce informowanie o zmianach cz\u0142onk\u00f3w zespo\u0142u, takich jak odej\u015bcie lub do\u0142\u0105czenie do zespo\u0142u.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Wiedz\u0119 o tym, kiedy wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w dyskusji lub zaj\u0119ciach.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Konieczno\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119cenia dodatkowego czasu na dost\u0119p do materia\u0142\u00f3w wizualnych, takich jak karty na slajdach prezentacji. Konieczno\u015b\u0107 zapewnienia dost\u0119pno\u015bci wszystkich materia\u0142\u00f3w w dost\u0119pnych formatach (tekst elektroniczny lub Brail), unikaj\u0105c standardowych materia\u0142\u00f3w drukowanych.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Wykorzystywanie technologii wspomagaj\u0105cej, na przyk\u0142ad korzystania z czytnik\u00f3w ekranu i wy\u015bwietlaczy brajlowskich. Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, zdecydowanie zalecane s\u0105 do\u015bwiadczenia dotykowe i wielozmys\u0142owe. Procesy te umo\u017cliwiaj\u0105 osobom niewidomym i s\u0142abowidz\u0105cym konstruowanie i opracowywanie spersonalizowanych wzorc\u00f3w i struktur w celu \u0142atwiejszego zapami\u0119tywania informacji.<\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td style=\"width: 50%;\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2769 size-full\" src=\"http:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Picture3.jpg\" alt=\"\" width=\"535\" height=\"371\" srcset=\"https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Picture3.jpg 535w, https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Picture3-300x208.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 535px) 100vw, 535px\" \/><\/span><\/td>\n<p>\n<\/tr>\n<p>\n<\/tbody>\n<p>\n<\/table>\n<p>\n&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<table style=\"border-collapse: collapse; width: 100%;\"><\/p>\n<tbody><\/p>\n<tr><\/p>\n<td style=\"width: 33.3333%;\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>Widzenie tunelowe - utrata <\/strong>widzenia peryferyjnego<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-2443\" src=\"http:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Picture4-300x193.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"193\" srcset=\"https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Picture4-300x193.jpg 300w, https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Picture4.jpg 303w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td style=\"width: 33.3333%;\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>Widzenie peryferyjne - <\/strong>brak widzenia centralnego<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-2444\" src=\"http:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Picture5-300x188.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"188\" srcset=\"https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Picture5-300x188.jpg 300w, https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Picture5.jpg 306w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td style=\"width: 33.3333%;\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>Niejednolite widzenie - <\/strong>brakuj\u0105ce obszary<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-2445\" src=\"http:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Picture6.jpg\" alt=\"\" width=\"288\" height=\"194\" \/><\/span><\/td>\n<p>\n<\/tr>\n<p><\/p>\n<tr><\/p>\n<td style=\"width: 33.3333%;\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>Niewyra\u017ane widzenie <\/strong>- oczopl\u0105s<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-2447\" src=\"http:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Picture7-300x205.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"205\" srcset=\"https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Picture7-300x205.jpg 300w, https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Picture7.jpg 303w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td style=\"width: 33.3333%;\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>Zmniejszona ostro\u015b\u0107 widzenia - <\/strong>s\u0142aby kontrast<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-2448\" src=\"http:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Picture8-300x203.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"203\" srcset=\"https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Picture8-300x203.jpg 300w, https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Picture8.jpg 305w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td style=\"width: 33.3333%;\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>Ograniczone widzenie - <\/strong>zbyt du\u017co \u015bwiat\u0142a<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-2449\" src=\"http:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Picture9.jpg\" alt=\"\" width=\"285\" height=\"207\" \/><\/span><\/td>\n<p>\n<\/tr>\n<p>\n<\/tbody>\n<p>\n<\/table>\n<p>\n&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<table style=\"border-collapse: collapse; width: 100%;\"><\/p>\n<tbody><\/p>\n<tr><\/p>\n<td style=\"width: 50%;\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>Bariery zwi\u0105zane z zarz\u0105dzaniem przestrzeni\u0105 i rozpoznawaniem <\/strong><strong>obiekt\u00f3w w warsztacie ceramicznym<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Dla m\u0142odzie\u017cy z V.I. trudno\u015bci mog\u0105 obejmowa\u0107:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Wykrywanie i rozpoznawanie obiekt\u00f3w. Aby przezwyci\u0119\u017cy\u0107 ten problem, osoby niewidome cz\u0119sto po prostu wykorzystuj\u0105 swoj\u0105 pami\u0119\u0107 i systemy etykietowania, aby pom\u00f3c im zlokalizowa\u0107 i rozpozna\u0107 obiekty w przestrzeni.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Rozpoznawanie\u00a0 obiekt\u00f3w\u00a0 o\u00a0 podobnych\u00a0 kszta\u0142tach\u00a0 lub rozpoznawanie liniowych wzor\u00f3w obiekt\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Postrzeganie prawid\u0142owych kszta\u0142t\u00f3w obiekt\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><em><u>Zwr\u00f3\u0107 uwag\u0119:<\/u><\/em><\/span><\/p>\n<ol><\/p>\n<li><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Dla osoby s\u0142abowidz\u0105cej wiedza o przestrzeni i znajduj\u0105cych si\u0119 w niej obiektach zak\u0142ada mentaln\u0105 reprezentacj\u0119, kt\u00f3ra jest budowana poprzez d\u0142ugi i pracoch\u0142onny proces gromadzenia i przetwarzania danych (wykorzystuj\u0105c w ten spos\u00f3b pami\u0119\u0107 i zdolno\u015bci umys\u0142owe) i b\u0119dzie zdobywana g\u0142\u00f3wnie poprzez eksploracj\u0119 dotykow\u0105.<\/span><\/li>\n<p>\n<\/ol>\n<p>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Dla os\u00f3b s\u0142abowidz\u0105cych lokalizacja obiekt\u00f3w jest bardzo wa\u017cna. Upewnij si\u0119, \u017ce obiekty w salach lekcyjnych zawsze znajduj\u0105 si\u0119 w tym samym miejscu, aby uczniowie z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzroku nie musieli stale zmienia\u0107 nabytych odniesie\u0144 (pod wzgl\u0119dem lokalizacji obiektu), reorganizowa\u0107 uzyskanych wcze\u015bniej informacji i zmienia\u0107 swojej przestrzennej mapy odniesienia.<\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td style=\"width: 50%;\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2770 size-full\" src=\"http:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Picture4.jpg\" alt=\"\" width=\"543\" height=\"436\" srcset=\"https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Picture4.jpg 543w, https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Picture4-300x241.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 543px) 100vw, 543px\" \/><\/span><\/td>\n<p>\n<\/tr>\n<p>\n<\/tbody>\n<p>\n<\/table>\n<p>\n&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<table style=\"border-collapse: collapse; width: 100%;\"><\/p>\n<tbody><\/p>\n<tr><\/p>\n<td style=\"width: 33.3333%;\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>Widzenie tunelowe - <\/strong>utrata widzenia peryferyjnego<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-2455\" src=\"http:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/1-300x185.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"185\" srcset=\"https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/1-300x185.jpg 300w, https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/1.jpg 306w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td style=\"width: 33.3333%;\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>Widzenie peryferyjne - <\/strong>brak widzenia centralnego<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-2454\" src=\"http:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/2-300x181.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"181\" srcset=\"https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/2-300x181.jpg 300w, https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/2.jpg 309w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td style=\"width: 33.3333%;\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>Niejednolite widzenie - <\/strong>brakuj\u0105ce obszary<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-2453\" src=\"http:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/3.jpg\" alt=\"\" width=\"291\" height=\"188\" \/><\/span><\/td>\n<p>\n<\/tr>\n<p><\/p>\n<tr><\/p>\n<td style=\"width: 33.3333%;\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>Niewyra\u017ane widzenie <\/strong>- oczopl\u0105s<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-2452\" src=\"http:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/4-300x183.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"183\" srcset=\"https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/4-300x183.jpg 300w, https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/4.jpg 311w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td style=\"width: 33.3333%;\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>Zmniejszona ostro\u015b\u0107 widzenia - <\/strong>s\u0142aby kontrast<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-2451\" src=\"http:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/5-300x185.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"185\" srcset=\"https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/5-300x185.jpg 300w, https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/5.jpg 305w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/span><\/td>\n<p><\/p>\n<td style=\"width: 33.3333%;\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>Ograniczone widzenie - zbyt <\/strong>du\u017co \u015bwiat\u0142a<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-2450\" src=\"http:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/6.jpg\" alt=\"\" width=\"287\" height=\"188\" \/><\/span><\/td>\n<p>\n<\/tr>\n<p>\n<\/tbody>\n<p>\n<\/table>\n<p>\n&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Tabela podsumowuj\u0105ca dla nauczycieli, jak prawid\u0142owo post\u0119powa\u0107, aby zaspokoi\u0107 potrzeby m\u0142odzie\u017cy dysfunkcj\u0105 wzroku.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>Przedstaw \u015brodowisko uczenia si\u0119 i ludzi w nim przebywaj\u0105cych!<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Przedstaw si\u0119 jako nauczyciel.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Wyja\u015bnij swoj\u0105 rol\u0119 w zapewnianiu indywidualnego wsparcia i pomocy emocjonalnej w razie potrzeby (zapytaj osob\u0119 s\u0142abowidz\u0105c\u0105, czy potrzebuje Twojej pomocy).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Wyja\u015bnij uczniom z klasy V.I \u015brodowisko uczenia si\u0119 (gdzie znajduj\u0105 si\u0119 przedmioty, z ilu os\u00f3b sk\u0142ada si\u0119 zesp\u00f3\u0142, poinformuj o mo\u017cliwych barierach I sposobach jak unikn\u0105\u0107 niebezpiecze\u0144stw podczas poruszania si\u0119 w nowej przestrzeni).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>Upewnij si\u0119, \u017ce wszyscy s\u0105 prawid\u0142owo poinformowani o mo\u017cliwych zagro\u017ceniach i \u015brodkach bezpiecze\u0144stwa, z kt\u00f3rymi nale\u017cy si\u0119 zmierzy\u0107!<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Pozw\u00f3l im si\u0119 z Tob\u0105 skontaktowa\u0107, je\u015bli potrzebuj\u0105 Twojej pomocy.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">B\u0105d\u017a \u00bd kroku przed nimi, aby mogli \u0142atwo za Tob\u0105 pod\u0105\u017ca\u0107.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Spaceruj\u0105c z osobami s\u0142abowidz\u0105cymi, rozmawiaj z nimi swobodnie i informuj ich o<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">budynkach i znakach.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Aby opisa\u0107 przestrze\u0144, u\u017cyj s\u0142\u00f3w takich jak prz\u00f3d-ty\u0142, lewo lub prawo.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Kiedy odchodzisz, powiniene\u015b to og\u0142osi\u0107.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>Zapewnij wsparcie emocjonalne i promuj pozytywne relacje w grupie!<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Zapytaj bezpo\u015brednio, o ich preferencje i hobby lub o cokolwiek chcesz ich zapyta\u0107, bior\u0105c pod uwag\u0119 ich niepe\u0142nosprawno\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Zbadaj swoje wewn\u0119trzne uczucia aby m\u00f3c zrozumie\u0107 mo\u017cliwe konflikty lub emocje kt\u00f3re mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 podczas warsztat\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">M\u00f3w do nich naturalnym tonem g\u0142osu, unikaj\u0105c stresu i niepokoju. Postaraj si\u0119 przyj\u0105\u0107 pozytywn\u0105 mow\u0119 behawioraln\u0105 i motywacyjn\u0105.<\/span><\/div>\n<div class=\"platonas_content_item\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Aby zbli\u017cy\u0107 si\u0119 do s\u0142abowidz\u0105cych uczestnik\u00f3w edukacji, musimy spojrze\u0107 na wszystkie aspekty uczenia si\u0119. Obejmuje to dzia\u0142ania, komunikacj\u0119 werbaln\u0105, komunikacj\u0119 emocjonaln\u0105 i komunikacj\u0119 przestrzenn\u0105, aby unikn\u0105\u0107 ich izolacji spo\u0142ecznej i zapewni\u0107 wi\u0119ksz\u0105 interakcj\u0119 spo\u0142eczn\u0105.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">W niniejszym podr\u0119czni zosta\u0142y zebrane, zgromadzone I przedstawione wytyczne dotycz\u0105ce edukacji os\u00f3b z dysfunkcj\u0105 wzroku.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">W\u0142a\u015bciwa edukacja i w\u0142\u0105czanie uczni\u00f3w wymagaj\u0105 odpowiedniego przygotowania ze strony nauczycieli do ka\u017cdej lekcji lub spotkania z dzie\u0107mi o r\u00f3\u017cnych potrzebach.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Wykazano, \u017ce \u015blepota jest <strong>g\u0142\u00f3wnym czynnikiem stresogennym, <\/strong>poniewa\u017c powoduje niekontrolowane poczucie \"beznadziejno\u015bci\". Uczucie to wydaje si\u0119 pojawia\u0107, gdy osoby zdaj\u0105 sobie spraw\u0119, \u017ce wydarzenia w ich codziennym \u017cyciu s\u0105 niezale\u017cne od ich dzia\u0142a\u0144 i cz\u0119sto rozwijaj\u0105 poczucie zale\u017cno\u015bci od innych oraz utraty w\u0142asnej autonomii i poczucia w\u0142asnej warto\u015bci. Mo\u017ce to wyja\u015bnia\u0107 \"niestabilno\u015b\u0107 emocjonaln\u0105\" obserwowan\u0105 u wielu os\u00f3b niewidomych.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Poni\u017cej znajduje si\u0119 kilka przydatnych wskaz\u00f3wek i instrukcji dla nauczycieli na temat tego, jak wspiera\u0107 nauk\u0119 w\u015br\u00f3d uczni\u00f3w V.I.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">1)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Poprawa interakcji spo\u0142ecznych i umiej\u0119tno\u015bci interpersonalnych, zapewnienie dost\u0119pno\u015bci i unikanie izolacji spo\u0142ecznej.<\/span><\/h3>\n<p>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Zapewnienie szerokiej gamy dotykowych do\u015bwiadcze\u0144 edukacyjnych<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">W procesie edukacyjnym mog\u0105 by\u0107 stosowane alternatywne zaj\u0119cia\/\u0107wiczenia, takie jak audiobooki i podcasty, eksploracja przyrody.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Je\u015bli konieczne jest umieszczenie programu zaj\u0119\u0107 w pokoju, nale\u017cy umie\u015bci\u0107 go na du\u017cym, jasnym kartonie, z powi\u0119kszonymi literami, kszta\u0142tami 3D lub w alfabecie Braille'a.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Korzystanie z technologii wspomagaj\u0105cych, np. wy\u015bwietlaczy brajlowskich i czytnik\u00f3w ekranu (dost\u0119pnych r\u00f3wnie\u017c w dokumentach Word)<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Po\u015bwi\u0119cenie wi\u0119cej czasu na \u0107wiczenia i zaj\u0119cia warsztatowe i bycie cierpliwym.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Wykazywanie si\u0119 ch\u0119ci\u0105 i \u017cyczliwo\u015bci\u0105 przez asystent\u00f3w i trener\u00f3w.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Je\u015bli \u0107wiczenie obejmuje teksty, flipcharty lub ka\u017cd\u0105 \"czynno\u015b\u0107 pisania\", nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o du\u017cych literach i frazach na matrycy-flipcharcie, aby by\u0142y zrozumia\u0142e dla wszystkich uczestnik\u00f3w. Ponadto, je\u015bli u\u017cywasz du\u017cych karton\u00f3w, pami\u0119taj, \u017ce kontrasty kolor\u00f3w s\u0105 najbardziej pomocne dla os\u00f3b s\u0142abowidz\u0105cych.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Powi\u0119kszanie dokument\u00f3w obraz\u00f3w, zdj\u0119\u0107, kt\u00f3re musz\u0105 zosta\u0107 wydrukowane.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Okazywanie tolerancji i zrozumienia, gdy uczniowie znajduj\u0105 si\u0119 w stresuj\u0105cej sytuacji, wykonuj\u0105c zadania lub poznaj\u0105c miejsce i innych ludzi.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Udzielaj wsparcia uczestnikom, kiedy tego potrzebuj\u0105.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Je\u015bli nie wiesz, jak co\u015b zrobi\u0107, nie wahaj si\u0119 zapyta\u0107 ich, jak to zrobi\u0107 - s\u0105 ekspertami!<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">2)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Wzmocnienie pozytywnej komunikacji bez przemocy<\/span><\/h3>\n<p>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Nauczyciele-trenerzy-asystenci powinni zawsze zwraca\u0107 si\u0119 do uczestnik\u00f3w po imieniu i unika\u0107 s\u0142\u00f3w takich jak \"ty\", \"dziecko\", ale tak\u017ce identyfikowa\u0107 swoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107, na przyk\u0142ad: \"Cze\u015b\u0107 John, jestem Zoe, twoja nauczycielka, jak si\u0119 dzisiaj masz?\".<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">G\u0142os i mowa asystent\u00f3w\/nauczycieli powinny by\u0107 zawsze spokojne i zrozumia\u0142e.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Zach\u0119caj do bezpo\u015bredniego dialogu mi\u0119dzy uczestnikami. Zwracaj\u0105c si\u0119 do nich, u\u017cywaj normalnego tonu i g\u0142o\u015bno\u015bci.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Nie u\u017cywaj abstrakcyjnych zwrot\u00f3w. B\u0105d\u017a jak najbardziej konkretny, np. John, prosz\u0119 podaj mi d\u0142ugopis.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Gdy prosisz o podanie Ci czego\u015b przez s\u0142abowidz\u0105cego lub niewidomego ucznia\/uczestnika, sta\u0144 po jego prawej lub lewej stronie. Nigdy nie st\u00f3j za nim, aby zrozumia\u0142, z kt\u00f3rego kierunku nadchodzi \"fala d\u017awi\u0119kowa\".<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Asystent instruktora powinien zawsze zapyta\u0107 uczestnika, czy potrzebuje opisu przestrzeni, do kt\u00f3rej wchodzi.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">U\u017cywaj prostych i zrozumia\u0142ych s\u0142\u00f3w i zwrot\u00f3w.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Nauczyciele\/instruktorzy powinni zawsze zapowiada\u0107 si\u0119 po wej\u015bciu do pokoju\/przestrzeni, aby uczestnicy byli \u015bwiadomi ich obecno\u015bci.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">U\u017cywaj s\u0142\u00f3w opisowych, takich jak lewo, prawo, prz\u00f3d, ty\u0142.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Opisz w pe\u0142ni wizualne szczeg\u00f3\u0142y dotycz\u0105ce aktywno\u015bci w grze.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Werbalnie zapytaj uczestnika\/ucznia z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzroku, czy chce rozpocz\u0105\u0107 lub zako\u0144czy\u0107 rozmow\u0119.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Opr\u00f3cz przedstawienia si\u0119 uczestnikowi lub uczniowi z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzroku, przedstaw tak\u017ce osoby znajduj\u0105ce si\u0119 obok ciebie lub wok\u00f3\u0142 ciebie, np. Cze\u015b\u0107 John, jestem Zoe, Maria i Julio te\u017c tu s\u0105.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Nie musisz m\u00f3wi\u0107 g\u0142o\u015bno do osoby s\u0142abowidz\u0105cej.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Je\u015bli osoby s\u0142abowidz\u0105ce nie znaj\u0105 s\u0142owa, kt\u00f3rego u\u017cywasz, przeliteruj nowe s\u0142owo lub terminologi\u0119 naukow\u0105 na g\u0142os, aby pom\u00f3c uczestnikom w nauce.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">M\u00f3w bezpo\u015brednio do nich - nie do ich pomocnika. Jak wspomniano powy\u017cej, u\u017cywaj ich imienia na pocz\u0105tku ka\u017cdej komunikacji-rozmowy.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">3)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Zwi\u0119ksz inteligencj\u0119 emocjonaln\u0105 i poznaj umiej\u0119tno\u015bci intrapersonalne.<\/span><\/h3>\n<p>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Edukacja emocjonalna jest jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych cz\u0119\u015bci warsztat\u00f3w. Nale\u017cy wyja\u015bni\u0107 uczestnikom, \u017ce nie przyjechali na warsztaty, aby rywalizowa\u0107 lub by\u0107 ocenianym, ale aby rozwija\u0107 swoje umiej\u0119tno\u015bci emocjonalne, komunikacyjne, poznawcze i motoryczne. G\u0142\u00f3wnym celem jest r\u00f3wnie\u017c rozwijanie wyobra\u017ani i zapewnienie rozrywki uczestnikom.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Uczestnicy s\u0142abowidz\u0105cy musz\u0105 nauczy\u0107 si\u0119:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Identyfikowa\u0107 swoje uczucia i wyra\u017ca\u0107 je w bezpo\u015bredni i spo\u0142ecznie akceptowalny spos\u00f3b.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Jak rozwija\u0107 aspekty psychologiczne i emocjonalne, takie jak poczucie w\u0142asnej warto\u015bci i dobre samopoczucie.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Rozumie\u0107 i rozpoznawa\u0107 dokuczanie oraz sposoby radzenia sobie z nim.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Zrozumie\u0107, \u017ce s\u0105 warto\u015bciowymi cz\u0142onkami spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Jak wygodnie i bez wstydu prosi\u0107 innych o pomoc, gdy jej potrzebuj\u0105.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Jak odm\u00f3wi\u0107 pomocy gdy jej nie potrzebuj\u0105, gdy istnieje presja ze strony osoby oferuj\u0105cej pomoc.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Rozwija\u0107 poczucie samodzielno\u015bci<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><em><u>Nie b\u00f3j si\u0119 m\u00f3wi\u0107 tego, co my\u015blisz!<\/u><\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Je\u015bli naprawd\u0119 podoba ci si\u0119 to, co uczestnik rysuje, maluje lub tworzy, spr\u00f3buj pom\u00f3c mu werbalnie, komplementuj\u0105c jego prac\u0119 lub obs\u0142ug\u0119. Je\u015bli widzisz, \u017ce ma trudno\u015bci, zapytaj go, czy potrzebuje pomocy.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Je\u015bli zapyta ci\u0119 o zdanie i nie spodoba ci si\u0119 praca, mo\u017cesz grzecznie poda\u0107 alternatyw\u0119, je\u015bli jest na to czas (wszyscy uwielbiamy szczero\u015b\u0107 i \u017carty,<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">4)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Zapewnienie integracyjnego i dost\u0119pnego \u015brodowiska nauki dla wszystkich.<\/span><\/h3>\n<p>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Aby zapozna\u0107 si\u0119 z przestrzeni\u0105 opisz \u015brodowisko warsztatowe, narz\u0119dzia i niezb\u0119dny sprz\u0119t, kt\u00f3rego uczestnicy b\u0119d\u0105 u\u017cywa\u0107.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">\u015acie\u017cki w warsztacie powinny by\u0107 puste, a drzwi ca\u0142kowicie zamkni\u0119te lub ca\u0142kowicie otwarte.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Materia\u0142y, materia\u0142y eksploatacyjne i sprz\u0119t powinny zawsze znajdowa\u0107 si\u0119 w tym samym miejscu.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Niewidomego uczestnika nale\u017cy zawsze zapyta\u0107, czy chce, aby\u015b opisa\u0142 przestrze\u0144, do kt\u00f3rej wchodzi, czy te\u017c chce j\u0105 odkry\u0107 samodzielnie, zgaduj\u0105c, graj\u0105c w gr\u0119 Prawda czy Fa\u0142sz, je\u015bli jest na to czas.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Podchodz\u0105c do drzwi z osob\u0105 towarzysz\u0105c\u0105, powinna ona wspomnie\u0107 o nich i o tym, z kt\u00f3rej strony (prawej czy lewej) si\u0119 otwieraj\u0105.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Poinformuj uczestnik\u00f3w, kiedy wchodz\u0105 lub schodz\u0105 po schodach. Do schod\u00f3w nale\u017cy podchodzi\u0107 wy\u0142\u0105cznie w linii prostej. Je\u015bli to konieczne, id\u017a przed schodami i pom\u00f3\u017c niewidomemu uczestnikowi dosi\u0119gn\u0105\u0107 \u015bciany lub por\u0119czy (je\u015bli j\u0105 ma) i powoli znale\u017a\u0107 pierwszy stopie\u0144.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Aby pom\u00f3c osobie niewidomej lub cz\u0119\u015bciowo niewidomej usi\u0105\u015b\u0107 podejd\u017a do krzes\u0142a od przodu, tak aby osoba ta mog\u0142a dotkn\u0105\u0107 krzes\u0142a i powiedz jej, jaki to rodzaj krzes\u0142a, np. fotel, \u0142awka, fotel bujany itp.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce s\u0142abowidz\u0105cy ucze\u0144 ma trudno\u015bci z dostosowaniem si\u0119 do nag\u0142ych zmian, od jasnego do ciemnego otoczenia i odwrotnie.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Niezwykle wa\u017cne jest uzyskanie informacji zwrotnej od ka\u017cdego uczestnika\/studenta z dysfunkcj\u0105 wzroku. Informacje zwrotne pomog\u0105 nam lepiej zrozumie\u0107 dzia\u0142ania, kt\u00f3re planujemy przeprowadzi\u0107, ca\u0142y proces projektu i odpowiednie perspektywy szkoleniowe dla ka\u017cdego dzia\u0142ania i sprz\u0119tu. Ponadto zapewni\u0105 one cenne spostrze\u017cenia zar\u00f3wno osobom zaanga\u017cowanym w projekt, jak i trenerom.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">5)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Zach\u0119caj do nauki kinestetycznej.<\/span><\/h3>\n<p>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Uczestnicy z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzroku mog\u0105 poprawi\u0107 swoje umiej\u0119tno\u015bci kinestetyczne, zw\u0142aszcza dotyk, aby zrozumie\u0107 i pozna\u0107 otaczaj\u0105ce ich \u015brodowisko. Kinestetyczne uczenie si\u0119 poprzez wykorzystanie cia\u0142a i ruch\u00f3w mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c przynie\u015b\u0107 wiele korzy\u015bci w zakresie postawy i ergonomii dla m\u0142odzie\u017cy z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzroku. <\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Poni\u017cej znajduje si\u0119 kilka przydatnych wskaz\u00f3wek dla nauczycieli na temat tego, jak zwi\u0119kszy\u0107 umiej\u0119tno\u015bci kinestetyczne u dzieci w wieku V.I:<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Podczas zwiedzania asystent b\u0119dzie szczeg\u00f3\u0142owo i systematycznie opisywa\u0142 obiekty i przestrze\u0144 wok\u00f3\u0142 nich, tak aby uczestnik m\u00f3g\u0142 na zmian\u0119 wybiera\u0107 przestrze\u0144, kt\u00f3r\u0105 chce zrozumie\u0107.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Je\u015bli niewidomy uczestnik sobie tego \u017cyczy, mo\u017ce trzyma\u0107 rami\u0119 lub r\u0119k\u0119 asystenta.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Asystent instruktora wypowie nazw\u0119 ka\u017cdego przedmiotu dotkni\u0119tego przez s\u0142abowidz\u0105cego uczestnika i zapewni niezb\u0119dny czas na eksploracj\u0119 ka\u017cdego narz\u0119dzia.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">6)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Zarz\u0105dzaj emocjami, wspieraj prac\u0119 zespo\u0142ow\u0105 i wzajemne zrozumienie w grupie.<\/span><\/h3>\n<p>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Tam, gdzie wyst\u0119puje czynnik ludzki, wszystko jest p\u0142ynne i istnieje wiele wewn\u0119trznych uczu\u0107 do zbadania. Opr\u00f3cz \"dobrych dni\", my, ludzie, czasami w naszym \u017cyciu napotykamy r\u00f3wnie\u017c \"z\u0142e\" sytuacje.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Podczas warsztat\u00f3w lub ca\u0142ego kursu szkoleniowego w ramach tego projektu mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 sytuacje gniewu, niepokoju, frustracji lub wstydu. Mo\u017cliwe jest r\u00f3wnie\u017c wyst\u0105pienie nieporozumie\u0144 mi\u0119dzy osobami, kt\u00f3re mamy szkoli\u0107.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Aby poradzi\u0107 sobie z takimi lub podobnymi sytuacjami lub ich unikn\u0105\u0107, zawsze musi istnie\u0107 jasna komunikacja ze wszystkimi uczestnikami.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Jak nauczyciele mog\u0105 radzi\u0107 sobie z konfliktami i zapewnia\u0107 uczestnictwo i integracj\u0119 wszystkich m\u0142odych ludzi?<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Przydatne instrukcje:<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">a)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Zapewnij indywidualne wsparcie i spersonalizuj swoje podej\u015bcie do nauczania, bior\u0105c pod uwag\u0119 wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 ka\u017cdego ucznia V.I.<\/span><\/h3>\n<p>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">W przypadku, gdy ucze\u0144 z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105 do\u015bwiadcza stresu podczas lekcji, jako nauczyciel powiniene\u015b by\u0107 w stanie zapewni\u0107 mu indywidualne wsparcie. Mo\u017cesz zacz\u0105\u0107 bada\u0107 <strong>wewn\u0119trzne odczucia <\/strong>swoich uczni\u00f3w V.I, korzystaj\u0105c z zestawu standardowych pyta\u0144, jak poni\u017cej:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Co si\u0119 sta\u0142o?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Czy chcesz narysowa\u0107 na kartce papieru, jak si\u0119 czujesz?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Czy chcesz wzi\u0105\u0107 powolny, g\u0142\u0119boki oddech?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Czy chcia\u0142by\u015b\/chcia\u0142aby\u015b zabra\u0107 drug\u0105 osob\u0119 (je\u015bli nieporozumienie dotyczy dw\u00f3ch lub wi\u0119cej os\u00f3b), aby wsp\u00f3lnie o tym porozmawia\u0107?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Czy chcesz przej\u015b\u0107 si\u0119 dooko\u0142a budynku, aby o tym porozmawia\u0107? (Je\u015bli obiekt znajduje si\u0119 w<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">bezpiecznej okolicy)<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>b)Rozwa\u017c wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 i si\u0142\u0119<\/strong>, kt\u00f3r\u0105 wszyscy mamy w sobie, jako<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Staraj si\u0119 rozumie\u0107 i wchodzi\u0107 w interakcje z uczniami oraz zapewniaj pozytywne i wspieraj\u0105ce wypowiedzi.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>c) Zapewnienie pozytywnego wsparcia behawioralnego. <\/strong>Mo\u017cesz po prostu sporz\u0105dzi\u0107 list\u0119 3 lub 4 zwrot\u00f3w, kt\u00f3re pomog\u0105 uczniom zarz\u0105dza\u0107 emocjami i unikn\u0105\u0107 stresu podczas interakcji w grupie, np. \"Jestem gotowy, aby si\u0119 uspokoi\u0107 i przej\u0105\u0107 kontrol\u0119\", \"Mog\u0119 to zrobi\u0107\", \"Jestem najlepszy\", \"Szczera rozmowa mo\u017ce rozwi\u0105za\u0107 wszystko\".<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">W przypadku <u>powa\u017cnych konflikt\u00f3w konieczne b\u0119dzie <\/u>g\u0142\u0119bsze zbadanie wewn\u0119trznych uczu\u0107, dlatego nauczyciel powinien zadawa\u0107 bardzo szczeg\u00f3\u0142owe i intymne pytania, takie jak:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Co dok\u0142adnie czujesz?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Dlaczego tak si\u0119 czujesz, np. zazdro\u015b\u0107, wstyd, z\u0142o\u015b\u0107?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Jak mo\u017cna przezwyci\u0119\u017cy\u0107 t\u0119 sytuacj\u0119?<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">UWAGA. Pomoc emocjonalna i wsparcie ze strony nauczyciela powinny by\u0107 dobrze wywa\u017cone i skalibrowane, aby pozwoli\u0107 uczniowi z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzrokow\u0105 by\u0107 autonomicznym, je\u015bli tego chce. Czasami <strong>zbyt wiele informacji i nowych bod\u017ac\u00f3w mo\u017ce prowadzi\u0107 do bardzo negatywnych konsekwencji<\/strong>. W rzeczywisto\u015bci uczniowie z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105 mog\u0105 przyj\u0105\u0107 mechanizmy obronne, zamkni\u0119cia i sprzeciwu, kt\u00f3re s\u0105 trudne do dekonstrukcji i radzenia sobie z nimi.<\/span><\/div>\n<div class=\"platonas_content_item\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Aby zapewni\u0107 maksymalny sukces integracyjnego do\u015bwiadczenia edukacyjnego dla wszystkich uczni\u00f3w, konieczne jest stworzenie skutecznego \u015brodowiska uczenia si\u0119, kt\u00f3re jest kompleksowe zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem zasob\u00f3w pedagogicznych (materia\u0142\u00f3w, spersonalizowanych tre\u015bci itp.), jak i podej\u015bcia do nauczania, kt\u00f3re uwzgl\u0119dni specyficzne potrzeby ka\u017cdego ucznia V.I.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">W szczeg\u00f3lno\u015bci, gdy mamy do czynienia z uczniami z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzrokow\u0105, nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119, \u017ce ich rozw\u00f3j osobisty i podej\u015bcie do uczenia si\u0119 mog\u0105 przebiega\u0107 w innych ramach czasowych ni\u017c w przypadku innych uczni\u00f3w, a zatem konieczne jest wspieranie i utrwalanie percepcji dotykowej. Ponadto konieczne jest zapewnienie, \u017ce otaczaj\u0105ca przestrze\u0144 jest specjalnie dostosowana do ich potrzeb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Zapewnienie \u015brodowiska sprzyjaj\u0105cego w\u0142\u0105czeniu spo\u0142ecznemu, w kt\u00f3rym narz\u0119dzia i zasoby s\u0105 odpowiednio dost\u0119pne i u\u017cyteczne, b\u0119dzie mia\u0142o kluczowe znaczenie dla promowania owocnej i stymuluj\u0105cej nauki dla wszystkich uczni\u00f3w z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzroku. Dobrze zorganizowane \u015brodowisko uczenia si\u0119, zdolne do dostosowania si\u0119 do indywidualnych potrzeb, pomo\u017ce stworzy\u0107 przyjazne i integracyjne \u015brodowisko edukacyjne, w kt\u00f3rym ka\u017cdy ucze\u0144 b\u0119dzie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozwijania swoich umiej\u0119tno\u015bci w pe\u0142ni.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 24pt;\">\"Dotykanie to uczenie si\u0119\": multisensoryczne podej\u015bcie wspieraj\u0105ce integracj\u0119 uczni\u00f3w V.I.<\/span><\/h2>\n<p>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">W konstrukcji aktu percepcyjnego osoby niewidomej, dotyk odgrywa dominuj\u0105c\u0105 funkcj\u0119 syntezy, ale jest r\u00f3wnie\u017c po\u0142\u0105czony ze s\u0142uchem i innymi zmys\u0142ami podczas eksploracji otaczaj\u0105cego \u015brodowiska. Jak stwierdza Cottini (Cottini, 2008), \"podczas gdy dotyk pozwala na ocen\u0119 kszta\u0142t\u00f3w obiekt\u00f3w, s\u0142uch zapewnia osobie niewidomej kryteria kierunku i orientacji\". W zwi\u0105zku z tym konieczne jest zapewnienie niewidomemu dziecku interwencji w zakresie edukacji motorycznej, kt\u00f3re koncentruj\u0105 si\u0119 na strukturyzacji i integracji schematu cia\u0142a. Proces ten pozwala dziecku rozwin\u0105\u0107 \"\u015bwiadomo\u015b\u0107 w\u0142asnego cia\u0142a wzbogacon\u0105 o percepcj\u0119 przestrzeni i postaw\".<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Celem takich interwencji jest zapewnienie dziecku z dysfunkcj\u0105 wzroku umiej\u0119tno\u015bci potrzebnych do zrozumienia otaczaj\u0105cego go \u015bwiata, interakcji z nim oraz samodzielnego i bezpiecznego poruszania si\u0119. Ten rodzaj edukacji motorycznej jest niezb\u0119dny do wspierania og\u00f3lnego rozwoju dziecka i pomagania mu w pokonywaniu wyzwa\u0144 zwi\u0105zanych z brakiem wzroku, umo\u017cliwiaj\u0105c mu pe\u0142ne uczestnictwo w codziennych zaj\u0119ciach edukacyjnych.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Dzieci niewidome lub s\u0142abowidz\u0105ce wymagaj\u0105 specjalnych pomocy, aby mog\u0142y samodzielnie czyta\u0107 i pisa\u0107. Do najcz\u0119\u015bciej u\u017cywanych narz\u0119dzi nale\u017c\u0105 alfabet Braille'a, materia\u0142y wypuk\u0142e, ksi\u0105\u017cki m\u00f3wione i systemy zamiany tekstu na mow\u0119. Ponadto mog\u0105 one korzysta\u0107 z r\u00f3\u017cnych urz\u0105dze\u0144 technologicznych dostosowanych do stopnia ich niepe\u0142nosprawno\u015bci wzroku.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Kiedy jeden z kana\u0142\u00f3w sensorycznych jest upo\u015bledzony lub ca\u0142kowicie go brakuje, nasz system poznawczy wykazuje niezwyk\u0142\u0105 plastyczno\u015b\u0107, umo\u017cliwiaj\u0105c wyrafinowany rozw\u00f3j innych zmys\u0142\u00f3w. W przypadkach, gdy wzrok jest upo\u015bledzony lub ca\u0142kowicie nieobecny, dziecko b\u0119dzie polega\u0107 g\u0142\u00f3wnie na dotyku, a nast\u0119pnie s\u0142uchu, aby orientowa\u0107 si\u0119 i uczy\u0107 o otaczaj\u0105cym je \u015bwiecie.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Tworzenie percepcyjnie dost\u0119pnych i integracyjnych przestrzeni dla dziecka z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzroku oznacza tworzenie warunk\u00f3w \u015brodowiskowych, kt\u00f3re u\u0142atwiaj\u0105 rozw\u00f3j autonomii osobistej, uczenie si\u0119 i interakcje spo\u0142eczne.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Na przyk\u0142ad w klasie istniej\u0105 natychmiast dostrzegalne elementy, kt\u00f3re sugeruj\u0105 pewien spos\u00f3b my\u015blenia o dzia\u0142aniach edukacyjnych: organizacja przestrzeni, rozmieszczenie \u0142awek i biurka, wykorzystanie \u015bcian oraz obecno\u015b\u0107 lub brak niekt\u00f3rych narz\u0119dzi to tylko niekt\u00f3re z cech strukturalnych, kt\u00f3re przyczyniaj\u0105 si\u0119 do wp\u0142ywania na sposoby dzia\u0142ania i relacje mi\u0119dzy podmiotami \u017cyj\u0105cymi w tym kontek\u015bcie.<\/span><\/div>\n<div class=\"platonas_content_item\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Zapewnienie \u015brodowiska uczenia si\u0119, kt\u00f3re jest integracyjne, bezpieczne i promuje dobre samopoczucie, jest jednym z priorytet\u00f3w okre\u015blonych przez partner\u00f3w projektu CARE. W szczeg\u00f3lno\u015bci, poprzez stworzenie warsztat\u00f3w ceramicznych, partnerzy zaanga\u017cuj\u0105 m\u0142ode osoby s\u0142abowidz\u0105ce w nowe, wci\u0105gaj\u0105ce i interaktywne do\u015bwiadczenia edukacyjne.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Nale\u017cy jednak zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na fakt, \u017ce prowadzenie warsztat\u00f3w ceramicznych z s\u0142abowidz\u0105cymi m\u0142odymi lud\u017ami wi\u0105\u017ce si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z potencjalnym ryzykiem zwi\u0105zanym z bezpiecze\u0144stwem, kt\u00f3re nale\u017cy przewidzie\u0107 i unika\u0107 go w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">W poni\u017cszych akapitach przeanalizujemy r\u00f3\u017cne <strong>rodzaje zagro\u017ce\u0144, aby <\/strong>pom\u00f3c nauczycielom jak najlepiej im zapobiega\u0107 podczas warsztat\u00f3w ceramicznych.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Zbadamy r\u00f3wnie\u017c, jak upewni\u0107 si\u0119, \u017ce warsztaty ceramiczne s\u0105 w jak najwi\u0119kszym stopniu inkluzywne, koncentruj\u0105c si\u0119 na tym, jak zarz\u0105dza\u0107 przestrzeniami, aby <strong>zapewni\u0107 dost\u0119pno\u015b\u0107 <\/strong>m\u0142odym osobom s\u0142abowidz\u0105cym do\u0142\u0105czaj\u0105cym do warsztat\u00f3w ceramicznych.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><a id=\"sub1\"><\/a><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 24pt;\">Bezpiecze\u0144stwo w warsztacie ceramicznym<\/span><\/h2>\n<p>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Ceramika to fascynuj\u0105ca sztuka, kt\u00f3ra oferuje wiele mo\u017cliwo\u015bci kreatywno\u015bci i ekspresji artystycznej. Jednak podczas pracy z glin\u0105, piecami i narz\u0119dziami <strong>bezpiecze\u0144stwo musi by\u0107 g\u0142\u00f3wnym priorytetem, <\/strong>zw\u0142aszcza w warsztatach z udzia\u0142em os\u00f3b s\u0142abowidz\u0105cych. Ta pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 tekstu skupi si\u0119 na znaczeniu \u015brodk\u00f3w bezpiecze\u0144stwa w integracyjnych warsztatach garncarskich, w kt\u00f3rych ka\u017cdy krok jest dostosowany do zapewnienia bezpiecznego i dost\u0119pnego \u015brodowiska dla wszystkich uczni\u00f3w z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzroku.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">\u21d2 Jak zagwarantowa\u0107 bezpieczne i dost\u0119pne \u015brodowisko dla wszystkich uczestnik\u00f3w V.I.?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Kluczowym pierwszym krokiem w zapewnieniu bezpiecze\u0144stwa w pracowni ceramicznej dla uczni\u00f3w s\u0142abowidz\u0105cych i niewidomych jest stworzenie bezpiecznego i dost\u0119pnego \u015brodowiska. Oznacza to usuni\u0119cie fizycznych przeszk\u00f3d z przestrzeni roboczej, zapewnienie, \u017ce \u015bcie\u017cki s\u0105 dobrze zdefiniowane i wolne od niebezpiecznych przedmiot\u00f3w oraz upewnienie si\u0119, \u017ce ca\u0142y sprz\u0119t i narz\u0119dzia s\u0105 zorganizowane w systematyczny spos\u00f3b.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Powierzchnie robocze powinny by\u0107 rozr\u00f3\u017cnialne dotykowo, a zastosowanie kontrastu kolorystycznego mo\u017ce pom\u00f3c s\u0142abowidz\u0105cym uczniom \u0142atwiej zlokalizowa\u0107 narz\u0119dzia i przedmioty. Ponadto wa\u017cne jest, aby uczniowie otrzymali odpowiednie szkolenie w zakresie orientacji w przestrzeni, aby mogli bezpiecznie porusza\u0107 si\u0119 podczas \u0107wicze\u0144.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">\u21d2 Jakie narz\u0119dzia i sprz\u0119t s\u0105 najlepsze dla uczestnik\u00f3w V.I. zaanga\u017cowanych w warsztaty ceramiczne?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">W warsztatach ceramicznych dla uczni\u00f3w s\u0142abowidz\u0105cych i niewidomych kluczowe znaczenie ma zapewnienie dostosowanych narz\u0119dzi i sprz\u0119tu, aby ka\u017cdy m\u00f3g\u0142 bezpiecznie i skutecznie uczestniczy\u0107 w zaj\u0119ciach. Na przyk\u0142ad narz\u0119dzia do kszta\u0142towania i ko\u0142a garncarskie mog\u0105 by\u0107 oznaczone wypuk\u0142ymi etykietami lub kodami dotykowymi, aby pom\u00f3c uczniom w ich \u0142atwej identyfikacji.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Ponadto niekt\u00f3rzy uczniowie mog\u0105 wymaga\u0107 narz\u0119dzi z wi\u0119kszymi lub mniejszymi uchwytami, aby zapewni\u0107 lepszy chwyt lub wyczucie. Dostosowanie narz\u0119dzi mo\u017ce zapewni\u0107, \u017ce ka\u017cdy b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 uczestniczy\u0107 w pracy bez uszczerbku dla bezpiecze\u0144stwa lub jako\u015bci pracy.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">\u21d2 Jak upewni\u0107 si\u0119, \u017ce wszyscy s\u0105 prawid\u0142owo poinformowani o wszystkich potencjalnych zagro\u017ceniach?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Opr\u00f3cz zapewnienia bezpiecznego \u015brodowiska i dostosowanego sprz\u0119tu, kluczowe znaczenie dla bezpiecze\u0144stwa ma specjalne szkolenie dla uczni\u00f3w s\u0142abowidz\u0105cych i niewidomych. Uczniowie powinni zosta\u0107 poinstruowani, jak prawid\u0142owo korzysta\u0107 z narz\u0119dzi, piec\u00f3w i innego sprz\u0119tu w laboratorium. Ponadto powinni by\u0107 \u015bwiadomi procedur bezpiecze\u0144stwa, takich jak w\u0142a\u015bciwe stosowanie \u015brodk\u00f3w ochrony osobistej (takich jak r\u0119kawice lub maski) oraz bezpieczne obchodzenie si\u0119 z chemikaliami u\u017cywanymi w procesie ceramicznym. Nauczyciel lub opiekun pracowni powinien by\u0107 dobrze przygotowany do zaspokojenia specyficznych potrzeb uczni\u00f3w z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzroku, zapewniaj\u0105c jasne i szczeg\u00f3\u0142owe wyja\u015bnienia, w tym za pomoc\u0105 j\u0119zyka niewerbalnego i opis\u00f3w dotykowych.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">\u21d2 Jak zapobiega\u0107 i \u0142agodzi\u0107 skutki zwi\u0105zane z sytuacjami zagro\u017cenia podczas warsztat\u00f3w ceramicznych z uczniami z grupy V.I?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Ka\u017cde pracownia ceramiczna powinna zosta\u0107 poddana ocenie ryzyka w celu zidentyfikowania i z\u0142agodzenia potencjalnych sytuacji niebezpiecznych. Proces ten jest szczeg\u00f3lnie wa\u017cny w \u015brodowisku integracyjnym, w kt\u00f3rym potrzeby uczestnik\u00f3w mog\u0105 si\u0119 znacznie r\u00f3\u017cni\u0107.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Kontrola ryzyka powinna obejmowa\u0107 identyfikacj\u0119 potencjalnych sytuacji potkni\u0119cia lub upadku, w\u0142a\u015bciwe przechowywanie i stosowanie materia\u0142\u00f3w i chemikali\u00f3w oraz odpowiedni\u0105 wentylacj\u0119 obszaru pieca, aby zapobiec nara\u017ceniu na szkodliwe opary.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><a id=\"sub2\"><\/a><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 24pt;\">Dost\u0119pno\u015b\u0107 przestrzeni w warsztatach ceramicznych<\/span><\/h2>\n<p>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Podczas tworzenia warsztat\u00f3w ceramicznych konieczne jest przyj\u0119cie \u015brodk\u00f3w zapobiegawczych, kt\u00f3re u\u0142atwi\u0105 pobyt uczni\u00f3w z dysfunkcj\u0105 wzroku w warsztatach. W tym wzgl\u0119dzie nale\u017cy zdecydowanie zapewni\u0107 odpowiednio dostosowan\u0105 przestrze\u0144.(poza warunkami bezpiecze\u0144stwa i zapobiegania ryzyku opisanymi ju\u017c w paragrafie 5.1).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Jak stworzy\u0107 dost\u0119pne warsztaty ceramiczne? Jak ustrukturyzowa\u0107 przestrzenie, jak zagwarantowa\u0107 odpowiedni projekt i aran\u017cacj\u0119 przestrzeni?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Poni\u017cej znajduje si\u0119 kilka przydatnych instrukcji:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Umieszczenie etykiet z kontrastowymi czcionkami na meblach i powierzchniach w klasie mo\u017ce pom\u00f3c uczniom \u0142atwiej je zidentyfikowa\u0107. Etykiety powinny by\u0107 umieszczone strategicznie, na przyk\u0142ad z przodu biurek lub z ty\u0142u krzese\u0142.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Stworzenie dotykowej mapy klasy z p\u0142askorze\u017abami przedstawiaj\u0105cymi meble, biurka, drzwi i inne elementy otoczenia. Ta dotykowa mapa pozwoli uczniom lepiej zrozumie\u0107 uk\u0142ad klasy i u\u0142atwi im nawigacj\u0119.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Zastosowanie kontrast\u00f3w kolorystycznych mi\u0119dzy \u015bcianami, meblami i pod\u0142ogami mo\u017ce sprawi\u0107, \u017ce obiekty b\u0119d\u0105 bardziej wyra\u017ane i \u0142atwe do zidentyfikowania dla uczni\u00f3w s\u0142abowidz\u0105cych.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Zapewnij przewodniki dotykowe, takie jak ta\u015bmy lub smycze. Przewodniki te powinny by\u0107 strategicznie rozmieszczone, aby pom\u00f3c uczniom w poruszaniu si\u0119 po klasie. Mog\u0105 na przyk\u0142ad oznacza\u0107 bezpieczne trasy i okre\u015blone obszary klasy.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><a id=\"sub3\"><\/a><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 24pt;\">Projekt o\u015bwietlenia warsztat\u00f3w ceramicznych dla uczni\u00f3w V.I.<\/span><\/h2>\n<p>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Przy rozwa\u017caniu odpowiedniego \u015brodowiska dla ucznia z dysfunkcj\u0105 wzroku kluczow\u0105 rol\u0119 odgrywa o\u015bwietlenie. Nale\u017cy oceni\u0107 kilka cech naturalnych i sztucznych \u017ar\u00f3de\u0142 \u015bwiat\u0142a, a tak\u017ce po\u0142o\u017cenie i k\u0105t powierzchni roboczej oraz rozmieszczenie materia\u0142\u00f3w w klasie.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">G\u0142\u00f3wnym celem jest zapewnienie odpowiedniego o\u015bwietlenia, bez nadmiernego, w razie potrzeby, unikania ol\u015bnienia i prawid\u0142owego rozprowadzania \u015bwiat\u0142a w r\u00f3\u017cnych zaanga\u017cowanych obszarach. W przypadku pracy wymagaj\u0105cej ogl\u0105dania z bliska, odpowiednie o\u015bwietlenie jest niezb\u0119dne. Idealnie by\u0142oby mie\u0107 bardziej skupione \u017ar\u00f3d\u0142o \u015bwiat\u0142a nad powierzchni\u0105 robocz\u0105, wraz z bardziej rozproszonym \u015bwiat\u0142em, aby stworzy\u0107 r\u00f3wnomiernie o\u015bwietlone \u015brodowisko.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Dobre o\u015bwietlenie w pobli\u017cu wykonywanej pracy jest tak samo wa\u017cne, jak o\u015bwietlenie mi\u0119dzy pomieszczeniami lub z jednego punktu w tym samym pomieszczeniu do drugiego. Po pracy z bliska w jasnym, skupionym \u015bwietle, mo\u017ce by\u0107 trudno szybko dostosowa\u0107 si\u0119 do obszaru o ni\u017cszym poziomie o\u015bwietlenia, poniewa\u017c oczy potrzebuj\u0105 czasu, aby przyzwyczai\u0107 si\u0119 do nowego poziomu \u015bwiat\u0142a.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Ponadto wa\u017cne jest, aby wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 wp\u0142yw naturalnego o\u015bwietlenia w ci\u0105gu dnia, poniewa\u017c mo\u017ce ono wp\u0142ywa\u0107 zar\u00f3wno na ilo\u015b\u0107 \u015bwiat\u0142a obecnego w pomieszczeniu, jak zobaczymy p\u00f3\u017aniej, jak i na ruch na zewn\u0105trz.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Dlatego w\u0142a\u015bciwe zarz\u0105dzanie o\u015bwietleniem, zar\u00f3wno naturalnym, jak i sztucznym, ma kluczowe znaczenie dla stworzenia \u015brodowiska odpowiedniego do nauki i dobrego samopoczucia dzieci s\u0142abowidz\u0105cych, bior\u0105c pod uwag\u0119 ich specyficzne potrzeby wzrokowe.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Jakie s\u0105 korzy\u015bci z zapewnienia \u015bwiat\u0142a dziennego podczas prowadzenia warsztat\u00f3w ceramicznych z uczniami<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">V.I.?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">\u015awiat\u0142o dzienne jest cennym \u017ar\u00f3d\u0142em o\u015bwietlenia, kt\u00f3re cz\u0119sto nie jest w pe\u0142ni wykorzystywane. Aby jak najlepiej je wykorzysta\u0107, nale\u017cy zastosowa\u0107 pewne sztuczki, takie jak u\u017cycie kurtyn \u015bwietlnych, kt\u00f3re przepuszczaj\u0105 \u015bwiat\u0142o oraz utrzymywanie czystych i przezroczystych szyb okiennych. Kluczowe jest r\u00f3wnie\u017c rozmieszczenie mebli: wa\u017cne jest, aby ustawi\u0107 je tak, aby nie blokowa\u0142y przep\u0142ywu \u015bwiat\u0142a z okien i minimalizowa\u0142y odbicia w obszarze roboczym. Jednym z rozwi\u0105za\u0144 mo\u017ce by\u0107 wpuszczenie \u015bwiat\u0142a zza ramion. Lampy sto\u0142owe lub pod\u0142ogowe powinny by\u0107 umieszczone z uwzgl\u0119dnieniem wcze\u015bniej podanych sugestii dotycz\u0105cych rozmieszczenia mebli. Je\u015bli lampy s\u0105 sta\u0142e, takie jak lampy sufitowe lub \u015bcienne, warto pomy\u015ble\u0107 o alternatywnej lokalizacji, kt\u00f3ra pozwoli na pewn\u0105 mobilno\u015b\u0107, zw\u0142aszcza gdy dni staj\u0105 si\u0119 kr\u00f3tsze, a ilo\u015b\u0107 naturalnego \u015bwiat\u0142a zostanie zmniejszona.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c zachowa\u0107 ostro\u017cno\u015b\u0107 przy umieszczaniu lamp w pobli\u017cu telewizor\u00f3w lub ekran\u00f3w, poniewa\u017c mo\u017ce to powodowa\u0107 bezpo\u015brednie odbicia w oczach oraz zmniejszenie kontrastu i widoczno\u015bci ekranu. Og\u00f3lny poziom o\u015bwietlenia w pomieszczeniu zale\u017cy nie tylko od u\u017cytych lamp, ale tak\u017ce od kolor\u00f3w mebli, \u015bcian, sufitu i pod\u0142ogi. Wybrane kolory wp\u0142ywaj\u0105 na ilo\u015b\u0107 \u015bwiat\u0142a odbijanego w pomieszczeniu. Jasne kolory, takie jak jasnoszary, kremowy, delikatny \u017c\u00f3\u0142ty i bia\u0142y, s\u0105 wysoce odblaskowe i mog\u0105 odbija\u0107 do 75% \u015bwiat\u0142a padaj\u0105cego na powierzchnie w takich kolorach. Dlatego zaleca si\u0119 stosowanie jasnych kolor\u00f3w na \u015bcianach i suficie w celu zwi\u0119kszenia odbicia \u015bwiat\u0142a w przestrzeni i zwi\u0119kszenia kontrastu z meblami i wyposa\u017ceniem.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce ca\u0142kowicie bia\u0142y pok\u00f3j mo\u017ce powodowa\u0107 niepokoj\u0105ce odbicia dla niekt\u00f3rych os\u00f3b z wadami wzroku. Aby jeszcze bardziej u\u0142atwi\u0107 orientacj\u0119 osobom s\u0142abowidz\u0105cym, mo\u017cna zasugerowa\u0107 u\u017cycie fryzu lub fryzu w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci \u015bciany, na poziomie sufitu, aby u\u0142atwi\u0107 postrzeganie kszta\u0142tu i wielko\u015bci pomieszczenia.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><a id=\"sub4\"><\/a><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 24pt;\">Dost\u0119pno\u015b\u0107 materia\u0142\u00f3w w warsztatach ceramicznych<\/span><\/h2>\n<p>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Praca w laboratorium ceramiki wymaga specjalnego przygotowania, zw\u0142aszcza je\u015bli pracuje si\u0119 z osobami s\u0142abowidz\u0105cymi. To specjalne przygotowanie wynika z dw\u00f3ch powod\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Po pierwsze, wa\u017cne jest, aby pami\u0119ta\u0107, \u017ce do\u015bwiadczenia \u017cyciowe os\u00f3b widz\u0105cych i s\u0142abowidz\u0105cych s\u0105 bardzo r\u00f3\u017cne. Osoby, kt\u00f3re nie do\u015bwiadczy\u0142y niepe\u0142nosprawno\u015bci jednego ze zmys\u0142\u00f3w lub niepe\u0142nosprawno\u015bci ruchowej, czasami nie s\u0105 w stanie wyobrazi\u0107 sobie r\u00f3\u017cnych potrzeb os\u00f3b o r\u00f3\u017cnych mo\u017cliwo\u015bciach i ograniczeniach wynikaj\u0105cych z ich niepe\u0142nosprawno\u015bci. Nie jest to zarzut wobec trener\u00f3w pracuj\u0105cych z osobami z dysfunkcj\u0105 wzroku, ale wynik do\u015bwiadczenia \u017cyciowego i nawyk\u00f3w, o kt\u00f3rych czasami po prostu nie my\u015blimy. Sk\u0105d pe\u0142nosprawna osoba mo\u017ce wiedzie\u0107, ile si\u0142y potrzeba, aby otworzy\u0107 drzwi, siedz\u0105c na w\u00f3zku inwalidzkim, je\u015bli nigdy tego nie do\u015bwiadczy\u0142a? Jak mo\u017cna pozna\u0107 zakres przestrzeni fizycznej, w kt\u00f3rej mo\u017cna podnie\u015b\u0107 przedmiot z pozycji na w\u00f3zku inwalidzkim? Sk\u0105d mo\u017cna wiedzie\u0107, jak rozwa\u0142kowa\u0107 glin\u0119, gdy si\u0119 nie widzi?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Dlatego czasami praca z osobami niepe\u0142nosprawnymi mo\u017ce by\u0107 nowym i zaskakuj\u0105cym do\u015bwiadczeniem dla os\u00f3b pe\u0142nosprawnych. W ko\u0144cu zazwyczaj nie musimy zastanawia\u0107 si\u0119, jak opisa\u0107 niebo czy kolory. Z kolei warsztaty w ramach projektu CARE to sytuacja, w kt\u00f3rej od samego pocz\u0105tku powinni\u015bmy by\u0107 \u015bwiadomi, \u017ce s\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy nie widzieli tych samych rzeczy, co osoby widz\u0105ce. Mogli nie widzie\u0107 r\u00f3\u017cnych odcieni nieba, mogli nie widzie\u0107 kolor\u00f3w kwiat\u00f3w. Ich do\u015bwiadczenia s\u0105 dla os\u00f3b widz\u0105cych okazj\u0105 do poszerzenia w\u0142asnych horyzont\u00f3w my\u015blowych, ale wymagaj\u0105 specjalnego przemy\u015blenia i przygotowania.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Drugim argumentem przemawiaj\u0105cym za odpowiednim przygotowaniem do pracy ceramicznej z osobami z dysfunkcj\u0105 wzroku jest konieczno\u015b\u0107 zapewnienia im bezpiecznych i komfortowych warunk\u00f3w pracy. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce nale\u017cy przygotowa\u0107 takie warunki pracy, kt\u00f3re zaspokoj\u0105 potrzeby uczestnik\u00f3w naszych warsztat\u00f3w, ale te\u017c pozwol\u0105 nam mie\u0107 pe\u0142n\u0105 kontrol\u0119 nad ca\u0142ym procesem tw\u00f3rczej pracy z glin\u0105. Oznacza to, \u017ce trener powinien by\u0107 skupiony na komunikatach p\u0142yn\u0105cych od uczestnik\u00f3w (nie nale\u017cy si\u0119 spieszy\u0107, trzeba przewidzie\u0107 odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 czasu na pomoc uczestnikom i sta\u0142\u0105, warto\u015bciow\u0105 komunikacj\u0119) oraz musi by\u0107 stale obecny w trakcie warsztatu ceramicznego (nie opuszcza\u0107 pomieszczenia, w kt\u00f3rym realizujemy warsztat). W praktyce oznacza to, \u017ce trener musi by\u0107 w pe\u0142ni przygotowany do ka\u017cdego cyklu szkoleniowego, poniewa\u017c w trakcie warsztat\u00f3w nie b\u0119dzie ju\u017c czasu na przynoszenie dodatkowych pomocy dydaktycznych czy sprz\u0119tu, kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 nam potrzebny do pracy z ceramik\u0105.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Ponadto przed wdro\u017ceniem warsztat\u00f3w ceramicznych upewnijmy si\u0119, \u017ce wszystkie poni\u017csze punkty zosta\u0142y spe\u0142nione.<\/span><\/p>\n<h4><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Sprawd\u017a czy:<\/span><\/h4>\n<p>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Przygotowa\u0142e\u015b wszystkie niezb\u0119dne materia\u0142y do pracy z ceramik\u0105: glin\u0119, podk\u0142adki, narz\u0119dzia niezb\u0119dne do pracy z glin\u0105, takie jak wa\u0142ki, przedmioty do odciskania wzor\u00f3w, papier \u015bcierny itp....<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Przygotowa\u0142e\u015b artyku\u0142y zapewniaj\u0105ce higien\u0119 i bezpiecze\u0144stwo pracy, takie jak r\u0119czniki papierowe lub chusteczki do r\u0105k, miejsce, w kt\u00f3rym mo\u017cna umy\u0107 r\u0119ce, materia\u0142y opatrunkowe na wypadek skalecze\u0144, fartuchy i r\u0119kawice zapewniaj\u0105ce czyst\u0105 prac\u0119,<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Przygotowa\u0142e\u015b dok\u0142adny scenariusz zaj\u0119\u0107 i wszystkie niezb\u0119dne akcesoria do jego realizacji, na przyk\u0142ad: je\u015bli wykorzystujesz ro\u015bliny do zdobienia ceramiki, musisz mie\u0107 je przygotowane przed zaj\u0119ciami, nie b\u0119dzie mo\u017cliwe ich zebranie podczas warsztat\u00f3w, je\u015bli wykorzystujesz nagrania do realizacji zaj\u0119\u0107, przygotuj je wcze\u015bniej,<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Odpowiednio przygotowa\u0142e\u015b przestrze\u0144 studia do realizacji zaj\u0119\u0107,<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Masz odpowiednio zaplanowany czas na wdro\u017cenie pracy z glin\u0105.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><a id=\"sub5\"><\/a><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 24pt;\">Dost\u0119pno\u015b\u0107 materia\u0142\u00f3w: specyficzne obchodzenie si\u0119 z glin\u0105<\/span><\/h2>\n<p>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Podczas pracy z glin\u0105 musimy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 czas potrzebny na kolejne etapy warsztatu. Prac\u0119 rozpoczynamy z mokr\u0105 glin\u0105. Musimy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce glina bardzo szybko wysycha, a im jest bardziej sucha, tym trudniej j\u0105 formowa\u0107. Dlatego konieczne jest odpowiednie zabezpieczenie materia\u0142u, kt\u00f3ry chcemy wykorzysta\u0107 na kolejnych warsztatach. Pozosta\u0142\u0105 po warsztatach glin\u0119 najlepiej szczelnie owin\u0105\u0107 foli\u0105. Prace, kt\u00f3re wykonaj\u0105 nasi uczestnicy, musimy pozostawi\u0107 do ca\u0142kowitego wyschni\u0119cia. To, ile czasu nam to zajmie, zale\u017cy od dw\u00f3ch czynnik\u00f3w: wielko\u015bci naszych wyrob\u00f3w oraz wilgotno\u015bci powietrza. Ma\u0142e p\u0142askorze\u017aby wyschn\u0105 szybciej ni\u017c du\u017ce rze\u017aby. Proces suszenia b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c kr\u00f3tszy, gdy pracujemy przy s\u0142onecznej pogodzie. Przy deszczowej pogodzie czas przeznaczony na ten etap b\u0119dzie d\u0142u\u017cszy. Musimy zaplanowa\u0107 oko\u0142o 2 tygodni na wyschni\u0119cie dzie\u0142 naszych uczestnik\u00f3w. Wysuszone prace nale\u017cy nast\u0119pnie wypolerowa\u0107. Ka\u017cdy uczestnik powinien zrobi\u0107 to niezale\u017cnie, u\u017cywaj\u0105c papieru \u015bciernego. To artysta decyduje, jak\u0105 faktur\u0119 powinna mie\u0107 rze\u017aba. Szlifowanie nie zajmuje du\u017co czasu, ale wymaga planowania. Wypiaskowane produkty wymagaj\u0105 wypalenia. Wypalanie to trudny i niebezpieczny proces. Wymaga r\u00f3wnie\u017c specjalistycznego sprz\u0119tu (piec ceramiczny). Zadanie to najlepiej powierzy\u0107 profesjonalistom - czyli zawodowym ceramikom pracuj\u0105cym w swoich pracowniach. Proces wypalania w pracowni ceramicznej trwa od 24 do 36 godzin, ale warto zaplanowa\u0107 na to minimum 3-4 dni. Czasu wymaga r\u00f3wnie\u017c przywiezienie i odebranie wypalonych prac. W zale\u017cno\u015bci od naszych plan\u00f3w, kolejnym etapem pracy z glin\u0105 b\u0119dzie szkliwienie. Jest to etap, kt\u00f3ry nie wymaga wiele czasu. Szkliwienie polega na malowaniu prac szkliwem, kt\u00f3re ma posta\u0107 farby na bazie wody. Poszkliwione dzie\u0142a wymagaj\u0105 jednak ponownego wypalenia. Dlatego warto pami\u0119ta\u0107 o zaplanowaniu serii warsztat\u00f3w z odpowiednim zapasem czasu potrzebnym na ich realizacj\u0119.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Organizacja przestrzeni do pracy z glin\u0105 jest kluczowa. Przede wszystkim konieczne jest takie rozmieszczenie mebli, sprz\u0119tu i obszar\u00f3w roboczych, kt\u00f3re zapewni swobod\u0119 ruch\u00f3w i bezpiecze\u0144stwo osobom s\u0142abowidz\u0105cym. Istniej\u0105 pewne zasady, o kt\u00f3rych wiemy, \u017ce maj\u0105 ogromne znaczenie w pracy z osobami s\u0142abowidz\u0105cymi. Po pierwsze i najwa\u017cniejsze, jak najmniej schod\u00f3w, ust\u0119p\u00f3w pod\u0142ogowych i przeszk\u00f3d na drogach komunikacyjnych. Ciasne pomieszczenia utrudniaj\u0105 prac\u0119. Wszystkie niezb\u0119dne akcesoria, narz\u0119dzia i materia\u0142y powinny znajdowa\u0107 si\u0119 w zasi\u0119gu r\u0119ki uczestnik\u00f3w. Jednak najwa\u017cniejsza zasada organizacji przestrzeni brzmi - raz ustalona zasada organizacji przestrzeni musi by\u0107 sta\u0142a i niezmienna. Raz ustalone, wygodne sposoby rozmieszczenia mebli i materia\u0142\u00f3w powinny by\u0107 powielane na ka\u017cdym kolejnym spotkaniu. Przestrze\u0144 nie powinna by\u0107 reorganizowana na kolejnych zaj\u0119ciach, poniewa\u017c uczestnicy z dysfunkcj\u0105 wzroku b\u0119d\u0105 musieli na bie\u017c\u0105co uczy\u0107 si\u0119 zasad poruszania si\u0119 w miejscu pracy. Jest to bardzo wa\u017cne.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Je\u015bli chcesz sprawdzi\u0107, czy Tw\u00f3j pomys\u0142 na organizacj\u0119 przestrzeni jest w\u0142a\u015bciwy, wykonaj nast\u0119puj\u0105ce \u0107wiczenie: zawi\u0105\u017c sobie oczy i spr\u00f3buj powoli przej\u015b\u0107 przez sal\u0119 warsztatow\u0105, usi\u0105\u015b\u0107 przy stole i wykona\u0107 podstawowe czynno\u015bci zwi\u0105zane z prac\u0105 z glin\u0105, tj. si\u0119gn\u0105\u0107 po glin\u0119, wa\u0142ek i narz\u0119dzia do pracy z glin\u0105. Je\u015bli ci si\u0119 to uda, twoi uczestnicy poradz\u0105 sobie lepiej, poniewa\u017c maj\u0105 w\u0142asne unikalne do\u015bwiadczenie \u017cyciowe. Dobrym pomys\u0142em jest r\u00f3wnie\u017c skonsultowanie z uczestnikami zasad organizacji przestrzeni. Zapytaj ich o zdanie i wsp\u00f3lnie ustalcie, czy warto co\u015b zmieni\u0107. By\u0107 mo\u017ce ka\u017cdy chce mie\u0107 sw\u00f3j zestaw narz\u0119dzi niezb\u0119dnych do pracy z glin\u0105, by\u0107 mo\u017ce chce siedzie\u0107 w r\u00f3\u017cnych miejscach. Warto porozmawia\u0107 o wszystkim na pierwszych zaj\u0119ciach i trzyma\u0107 si\u0119 tych zasad do ko\u0144ca kursu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">I wreszcie. Ca\u0142y czas my\u015bl o swoich uczestnikach. Je\u015bli si\u0119gasz po narz\u0119dzie - od\u0142\u00f3\u017c je na miejsce, kt\u00f3re wsp\u00f3lnie ustalili\u015bcie. Je\u015bli przesuwasz krzes\u0142o - od\u0142\u00f3\u017c je w taki spos\u00f3b, aby nie stanowi\u0142o przeszkody w przej\u015bciach. Pami\u0119taj, \u017ce uczestnicy mog\u0105 nie zauwa\u017cy\u0107 krzes\u0142a, kt\u00f3re nagle pojawi\u0142o si\u0119 w innym miejscu ni\u017c by\u0142o to zaplanowane.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><a id=\"sub6\"><\/a><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 24pt;\">Integracja i rozw\u00f3j osobisty podczas warsztat\u00f3w ceramicznych z uczniami z V.I.<\/span><\/h2>\n<p>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Realizuj\u0105c warsztaty z osobami z dysfunkcj\u0105 wzroku musimy by\u0107 cierpliwi, otwarci na potrzeby innych uczestnik\u00f3w i kierowa\u0107 si\u0119 zasad\u0105 - nie liczy si\u0119 czas i szybko\u015b\u0107 wykonania zadania, wa\u017cniejsza jest dobra komunikacja i wzajemne zrozumienie. Warsztaty ceramiczne zaprogramowane s\u0105 w taki spos\u00f3b, aby wzmocni\u0107 kompetencje psychologiczne, spo\u0142eczne, manualne i zawodowe uczestnik\u00f3w, a tw\u00f3rcze dzia\u0142ania z glin\u0105 s\u0105 t\u0142em dla ka\u017cdego z przygotowanych blok\u00f3w tematycznych. Praca z glin\u0105 ma r\u00f3wnie\u017c s\u0142u\u017cy\u0107 <strong>wzajemnemu zrozumieniu, rozwojowi osobistemu, poczuciu dumy z w\u0142asnych osi\u0105gni\u0119\u0107 <\/strong>w sztuce ceramicznej oraz by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em przyjemno\u015bci. Glina ma r\u00f3\u017cne oblicza, na pocz\u0105tku jest mokra, potem wyg\u0142adzona lub ozdobiona wzorem, po wyschni\u0119ciu twarda i chropowata, po wypaleniu mocna i szorstka, po szkliwieniu g\u0142adka i ch\u0142odna w dotyku. To wszystko s\u0105 wra\u017cenia sensoryczne, o kt\u00f3rych warto rozmawia\u0107, by do\u015bwiadcza\u0107 ich \u015bwiadomie. Ponadto takie rozmowy i dzielenie si\u0119 wra\u017ceniami tworz\u0105 coraz lepsz\u0105 atmosfer\u0119 do wsp\u00f3\u0142pracy. Im d\u0142u\u017cej si\u0119 razem pracuje, tym bardziej pog\u0142\u0119bia si\u0119 atmosfera zrozumienia i szczero\u015bci. Bardzo wa\u017cne s\u0105 tutaj fizyczne relacje tworz\u0105ce si\u0119 mi\u0119dzy uczestnikami a trenerem. Staraj si\u0119 je rozwija\u0107, aby uczestnicy warsztat\u00f3w mieli zaufanie do Ciebie i do siebie nawzajem oraz zwracaj uwag\u0119 na zasady wzajemnego szacunku. Wzbogacenie naszych zada\u0144 szkoleniowych o psychologiczne mechanizmy zaanga\u017cowania pozwoli nam osi\u0105gn\u0105\u0107 cele naszego projektu.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Najwa\u017cniejszym zadaniem nauczyciela jest osi\u0105gni\u0119cie wyznaczonego celu zaj\u0119\u0107. Aby tak si\u0119 sta\u0142o, konieczne jest:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Dobre przygotowanie merytoryczne i organizacyjne trenera (ustalenie cel\u00f3w i scenariusza zaj\u0119\u0107,<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">odpowiednia organizacja miejsca pracy i przestrzeni),<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">W\u0142a\u015bciwa, cierpliwa i efektywna komunikacja z uczestnikami oraz dba\u0142o\u015b\u0107 o jasne przekazywanie instrukcji, planowanych zada\u0144 i zasad pracy.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Skuteczna komunikacja jest do\u015b\u0107 uniwersaln\u0105 zasad\u0105 w pracy trenera, ale zawsze warto przypomnie\u0107 kilka jej regu\u0142. W projekcie CARE chcieliby\u015bmy zwr\u00f3ci\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na te cztery regu\u0142y.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Warto przeprowadzi\u0107 na pierwszym spotkaniu tzw. \"zawarcie kontraktu\" zasad komunikacji i wsp\u00f3\u0142pracy, zanotowa\u0107 je i odnie\u015b\u0107 do wsp\u00f3lnie ustalonych zasad. Od uczestnik\u00f3w zale\u017cy, co jest dla nich wa\u017cne, a czego nie chc\u0105 do\u015bwiadcza\u0107. By\u0107 mo\u017ce zasady te b\u0119d\u0105 zaskakuj\u0105ce dla os\u00f3b widz\u0105cych. Wa\u017cne jest, aby grupa wraz z trenerem zgodzi\u0142a si\u0119 na wi\u0105\u017c\u0105cy \"kontrakt\" w trakcie zaj\u0119\u0107 i zadba\u0142a o jego realizacj\u0119.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Trener powinien jasno przekazywa\u0107 instrukcje pracy i cele szkoleniowe oraz upewnia\u0107 si\u0119, \u017ce wszyscy za ka\u017cdym razem prawid\u0142owo rozumiej\u0105 zadanie.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Warto nada\u0107 priorytet czasowi sp\u0119dzonemu na s\u0142uchaniu siebie nawzajem i dbaniu o w\u0142a\u015bciw\u0105 komunikacj\u0119 na rzecz zada\u0144 zwi\u0105zanych z przekazywaniem wiedzy lub prac\u0105 tw\u00f3rcz\u0105. Wskazany jest brak po\u015bpiechu. Warto dba\u0107 o komfort ka\u017cdego uczestnika, a nie realizowa\u0107 zaplanowany plan lekcji. Czasem trzeba z czego\u015b zrezygnowa\u0107, aby g\u0142\u00f3wne zadanie zosta\u0142o zrealizowane efektywnie. Warto by\u0107 elastycznym.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">W komunikacji nale\u017cy przestrzega\u0107 zasady otwarto\u015bci, empatii i uznawania r\u00f3\u017cnych punkt\u00f3w widzenia. W pracy kreatywnej ka\u017cde rozwi\u0105zanie jest dobre, nie ma z\u0142ych odpowiedzi.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p><\/div>\n<div class=\"platonas_content_item\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Niniejszy podr\u0119cznik pomaga nauczycielom w radzeniu sobie z s\u0142abowidz\u0105cymi m\u0142odymi lud\u017ami w celu zaspokojenia ich potrzeb, nie tylko potrzeb zwi\u0105zanych z ich specyficznym stanem, ale tak\u017ce potrzeb zwi\u0105zanych z tym, jak lepiej wyra\u017ca\u0107 siebie i wymienia\u0107 si\u0119 z cz\u0142onkami grupy, a tym samym czu\u0107 si\u0119 bardziej zintegrowanym i mniej wykluczonym spo\u0142ecznie.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">W tym celu wst\u0119pna wiedza nauczycieli na temat r\u00f3\u017cnych rodzaj\u00f3w upo\u015bledzenia wzroku i r\u00f3\u017cnych podej\u015b\u0107 do nauczania pozwoli im zaplanowa\u0107 integracyjne i dost\u0119pne zaj\u0119cia edukacyjne oraz programy nauczania dla wszystkich uczni\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">W szczeg\u00f3lno\u015bci zaanga\u017cowanie s\u0142abowidz\u0105cych m\u0142odych ludzi, uczni\u00f3w V.I., w warsztaty ceramiczne jest r\u00f3wnie\u017c przedstawiane jako nieformalne podej\u015bcie do nauczania, ale z ogromnymi korzy\u015bciami. W rzeczywisto\u015bci zaanga\u017cowanie s\u0142abowidz\u0105cych m\u0142odych ludzi w grupie wzrasta dzi\u0119ki warsztatowej \"aktywno\u015bci empirycznej\", kt\u00f3ra poprawia rozw\u00f3j zmys\u0142\u00f3w, w szczeg\u00f3lno\u015bci dotyku. Wykorzystanie materia\u0142\u00f3w audio i narz\u0119dzi pomocy cyfrowej (w tym technologii wspomagaj\u0105cych) umo\u017cliwia r\u00f3wnie\u017c przeciwdzia\u0142anie barierom w uczeniu si\u0119 i integracji spo\u0142ecznej zwi\u0105zanym z brakiem wzroku przez uczni\u00f3w z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzroku, zapewniaj\u0105c w ten spos\u00f3b ich aktywne uczestnictwo i budowanie zespo\u0142u.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Wreszcie, podr\u0119cznik podkre\u015bla znaczenie zarz\u0105dzania przestrzeniami i tworzenia bezpiecznych \u015brodowisk uczenia si\u0119 dla uczni\u00f3w z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105, aby zapewni\u0107, \u017ce nauka odbywa si\u0119 we w\u0142a\u015bciwych \u015brodkach bezpiecze\u0144stwa i w najbardziej przyjaznych warunkach dla odbiorc\u00f3w o bardzo specyficznych potrzebach fizycznych, medycznych, psychologicznych i psychicznych.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h1><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 24pt;\">Bibliografia<\/span><\/h1>\n<p>\n<span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><em>Wersja ICD-10:2016<\/em>. (n.d.). Retrieved August 28, 2023, from https:\/\/icd.who.int\/browse10\/2016\/en#\/H53-H54<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><em>VISION<\/em>. (n.d.). Retrieved August 30, 2023, from https:\/\/<a href=\"http:\/\/www.vision-erasmusplus.eu\/pages\/training.php\" target=\"_blank\">www.vision-erasmusplus.eu\/pages\/training.php<\/a><\/span><\/div>\n<div class=\"platonas_content_item\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">La pratica della ceramica pu\u00f2 sviluppare l'intelligenza emotiva dei giovani, rafforzando la loro autostima e migliorando il modo in cui interagiscono con se stessi e con gli altri.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Attraverso la manipolazione dell'argilla, i giovani imparano a esprimere le proprie emozioni anche in modo non verbale e rappresenta quindi un modo molto particolare per esplorare i sentimenti e le emozioni interiori. L'uso dei sensi, in particolare del tatto, \u00e8 molto importante anche per coinvolgere i giovani con disabilit\u00e0 visiva che vivono una situazione di isolamento e marginalit\u00e0 sociale. Alcuni dei benefici riconosciuti in termini di sviluppo dell'intelligenza emotiva sono: la consapevolezza di s\u00e9, in quanto il lavoro con l'argilla incoraggia l'introspezione e l'auto- riflessione; la regolazione delle emozioni, in quanto l'argilla pu\u00f2 essere usata come pratica di mindfulness, aiutando gli individui a focalizzare la loro attenzione sul momento presente; l'empatia, in quanto gli individui interpretano le creazioni in argilla degli altri e possono comprendere meglio le emozioni e le esperienze dei loro coetanei; la promozione delle relazioni interpersonali e delle abilit\u00e0 sociali, in quanto il lavoro insieme su opere d'arte creative incoraggia la comunicazione e il team building tra i giovani. In generale, quindi, la lavorazione della ceramica fornisce un approccio veramente olistico alla guarigione e alla crescita emotiva personale.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">La lavorazione della ceramica ha anche innumerevoli benefici per lo sviluppo delle capacit\u00e0 psicomotorie dei giovani e, in particolare, viene stimolata la capacit\u00e0 sensoriale, soprattutto il tatto. La lavorazione della ceramica richiede anche una buona coordinazione manuale e, in generale, favorisce un maggiore controllo e rafforzamento dei muscoli delle mani, delle dita e dei polsi. Migliora anche la precisione motoria e ha molti benefici in termini di postura ed ergonomia.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">In un contesto di educazione non formale, la lavorazione della ceramica pu\u00f2 essere utilizzata come attivit\u00e0 di gruppo per favorire il team building e quindi migliorare le capacit\u00e0 relazionali e interpersonali dei giovani in termini di: comunicazione, collaborazione attraverso l'assistenza reciproca per risolvere meglio i problemi, risoluzione dei conflitti attraverso la gestione dei disaccordi e il mantenimento di un'atmosfera di lavoro armoniosa. Vengono inoltre sviluppate molte altre competenze, tra cui quelle imprenditoriali: i giovani impiegati nei laboratori di ceramica rafforzano la loro capacit\u00e0 di generare idee creative e innovative, di prendere decisioni, di affrontare sfide e battute d'arresto, di risolvere un problema, di lavorare in gruppo, di fare rete, ecc.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">Infine, la ceramica, in quanto forma d'arte e artigianato, pu\u00f2 offrire diverse opportunit\u00e0 di lavoro ai giovani in diversi settori di attivit\u00e0. I giovani che hanno un interesse per la ceramica possono diventare futuri artigiani e artigiane, progettando i loro prodotti e vendendoli sul mercato. I prodotti ceramici, essendo di vario utilizzo, possono essere venduti a diversi clienti in vari settori, dalla ristorazione al turismo, ecc. ma anche, ad esempio, per realizzare componenti per sanitari, elettronica, ecc. Inoltre, la ceramica pu\u00f2 essere un percorso professionale gratificante e appagante per i giovani, consentendo loro di combinare la creativit\u00e0 con l'imprenditorialit\u00e0 e di contribuire alla conservazione dell'artigianato tradizionale nei loro Paesi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">\u00c8 inoltre importante sperimentare nuovi tipi di ceramica e nuovi materiali per offrire sempre prodotti moderni e all'avanguardia, ma anche esplorare pratiche sostenibili ed ecologiche nella ceramica (ad esempio, come convertire un prodotto in un nuovo prodotto, come scegliere polveri naturali e poco tossiche, ecc.)<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">In questo Manuale, i partner di C.A.R.E hanno evidenziato tutti questi aspetti positivi, legati alla lavorazione della ceramica, sul benessere psicofisico, sul benessere mentale, sul benessere<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\">lavorativo del tutto. \u00c8 stato adottato dunque un approccio olistico all'arte della ceramica. La ceramica, d\u2019altronde, promuove diverse competenze trasversali ed \u00e8 quindi una pratica di apprendimento non formale molto innovativa e di facile applicazione, che permette di coinvolgere dunque anche i giovani con disabilit\u00e0 visiva.<\/span><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-52395d4 elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"52395d4\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<style>\n\n\ntable{\n    margin-bottom: 80px !important;\n}\n\n\nul.dropdown-list.hidden{\n    \n    background-color: white !important;\n    \n    \n}\n\n\nul.dropdown-list.hidden li{\n    \n    border-bottom: dashed;\n    border-bottom-width: 2px;\n    font-size: 22px;\n    padding-top: 15px;\n    color: black;\n    \n}\n\n\n\n.platonas_menu_item.active{\n    \n    background-color: #10106B !important;\n    \n}\n\n\n.platonas_menu_item h3{\n    font-size:26px !important;\n} \n\n\n\n\n\n<\/style>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"site-sidebar-layout":"no-sidebar","site-content-layout":"page-builder","ast-site-content-layout":"full-width-container","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"disabled","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"disabled","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"class_list":["post-3231","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v25.5 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>WP3.1: Podr\u0119cznik ze wskaz\u00f3wkami, jak zaanga\u017cowa\u0107 i w pe\u0142ni nawi\u0105za\u0107 efektywn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z uczniami z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzrokow\u0105 - C.A.R.E.<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/pl\/wp3-1-podrecznik-ze-wskazowkami-jak-zaangazowac-i-w-pelni-nawiazac-efektywna-wspolprace-z-uczniami-z-niepelnosprawnoscia-wzrokowa\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"WP3.1: Podr\u0119cznik ze wskaz\u00f3wkami, jak zaanga\u017cowa\u0107 i w pe\u0142ni nawi\u0105za\u0107 efektywn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z uczniami z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzrokow\u0105 - C.A.R.E.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/pl\/wp3-1-podrecznik-ze-wskazowkami-jak-zaangazowac-i-w-pelni-nawiazac-efektywna-wspolprace-z-uczniami-z-niepelnosprawnoscia-wzrokowa\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"C.A.R.E.\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-07-02T10:44:35+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/pl\/wp3-1-podrecznik-ze-wskazowkami-jak-zaangazowac-i-w-pelni-nawiazac-efektywna-wspolprace-z-uczniami-z-niepelnosprawnoscia-wzrokowa\/\",\"url\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/pl\/wp3-1-podrecznik-ze-wskazowkami-jak-zaangazowac-i-w-pelni-nawiazac-efektywna-wspolprace-z-uczniami-z-niepelnosprawnoscia-wzrokowa\/\",\"name\":\"WP3.1: Podr\u0119cznik ze wskaz\u00f3wkami, jak zaanga\u017cowa\u0107 i w pe\u0142ni nawi\u0105za\u0107 efektywn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z uczniami z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzrokow\u0105 - C.A.R.E.\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-05-26T00:01:56+00:00\",\"dateModified\":\"2025-07-02T10:44:35+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/pl\/wp3-1-podrecznik-ze-wskazowkami-jak-zaangazowac-i-w-pelni-nawiazac-efektywna-wspolprace-z-uczniami-z-niepelnosprawnoscia-wzrokowa\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/pl\/wp3-1-podrecznik-ze-wskazowkami-jak-zaangazowac-i-w-pelni-nawiazac-efektywna-wspolprace-z-uczniami-z-niepelnosprawnoscia-wzrokowa\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/pl\/wp3-1-podrecznik-ze-wskazowkami-jak-zaangazowac-i-w-pelni-nawiazac-efektywna-wspolprace-z-uczniami-z-niepelnosprawnoscia-wzrokowa\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"WP3.1: Podr\u0119cznik ze wskaz\u00f3wkami, jak zaanga\u017cowa\u0107 i w pe\u0142ni nawi\u0105za\u0107 efektywn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z uczniami z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzrokow\u0105\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/\",\"name\":\"C.A.R.E.\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/#organization\",\"name\":\"C.A.R.E.\",\"url\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/cropped-cropped-logo-1-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/cropped-cropped-logo-1-1.png\",\"width\":127,\"height\":153,\"caption\":\"C.A.R.E.\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.care-platform.eu\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"WP3.1: Podr\u0119cznik ze wskaz\u00f3wkami, jak zaanga\u017cowa\u0107 i w pe\u0142ni nawi\u0105za\u0107 efektywn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z uczniami z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzrokow\u0105 - C.A.R.E.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/pl\/wp3-1-podrecznik-ze-wskazowkami-jak-zaangazowac-i-w-pelni-nawiazac-efektywna-wspolprace-z-uczniami-z-niepelnosprawnoscia-wzrokowa\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"WP3.1: Podr\u0119cznik ze wskaz\u00f3wkami, jak zaanga\u017cowa\u0107 i w pe\u0142ni nawi\u0105za\u0107 efektywn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z uczniami z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzrokow\u0105 - C.A.R.E.","og_url":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/pl\/wp3-1-podrecznik-ze-wskazowkami-jak-zaangazowac-i-w-pelni-nawiazac-efektywna-wspolprace-z-uczniami-z-niepelnosprawnoscia-wzrokowa\/","og_site_name":"C.A.R.E.","article_modified_time":"2025-07-02T10:44:35+00:00","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/pl\/wp3-1-podrecznik-ze-wskazowkami-jak-zaangazowac-i-w-pelni-nawiazac-efektywna-wspolprace-z-uczniami-z-niepelnosprawnoscia-wzrokowa\/","url":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/pl\/wp3-1-podrecznik-ze-wskazowkami-jak-zaangazowac-i-w-pelni-nawiazac-efektywna-wspolprace-z-uczniami-z-niepelnosprawnoscia-wzrokowa\/","name":"WP3.1: Podr\u0119cznik ze wskaz\u00f3wkami, jak zaanga\u017cowa\u0107 i w pe\u0142ni nawi\u0105za\u0107 efektywn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z uczniami z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzrokow\u0105 - C.A.R.E.","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.care-platform.eu\/#website"},"datePublished":"2025-05-26T00:01:56+00:00","dateModified":"2025-07-02T10:44:35+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/pl\/wp3-1-podrecznik-ze-wskazowkami-jak-zaangazowac-i-w-pelni-nawiazac-efektywna-wspolprace-z-uczniami-z-niepelnosprawnoscia-wzrokowa\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/pl\/wp3-1-podrecznik-ze-wskazowkami-jak-zaangazowac-i-w-pelni-nawiazac-efektywna-wspolprace-z-uczniami-z-niepelnosprawnoscia-wzrokowa\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/pl\/wp3-1-podrecznik-ze-wskazowkami-jak-zaangazowac-i-w-pelni-nawiazac-efektywna-wspolprace-z-uczniami-z-niepelnosprawnoscia-wzrokowa\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.care-platform.eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"WP3.1: Podr\u0119cznik ze wskaz\u00f3wkami, jak zaanga\u017cowa\u0107 i w pe\u0142ni nawi\u0105za\u0107 efektywn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z uczniami z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzrokow\u0105"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.care-platform.eu\/#website","url":"https:\/\/www.care-platform.eu\/","name":"C.A.R.E.","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.care-platform.eu\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.care-platform.eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.care-platform.eu\/#organization","name":"C.A.R.E.","url":"https:\/\/www.care-platform.eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.care-platform.eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/cropped-cropped-logo-1-1.png","contentUrl":"https:\/\/www.care-platform.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/cropped-cropped-logo-1-1.png","width":127,"height":153,"caption":"C.A.R.E."},"image":{"@id":"https:\/\/www.care-platform.eu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3231","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3231"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3231\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3409,"href":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3231\/revisions\/3409"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.care-platform.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3231"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}